આસામમાં પૂરની સ્થિતિ હજુ પણ સંપૂર્ણપણે સામાન્ય બની નથી. કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણીનું સ્તર ધીમે-ધીમે ઘટવા લાગ્યું છે, છતાં રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓમાં લોકો હજુ પણ ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં વધુ ત્રણ લોકોના મોત થતાં આ વર્ષે પૂર અને તેની સાથે જોડાયેલી ઘટનાઓમાં મૃત્યુઆંક વધીને 78 પર પહોંચી ગયો છે. રાજ્યના સાત જિલ્લાઓમાં 550થી વધુ ગામો હજુ પણ પાણીમાં ગરકાવ છે અને ત્રણ લાખથી વધુ લોકો સીધી અસર હેઠળ છે. હજારો પરિવારોને પોતાના ઘર છોડીને રાહત શિબિરોમાં રહેવાની ફરજ પડી છે, જ્યારે હવામાન વિભાગે આગામી ત્રણ દિવસ માટે ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડાની ચેતવણી જાહેર કરતાં ચિંતા વધુ વધી છે.
આસામ રાજ્ય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ (ASDMA) દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા મુજબ હાલમાં રાજ્યમાં 3,00,031 લોકો પૂરથી પ્રભાવિત છે. ચરાઈદેવ જિલ્લો સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત છે, જ્યાં 1,37,561 લોકો પૂરના કારણે મુશ્કેલીમાં છે. ત્યારબાદ શિવસાગર જિલ્લામાં 84,600 અને જોરહાટ જિલ્લામાં 49,911 લોકો પૂરથી પ્રભાવિત થયા છે. અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ અનેક ગામો હજુ પાણીમાં ડૂબેલા હોવાથી સામાન્ય જીવન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયું છે.
છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં વરસાદમાં થોડો ઘટાડો થતાં ઉપલા આસામના કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણી ધીમે-ધીમે ઓસરવા લાગ્યું છે. જોકે પાણી ઘટવા છતાં લોકોની મુશ્કેલીઓ ઓછી થઈ નથી. ઘણા ગામોમાં હજુ પણ રસ્તાઓ પાણીમાં ડૂબેલા છે, જેના કારણે લોકોને બહાર નીકળવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. અનેક પરિવારો પોતાના ઘરોમાં પરત ફરી શક્યા નથી, કારણ કે ઘરોમાં કાદવ ભરાઈ ગયો છે અથવા ઘરોને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે.
ASDMAના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ છેલ્લા 24 કલાકમાં શિવસાગર જિલ્લામાં બે લોકો અને ગોલાઘાટ જિલ્લામાં એક વ્યક્તિનું પૂરની અલગ-અલગ ઘટનાઓમાં મોત થયું છે. આ સાથે આ વર્ષે આસામમાં પૂર અને તેની સાથે જોડાયેલી દુર્ઘટનાઓમાં જીવ ગુમાવનાર લોકોની સંખ્યા 78 થઈ ગઈ છે. સતત વરસાદ અને પૂરથી હજારો પરિવારોની જીંદગી પર ગંભીર અસર પડી છે. ઘણા લોકો રોજગાર ગુમાવી ચૂક્યા છે, જ્યારે અનેક પરિવારોને પોતાના ગામ અને ઘર છોડવાની ફરજ પડી છે.
રાજ્ય સરકાર દ્વારા અસરગ્રસ્ત લોકો માટે મોટા પાયે રાહત કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. વિવિધ જિલ્લાઓમાં 71 રાહત શિબિરો શરૂ કરવામાં આવી છે, જ્યાં 16,500થી વધુ લોકો આશ્રય લઈ રહ્યા છે. ઉપરાંત 30 રાહત વિતરણ કેન્દ્રો દ્વારા 72,000થી વધુ લોકોને ખાદ્ય સામગ્રી, પીવાનું પાણી, દવાઓ અને અન્ય જરૂરી ચીજવસ્તુઓ પહોંચાડવામાં આવી રહી છે. વહીવટી તંત્ર સતત અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મદદ પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, પરંતુ અનેક સ્થળોએ પાણી ભરાવા અને રસ્તાઓ તૂટી જવાને કારણે રાહત કામગીરીમાં મુશ્કેલી આવી રહી છે.
પૂરના કારણે ખેતીને પણ ભારે નુકસાન થયું છે. ASDMAના જણાવ્યા પ્રમાણે રાજ્યમાં 21,523.08 હેક્ટર ખેતીલાયક જમીન પાણીમાં ડૂબી ગઈ છે. ખેતરોમાં ઉભા પાકને ભારે નુકસાન થતાં ખેડૂતોને કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન થવાની આશંકા છે. આગામી સીઝનના પાક પર પણ તેની અસર જોવા મળી શકે છે. ઘણા ખેડૂતો માટે આ આર્થિક સંકટ સમાન સ્થિતિ બની ગઈ છે.
પશુધનને પણ મોટું નુકસાન થયું છે. પૂર દરમિયાન 11 હજારથી વધુ પશુઓના મોત થયા અથવા તેઓ પૂરના પાણીમાં વહી ગયા હોવાનું જણાવાયું છે. ઉપરાંત લગભગ 17 હજારથી વધુ પશુઓ હજુ પણ અસરગ્રસ્ત છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે પશુપાલન આવકનું મુખ્ય સાધન હોવાથી આ નુકસાન તેમના જીવન પર સીધી અસર કરી રહ્યું છે. ઘણા પશુપાલકો હવે પોતાના પશુઓ માટે ચારો અને સુરક્ષિત સ્થળ શોધવામાં મુશ્કેલી અનુભવી રહ્યા છે.
પૂરની ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંત બિસ્વા શર્મા સાથે ફોન પર વાત કરી હતી. તેમણે રાજ્યમાં ચાલી રહેલી રાહત અને બચાવ કામગીરી અંગે માહિતી મેળવી અને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી જરૂરી સહાયની ખાતરી આપી હતી. મુખ્યમંત્રીએ જણાવ્યું કે કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણીનું સ્તર ઘટ્યું છે, પરંતુ હજારો લોકો હજુ પોતાના ઘરે પાછા ફરી શક્યા નથી. અનેક ઘરોમાં કાદવ અને ગંદકી ભરાઈ ગઈ છે, જ્યારે ઘણા મકાનોને ભારે નુકસાન થયું હોવાથી લોકો માટે સામાન્ય જીવન શરૂ કરવું મુશ્કેલ બન્યું છે.
આ દરમિયાન ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા નવી ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી છે. વિભાગના જણાવ્યા મુજબ 30 જુલાઈથી 1 ઓગસ્ટ દરમિયાન આસામ, અરુણાચલ પ્રદેશ અને નાગાલેન્ડના ઘણા વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદ પડી શકે છે. સાથે વીજળીના કડાકા અને તેજ પવનની પણ શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આસામના તિનસુકિયા, ધેમાજી અને લખીમપુર જિલ્લાઓ માટે ખાસ સાવચેતી રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે. ઉપરાંત નાગાલેન્ડના મોન, મોકોકચુંગ અને વોખા જિલ્લાઓમાં પણ ભારે વરસાદની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. કેટલાક વિસ્તારો માટે ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.
હવામાન વિભાગની આગાહીથી રાજ્યના વહીવટી તંત્રની ચિંતા વધી ગઈ છે. જો આગામી દિવસોમાં ફરી ભારે વરસાદ પડશે તો જ્યાં પાણી ઓસરવા લાગ્યું છે ત્યાં ફરીથી પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. તેથી સ્થાનિક પ્રશાસનને સતર્ક રહેવા અને બચાવ ટીમોને તૈયાર રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે. લોકોને પણ નદી-નાળાઓથી દૂર રહેવા, જરૂરી ન હોય તો મુસાફરી ટાળવા અને વહીવટીતંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
આસામમાં હાલ સ્થિતિ ધીમે-ધીમે સુધરી રહી હોવા છતાં લાખો લોકો હજુ પણ મુશ્કેલીમાંથી બહાર આવ્યા નથી. પૂરથી ઘરો, ખેતી, રસ્તાઓ, પશુધન અને રોજિંદા જીવનને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે. હવે તમામની નજર આગામી ત્રણ દિવસના હવામાન પર છે. જો વરસાદ ઓછો રહેશે તો રાહત કામગીરીને ઝડપ મળશે અને લોકો પોતાના જીવનને ફરી સામાન્ય બનાવવાની દિશામાં આગળ વધી શકશે. પરંતુ જો ફરી ભારે વરસાદ પડશે તો રાજ્ય માટે નવી મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે.
