અયોધ્યાના શ્રીરામ જન્મભૂમિ મંદિર સાથે જોડાયેલા દાનની કથિત ચોરી અને નાણાકીય ગેરરીતિના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે મહત્ત્વનો નિર્ણય લીધો છે. ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ દ્વારા આ કેસમાં ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવી હોવાની જાણકારી મળ્યા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે સ્વતંત્ર તપાસ અને કેન્દ્રીય તપાસ બ્યુરો (CBI) દ્વારા તપાસ કરાવવાની માંગ કરતી અરજીનો નિકાલ કર્યો છે. જોકે, કોર્ટે નીચલી અદાલતને ચાર્જશીટ અને ઉપલબ્ધ પુરાવાના આધારે કાયદા મુજબ આગળની કાર્યવાહી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. સાથે જ અરજીકર્તાને પણ નીચલી અદાલતની કાર્યવાહીમાં જરૂરી સહયોગ આપવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
આ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ રજૂઆત દરમિયાન સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસની સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) આ મામલે ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે. મંદિર પરિસરમાં ભક્તો દ્વારા આપવામાં આવતા દાનની રકમ અને રોકડની ગણતરી દરમિયાન કથિત રીતે ચોરી તથા નાણાકીય હેરાફેરી કરવામાં આવી હોવાના આરોપો છે. આ મામલે પોલીસ તપાસ આગળ વધી છે અને ચાર્જશીટ પણ દાખલ કરવામાં આવી છે. તપાસની આ પ્રગતિને ધ્યાનમાં રાખીને સુપ્રીમ કોર્ટે અરજીનો નિકાલ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો.
સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ મામલો માત્ર આરોપીઓ અને રાજ્ય સરકાર વચ્ચેનો સામાન્ય વિવાદ નથી, પરંતુ તેમાં જનહિત સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પણ સામેલ છે. મંદિરના દાનમાં કથિત ગેરરીતિના આરોપો હોવાથી આ મામલાની કાયદાકીય પ્રક્રિયામાં જાહેર હિતનું પાસું પણ મહત્ત્વનું છે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે કાયદો ગુનાના પીડિતને ગુનાહિત કાર્યવાહી દરમિયાન અદાલતને મદદ કરવાનો અધિકાર આપે છે. તેવી જ રીતે આ કેસમાં અરજીકર્તાઓને પણ નીચલી અદાલતની કાર્યવાહીમાં ન્યાયાધીશને જરૂરી સહાયતા કરવાની મંજૂરી આપી શકાય છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે નીચલી અદાલતને કાયદા અનુસાર કાર્યવાહી આગળ વધારવા જણાવ્યું છે. તેનો અર્થ એ છે કે હવે કેસની આગળની પ્રક્રિયા દાખલ કરવામાં આવેલી ચાર્જશીટ અને તપાસ દરમિયાન એકત્રિત કરવામાં આવેલા પુરાવાના આધારે ચાલશે. અરજીકર્તાઓને પણ કાયદાકીય પ્રક્રિયામાં પોતાની રજૂઆત કરવાની તક મળશે. આ રીતે સુપ્રીમ કોર્ટે સીધી રીતે કેસના ગુણદોષ પર નિર્ણય આપવાને બદલે આગળની કાર્યવાહી માટે નીચલી અદાલતનો માર્ગ ખુલ્લો રાખ્યો છે.
કોર્ટે આદેશમાં એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે દાનની ચોરી અને નાણાકીય ગેરરીતિ અંગે કરવામાં આવેલા આરોપો સાચા છે કે નહીં અથવા તેમાં કેટલું તથ્ય છે તે અંગે સુપ્રીમ કોર્ટ કોઈ અભિપ્રાય આપી રહી નથી. આરોપોની સત્યતા અને કેસના ગુણદોષ અંગે નિર્ણય લેવાની જવાબદારી સંબંધિત નીચલી અદાલતની રહેશે. તે ચાર્જશીટ, ઉપલબ્ધ સાક્ષીઓ અને અન્ય પુરાવાઓના આધારે કાયદા મુજબ આગળ વધશે. એટલે કે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા અરજીનો નિકાલ કરવામાં આવ્યો હોવા છતાં કેસની તપાસ અને કાનૂની કાર્યવાહીનો અંત આવ્યો નથી.
આ મામલો અયોધ્યાના શ્રીરામ જન્મભૂમિ મંદિરમાં ભક્તો દ્વારા આપવામાં આવતા દાન અને ચઢાવાની રકમમાં કથિત અનિયમિતતા સાથે જોડાયેલો છે. મંદિરના દર્શન માટે આવતા શ્રદ્ધાળુઓ રોકડ સહિત વિવિધ રીતે દાન આપે છે. આ રકમની ગણતરી અને વ્યવસ્થાપન દરમિયાન કથિત રીતે ચોરી અને ગેરરીતિ થઈ હોવાના આરોપો સામે આવ્યા હતા. આ મામલે અરજીકર્તાઓએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરીને સ્વતંત્ર તપાસ એજન્સી મારફતે તપાસ કરાવવાની માંગ કરી હતી.
અરજીમાં ખાસ કરીને CBI તપાસની માંગ કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત મંદિર ટ્રસ્ટના નાણાકીય વ્યવહારો અને દાનની રકમના હિસાબની તપાસ કરાવવા પણ રજૂઆત કરવામાં આવી હતી. અરજીકર્તાઓનું કહેવું હતું કે દાનની રકમમાં થયેલી કથિત ગેરરીતિની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જોઈએ. આ માટે સ્વતંત્ર તપાસ એજન્સીની નિમણૂક કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન તપાસની પ્રગતિ અંગે પણ માહિતી રજૂ કરવામાં આવી હતી.
સુનાવણી દરમિયાન તપાસમાં એકત્રિત કરવામાં આવેલા CCTV ફૂટેજનો પણ ઉલ્લેખ થયો હતો. કોર્ટને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે CCTV ફૂટેજના આધારે દાનની રોકડ રકમની ઉચાપત સાથે જોડાયેલી 105 ઘટનાઓ સામે આવી છે. તપાસમાં આઠ આરોપીઓની ભૂમિકા સામે આવી હોવાનું પણ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ વિગતોના આધારે કેસની તપાસ કઈ દિશામાં આગળ વધી રહી છે તેની જાણકારી સુપ્રીમ કોર્ટને આપવામાં આવી હતી. અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટે આ તપાસ પર નજર રાખી હતી અને ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર પાસેથી SITનો અહેવાલ પણ માંગ્યો હતો.
હવે ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ દ્વારા ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવ્યા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે સ્વતંત્ર તપાસની માંગ કરતી અરજીનો નિકાલ કર્યો છે. જોકે, 105 કથિત ઘટનાઓ અને આઠ આરોપીઓની ભૂમિકા અંગે રજૂ થયેલી વિગતો હજુ તપાસ અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાનો ભાગ છે. નીચલી અદાલત પુરાવા અને સાક્ષીઓના આધારે આગળનો નિર્ણય લેશે. આથી આ કેસમાં હવે આગળની કાનૂની કાર્યવાહી પર નજર રહેશે.
