વૈશ્વિક સ્તરે વધતા તણાવ અને અમેરિકાની પ્રતિબંધોની ચેતવણી વચ્ચે ભારત અને રશિયા વચ્ચેના સંબંધો વધુ મજબૂત બની રહ્યા છે. ભારતમાં રશિયાના રાજદૂત ડેનિસ અલિપોવે કહ્યું છે કે રશિયા ભારતની વધતી વૈશ્વિક ભૂમિકાને સંપૂર્ણ સમર્થન આપે છે અને ભારતની ઊર્જા તથા સુરક્ષા જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા તૈયાર છે. રશિયાએ ભારતને ઊર્જા ક્ષેત્રે મોટી ખાતરી આપી છે. અલિપોવે કહ્યું કે ભારત જેટલું માંગશે તેટલું કાચું તેલ અને LPG આપવા માટે રશિયા તૈયાર છે. તેમણે અમેરિકા અને યુરોપની ટીકા કરી અને કહ્યું કે તેઓ પ્રતિબંધોની ધમકી આપીને ભારત-રશિયા સંબંધોને અસર પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરે છે. છેલ્લા એક મહિનામાં રશિયાથી ભારતની તેલ આયાતમાં વધારો થયો છે.
સંરક્ષણ ક્ષેત્રે પણ બંને દેશો વચ્ચેનો સહકાર વધ્યો છે. S-400 વાયુ રક્ષા સિસ્ટમના બાકી રહેલા ભાગો ટૂંક સમયમાં ભારતને મળશે. સાથે જ ભારત રશિયાના અદ્યતન SU-57 લડાયક વિમાનમાં રસ દાખવી રહ્યું છે. બ્રહ્મોસ મિસાઈલ અને AK-203 રાઇફલ્સનું સંયુક્ત ઉત્પાદન બંને દેશોની મજબૂત ભાગીદારી બતાવે છે. આર્થિક ક્ષેત્રે બંને દેશો વેપાર વધારવા પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે. ભારત અને રશિયાએ વેપારને 100 અબજ ડોલર સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્ય નક્કી કર્યો છે. હાલમાં મોટાભાગનો વેપાર રૂપિયા અને રૂબલમાં થઈ રહ્યો છે, જેથી ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટી રહી છે. રશિયા ઈચ્છે છે કે ભારત વધુ કૃષિ ઉત્પાદન, મશીનરી અને ટેક્નોલોજી વસ્તુઓની નિકાસ કરે.
આગામી સમયમાં આ સંબંધો વધુ મજબૂત બનવાની શક્યતા છે. 2026માં યોજાનારી BRICS સમિટમાં રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુતિન ભારત આવી શકે છે. સાથે જ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પણ રશિયાની મુલાકાત લઈ શકે છે. ઊર્જા, સંરક્ષણ અને વેપાર જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારત અને રશિયા વચ્ચેનો સહકાર ઝડપથી વધતો જાય છે અને બંને દેશો એકબીજાના વિશ્વસનીય ભાગીદાર બની રહ્યા છે.
