સુરતમાં આ વર્ષે ગણેશોત્સવની ઉજવણીમાં પર્યાવરણ સંરક્ષણનો અનોખો સંદેશ જોવા મળશે. શહેરમાં સરકાર ગ્રુપ ગણેશ મંડળ દ્વારા 17 ફૂટ ઊંચી અને સંપૂર્ણ ઈકો-ફ્રેન્ડલી ગણેશ પ્રતિમાની સ્થાપના કરવામાં આવશે. ખાસ વાત એ છે કે આ પ્રતિમા ટીશ્યુ પેપર, રિસાયકલ મટિરિયલ અને અન્ય પુનઃઉપયોગી સામગ્રીમાંથી તૈયાર કરવામાં આવી છે. કુલ 551 કિલો સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને તૈયાર કરવામાં આવેલી આ વિશાળ પ્રતિમા ભક્તો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનવાની છે. ગણેશોત્સવને માત્ર ધાર્મિક ઉત્સવ પૂરતો સીમિત રાખવાને બદલે પર્યાવરણ પ્રત્યેની જવાબદારી સાથે ઉજવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી પર્યાવરણને ધ્યાનમાં રાખીને ઉજવણી કરતું આ મંડળ આ વખતે પણ એક નવી પહેલ સાથે સામે આવ્યું છે. 17 ફૂટ ઊંચી પ્રતિમાના નિર્માણમાં મોટા પ્રમાણમાં ટીશ્યુ પેપર અને રિસાયકલ કરી શકાય તેવી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
આ વિશાળ ગણેશ પ્રતિમાના નિર્માણ પાછળ મુંબઈના 25 નિષ્ણાત કારીગરોની મહેનત છે. પ્રતિમાને આકાર આપવા માટે કારીગરોએ લગભગ 951 કલાક સુધી સતત મહેનત કરી છે. ટીશ્યુ પેપર, રિસાયકલ મટિરિયલ અને લોખંડના સ્ટ્રક્ચર સહિત વિવિધ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને પ્રતિમાને ભવ્ય સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. પ્રતિમા તૈયાર કરતી વખતે ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું છે કે વિસર્જન સમયે પર્યાવરણને કોઈ નુકસાન ન થાય. પ્રતિમાના નિર્માણમાં આશરે 300 કિલો ટીશ્યુ પેપર, 150 કિલો રિસાયકલ મટિરિયલ અને 50 કિલો લોખંડના સ્ટ્રક્ચર સહિત કુલ 551 કિલો સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. સામાન્ય રીતે મોટી ગણેશ પ્રતિમાઓમાં વિવિધ પ્રકારના કૃત્રિમ અને પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડી શકે તેવા પદાર્થોનો ઉપયોગ થતો હોય છે. પરંતુ અહીં કચરા અને પુનઃઉપયોગી સામગ્રીમાંથી ભવ્ય પ્રતિમા તૈયાર કરીને પર્યાવરણ બચાવવાનો સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
ગણેશજીની પ્રતિમાની ભવ્ય આગમન યાત્રા 30 ઓગસ્ટે સાંજે 7 વાગ્યે રામચોકથી નીકળશે. આ આગમન યાત્રા બાદ સિટીલાઇટ વિસ્તારમાં આઇકોનિક મોલ સામે તૈયાર કરવામાં આવેલા વિશાળ પંડાલમાં ગણેશજીની સ્થાપના કરવામાં આવશે. ગણેશોત્સવ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં ભક્તો દર્શન માટે આવે તેવી શક્યતા છે. આ વર્ષે મંડપમાં ભક્તો માટે અનેક વિશેષ આકર્ષણો પણ રાખવામાં આવ્યા છે. ગણેશજીના ચરણ માટે ભક્તો દ્વારા દાન કરવામાં આવેલી 5 કિલો ચાંદીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત આશીર્વાદ આપતા હાથમાં આશરે 1.5 કિલો ચાંદીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ બંને વસ્તુઓ મંડપના ખાસ આકર્ષણોમાં સામેલ રહેશે. ગણેશોત્સવમાં આ વખતે પ્રસાદની વ્યવસ્થામાં પણ પર્યાવરણ અને સામાજિક જવાબદારીનો સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે. ભક્તોને પ્રસાદ તરીકે તુલસીના બીજ આપવામાં આવશે. આ પહેલનો હેતુ માત્ર પ્રસાદ વિતરણ પૂરતો નથી, પરંતુ લોકોમાં વૃક્ષારોપણ અને હરિયાળી પ્રત્યે જાગૃતિ વધારવાનો પણ છે. ભક્તો આ બીજનું વાવેતર કરીને પર્યાવરણ સંરક્ષણમાં પોતાનું યોગદાન આપી શકે તેવો સંદેશ આપવામાં આવશે.
મંડળ દ્વારા સામાજિક સેવા સાથે જોડાયેલી બીજી પણ એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ કરવામાં આવી છે. ગણેશજીને ચઢાવવામાં આવતા વસ્ત્રોનો ઉપયોગ બાદમાં જરૂરિયાતમંદ લોકો માટે કપડાં તૈયાર કરવામાં કરવામાં આવશે. એટલે કે, ધાર્મિક પ્રસંગે ચઢાવવામાં આવતી વસ્તુઓનો પુનઃઉપયોગ કરીને જરૂરિયાતમંદ લોકો સુધી મદદ પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. આજના ડિજિટલ યુગને ધ્યાનમાં રાખીને ભક્તો માટે ઓનલાઈન સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. ભક્તો ઓનલાઈન આરતી માટે સ્લોટ બુક કરી શકશે. આ વ્યવસ્થાથી ભીડનું આયોજન વધુ સારી રીતે થઈ શકશે અને ભક્તોને પોતાની અનુકૂળતા મુજબ આરતીમાં જોડાવવાની તક મળશે.
જે ભક્તો પંડાલ સુધી પહોંચી શકશે નહીં તેમના માટે સોશિયલ મીડિયા મારફતે પણ લાઈવ દર્શનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. રોજિંદા દર્શન અને આરતીના કાર્યક્રમને ઓનલાઈન માધ્યમથી ભક્તો સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. ખાસ કરીને શહેરની બહાર રહેતા ભક્તો માટે આ સુવિધા ઉપયોગી બની શકે છે. મંડળ દ્વારા સિનિયર સિટિઝન, દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓ અને ગર્ભવતી મહિલાઓ માટે અલગ લાઇનની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી છે. ભીડ દરમિયાન તેમને લાંબા સમય સુધી રાહ જોવી ન પડે અને સરળતાથી દર્શન થઈ શકે તે માટે આ ખાસ સુવિધા ઊભી કરવામાં આવી છે.
આ સમગ્ર આયોજનનો મુખ્ય હેતુ ગણેશોત્સવને ભક્તિ, પર્યાવરણ જાગૃતિ અને સામાજિક સેવા સાથે જોડવાનો છે. એક તરફ 551 કિલો ટીશ્યુ અને રિસાયકલ સામગ્રીમાંથી તૈયાર કરાયેલી 17 ફૂટની વિશાળ પ્રતિમા લોકોનું ધ્યાન ખેંચશે, તો બીજી તરફ તુલસીના બીજનો પ્રસાદ અને વસ્ત્રોનો પુનઃઉપયોગ જેવી પહેલ સામાજિક સંદેશ આપશે. આ વર્ષે સુરતમાં યોજાનારો આ ગણેશોત્સવ ભવ્યતાની સાથે પર્યાવરણ પ્રત્યેની જવાબદારી માટે પણ યાદગાર બની શકે છે. હવે 30 ઓગસ્ટે ભવ્ય આગમન યાત્રા સાથે શરૂ થનારા આ ઉત્સવમાં મોટી સંખ્યામાં ભક્તો જોડાય તેવી શક્યતા છે. 17 ફૂટના ઈકો-ફ્રેન્ડલી ગણેશજી, ચાંદીના વિશેષ આકર્ષણો, ઓનલાઈન આરતી, લાઈવ દર્શન અને સામાજિક સેવા સાથે આ ઉજવણી શહેરમાં ચર્ચાનો વિષય બનવાની છે.
