ઓટો કંપનીઓએ 40 લાખથી વધુ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો પાછા મંગાવ્યા છે. ચીનના રેગ્યુલેટરે સુરક્ષાને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કર્યા બાદ ટેસ્લા સહિત અનેક મોટી ઇલેક્ટ્રિક વાહન કંપનીઓને આ રિકોલ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ વર્ષનો સૌથી મોટો ઓટો રિકોલ માનવામાં આવી રહ્યો છે. રિકોલ પાછળનું મુખ્ય કારણ કારમાં આપવામાં આવતા ફ્લશ અથવા હિડન ડોર હેન્ડલમાં જોવા મળેલી ખામી છે. આ ખામીના કારણે ગંભીર અકસ્માત સમયે કારની અંદર બેઠેલા લોકો માટે બહાર નીકળવું મુશ્કેલ બની શકે છે.
ચીનના સ્ટેટ એડમિનિસ્ટ્રેશન ફોર માર્કેટ રેગ્યુલેશનના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકાની ઇલેક્ટ્રિક કાર કંપની ટેસ્લા ચીનમાં બનેલી તેમજ આયાત કરવામાં આવેલી લગભગ 29.8 લાખ ઇલેક્ટ્રિક કાર પાછી મંગાવી રહી છે. આ રિકોલમાં ટેસ્લાના મોડલ 3, મોડલ Y, મોડલ X અને મોડલ S જેવા વાહનો સામેલ છે. કંપની આ સમસ્યાને મુખ્યત્વે સોફ્ટવેર અપડેટ દ્વારા દૂર કરશે. આ અપડેટ બાદ ડોર હેન્ડલની કામગીરીમાં સુધારો થશે અને અકસ્માતની સ્થિતિમાં મુસાફરોને બહાર નીકળવામાં વધુ સરળતા રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
આ સમગ્ર મામલો કારમાં આપવામાં આવતા આધુનિક હિડન અથવા ફ્લશ ડોર હેન્ડલ સાથે જોડાયેલો છે. આજકાલ ઘણી પ્રીમિયમ અને ઇલેક્ટ્રિક કારમાં આવા હેન્ડલ આપવામાં આવે છે. સામાન્ય ડોર હેન્ડલની જેમ તે બહાર નીકળેલા જોવા મળતા નથી. કારની બોડી સાથે લગભગ સપાટ રહેતા આ હેન્ડલ જરૂર પડે ત્યારે બહાર આવે છે. કેટલીક કારમાં ચાવી અથવા હાથ હેન્ડલની નજીક લઈ જવાથી તે બહાર આવે છે અને ત્યારબાદ દરવાજો ખોલી શકાય છે. આ પ્રકારના હેન્ડલનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે કારને આધુનિક અને પ્રીમિયમ દેખાવ આપવા માટે કરવામાં આવે છે. તેની મદદથી કારની બોડી વધુ સ્મૂથ બને છે અને એરોડાયનેમિક્સમાં પણ ફાયદો થવાનો દાવો કરવામાં આવે છે. જોકે, હવે આ ટેક્નોલોજી સાથે જોડાયેલી સુરક્ષાની ચિંતા સામે આવી છે.
ચીનના રેગ્યુલેટરે જણાવ્યું છે કે ગંભીર અકસ્માત અથવા જોરદાર ટક્કર બાદ જો કારની ઇલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમ બંધ થઈ જાય તો કેટલાક ડિજિટલ ડોર હેન્ડલ યોગ્ય રીતે કામ ન કરી શકે. આવી સ્થિતિમાં કારની અંદર બેઠેલા લોકો માટે દરવાજો ખોલવો મુશ્કેલ બની શકે છે. સૌથી ગંભીર સ્થિતિ ત્યારે સર્જાઈ શકે છે જ્યારે અકસ્માત બાદ કારની બેટરી અથવા ઇલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમને નુકસાન થાય અને હેન્ડલની ઇલેક્ટ્રોનિક કામગીરી બંધ થઈ જાય.
આવી પરિસ્થિતિમાં મુસાફરો કારની અંદર ફસાઈ શકે છે. એટલું જ નહીં, કારની બહાર રહેલા બચાવકર્મીઓ માટે પણ દરવાજો ખોલીને અંદર પહોંચવું મુશ્કેલ બની શકે છે. ગંભીર અકસ્માતમાં દરેક સેકન્ડ મહત્વનો હોય છે, તેથી આવી ખામી મુસાફરોની સુરક્ષા માટે મોટું જોખમ બની શકે છે. ચીન અને દુનિયાના અન્ય દેશોમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો સાથે થયેલા કેટલાક અકસ્માતો બાદ હિડન ડોર હેન્ડલની સુરક્ષા અંગે વધુ તપાસ કરવામાં આવી હતી. રેગ્યુલેટરે ખાસ કરીને એવી સ્થિતિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું કે અકસ્માત બાદ કારની વીજળી બંધ થઈ જાય તો અંદરથી અને બહારથી દરવાજો કેવી રીતે ખોલી શકાય.
ચીનના રેગ્યુલેટરે પોતાની વેબસાઇટ પર જાહેર કરેલી માહિતીમાં જણાવ્યું છે કે ગંભીર ટક્કર બાદ ઇલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમ ફેઇલ થવાના કિસ્સામાં હિડન અથવા ફ્લશ ડોર હેન્ડલ મુસાફરોને ઝડપથી કારમાંથી બહાર નીકળવામાં અડચણ ઊભી કરી શકે છે. આ ઉપરાંત બહારથી બચાવ કામગીરી કરતી ટીમને પણ કારની અંદર પહોંચવામાં મુશ્કેલી થઈ શકે છે. આ કારણે ચીનમાં આવા ડોર હેન્ડલના ઉપયોગ અંગે નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. સરકારે જાહેરાત કરી છે કે આગામી સમયગાળામાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં ફ્લશ અથવા હિડન ડોર હેન્ડલના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે અને 2027 સુધીમાં આ પ્રતિબંધ સંપૂર્ણપણે અમલમાં આવશે.
આ રિકોલમાં માત્ર ટેસ્લા જ નહીં પરંતુ ચીનની ઘણી મોટી ઇલેક્ટ્રિક વાહન કંપનીઓના વાહનો પણ સામેલ છે. કુલ મળીને 40 લાખથી વધુ ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને પાછા મંગાવવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. આટલી મોટી સંખ્યામાં વાહનોનો રિકોલ થવાથી ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની સુરક્ષા અને તેમાં વપરાતી નવી ટેક્નોલોજી અંગે ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ટેસ્લા માટે ચીન ખૂબ જ મહત્વનું બજાર છે. કંપની અહીં મોટી સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રિક કારનું વેચાણ કરે છે અને ચીનમાં તેનું ઉત્પાદન પણ થાય છે. તેથી લગભગ 29.8 લાખ વાહનોનો રિકોલ કંપની માટે મોટો નિર્ણય છે. જોકે, આ સમસ્યાને દૂર કરવા માટે મોટાભાગે સોફ્ટવેર અપડેટનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, જેના કારણે ગ્રાહકો માટે પ્રક્રિયા અન્ય પ્રકારના મોટા મિકેનિકલ રિકોલની સરખામણીમાં સરળ બની શકે છે.
ફ્લશ અથવા હિડન ડોર હેન્ડલ આજકાલ ઘણી નવી કારમાં જોવા મળે છે. સામાન્ય કારમાં દરવાજા પર હેન્ડલ બહારની તરફ દેખાય છે અને તેને સીધું ખેંચીને દરવાજો ખોલી શકાય છે. તેની સરખામણીમાં હિડન હેન્ડલ કારની બોડીની અંદર અથવા તેની સાથે સપાટ રહે છે. જરૂર પડે ત્યારે તે બહાર આવે છે. કેટલાક મોડલમાં આ માટે સેન્સર, ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમ અથવા પાવર સપ્લાયની જરૂર પડે છે. આ ડિઝાઇનથી કારને વધુ આધુનિક દેખાવ મળે છે. સાથે જ કારની બોડી વધુ સ્મૂથ રહેતી હોવાથી હવામાં કારનો પ્રતિકાર ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. પરંતુ આ ટેક્નોલોજીનો એક મહત્વનો મુદ્દો એ છે કે તે ઇલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમ પર વધુ આધાર રાખે છે. અકસ્માત બાદ જો વીજળીની સપ્લાય બંધ થઈ જાય તો દરવાજો ખોલવાની પ્રક્રિયા મુશ્કેલ બની શકે છે.
ઘણી કારમાં આવી સ્થિતિ માટે મેન્યુઅલ ઇમરજન્સી રિલીઝ સિસ્ટમ પણ આપવામાં આવે છે, જેથી વીજળી બંધ થઈ જાય તો પણ દરવાજો ખોલી શકાય. જોકે, રેગ્યુલેટરની ચિંતા એ છે કે આવી ઇમરજન્સી સિસ્ટમ દરેક પરિસ્થિતિમાં સરળતાથી કામ કરે અને મુસાફરો તથા બચાવકર્મીઓને ઝડપથી બહાર નીકળવાનો રસ્તો મળે તે જરૂરી છે. આ સમગ્ર મામલો માત્ર એક કંપની પૂરતો મર્યાદિત નથી. ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં નવી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ સતત વધી રહ્યો છે. ડિજિટલ લોક, ઇલેક્ટ્રોનિક ડોર હેન્ડલ, ઓટોમેટિક દરવાજા અને અન્ય સ્માર્ટ ફીચર્સને કારણે કાર ચલાવવાનો અનુભવ વધુ આધુનિક બન્યો છે. પરંતુ તેની સાથે અકસ્માત જેવી કટોકટીની સ્થિતિમાં આ સિસ્ટમો કેવી રીતે કામ કરશે તે પણ એટલું જ મહત્વનું બની ગયું છે.
40 લાખથી વધુ વાહનોના રિકોલથી હવે કાર ઉત્પાદકો માટે સ્પષ્ટ સંદેશ છે કે નવી ટેક્નોલોજી સાથે સુરક્ષાને સૌથી વધુ પ્રાથમિકતા આપવી પડશે. ખાસ કરીને અકસ્માત બાદ કારની ઇલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમ કામ ન કરતી હોય ત્યારે પણ મુસાફરો અને બચાવકર્મીઓ માટે દરવાજા સરળતાથી ખૂલી શકે તેવી વ્યવસ્થા જરૂરી બનશે. આ રિકોલ બાદ ગ્રાહકોમાં પણ પોતાની કારના ડોર હેન્ડલ અને ઇમરજન્સી એક્ઝિટ સિસ્ટમ અંગે જાગૃતિ વધવાની શક્યતા છે. નવી કાર ખરીદતી વખતે લોકો સામાન્ય રીતે ડિઝાઇન, રેન્જ, ફીચર્સ અને ટેક્નોલોજી પર ધ્યાન આપે છે, પરંતુ હવે અકસ્માત સમયે કારની અંદરથી બહાર નીકળવાની વ્યવસ્થા પણ મહત્વનું પરિબળ બની શકે છે.
ચીન દ્વારા 2027 સુધીમાં ફ્લશ અને હિડન ડોર હેન્ડલ અંગે પ્રતિબંધ લાગુ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થવી એ ઓટો ઉદ્યોગ માટે મોટો સંકેત છે. ભવિષ્યમાં કંપનીઓએ કારને પ્રીમિયમ અને આધુનિક લુક આપવાની સાથે ઇમરજન્સી સ્થિતિમાં સરળ અને વિશ્વસનીય રીતે દરવાજા ખોલી શકાય તેની પણ ખાતરી કરવી પડશે. આ રીતે 40 લાખથી વધુ ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનો રિકોલ માત્ર એક ટેક્નિકલ ખામી સુધારવાનો નિર્ણય નથી, પરંતુ ઇલેક્ટ્રિક કારમાં વધતી સ્માર્ટ ટેક્નોલોજી અને મુસાફરોની સુરક્ષા વચ્ચે સંતુલન કેટલું જરૂરી છે તે પણ દર્શાવે છે.
