ઇન્ડોનેશિયાના ફ્લોરેસ વિસ્તારમાં ફરી એકવાર ભૂકંપના જોરદાર આંચકા અનુભવાતા લોકોમાં ભયનો માહોલ સર્જાયો છે. ગુરુવારે આવેલા આ ભૂકંપની તીવ્રતા 5.9 નોંધાઈ છે. યુરોપિયન મેડિટેરેનિયન સિસ્મોલોજિકલ સેન્ટર એટલે કે EMSCના જણાવ્યા અનુસાર, ભૂકંપનું કેન્દ્ર જમીનની સપાટીથી લગભગ 10 કિલોમીટર નીચે હતું. આ વિસ્તારમાં થોડા દિવસ પહેલાં જ આવેલા વિનાશકારી ભૂકંપની અસર હજુ ઓછી થઈ નથી, ત્યારે ફરી આવેલા આંચકાએ સ્થાનિક લોકોની ચિંતા વધારી દીધી છે. ફ્લોરેસમાં 15 ઓગસ્ટે 7.7ની તીવ્રતાનો અત્યંત શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો હતો. ત્યારબાદ આ વિસ્તારમાં સતત નાના-મોટા આફ્ટરશૉક અનુભવાઈ રહ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં 3,000થી વધુ આફ્ટરશૉક નોંધાઈ ચૂક્યા છે. હવે 5.9ની તીવ્રતાનો વધુ એક આંચકો આવતા લોકોમાં ફરી દહેશત ફેલાઈ છે. ઘણા લોકો પહેલેથી જ પોતાના ઘરો ગુમાવી ચૂક્યા છે અથવા નુકસાનગ્રસ્ત મકાનોમાં પાછા જવાથી ડરી રહ્યા છે.
15 ઓગસ્ટનો ભૂકંપ ફ્લોરેસ માટે ભારે વિનાશ લઈને આવ્યો હતો. ભૂકંપનું કેન્દ્ર પૂર્વ નુસા તેંગારાના એન્ડેથી આશરે 68 કિલોમીટર ઉત્તર-ઉત્તર-પશ્ચિમમાં હોવાનું જણાવાયું હતું. શક્તિશાળી આંચકાને કારણે અનેક વિસ્તારોમાં મકાનો ધરાશાયી થયા હતા. ભૂકંપ બાદ કેટલાક વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલન પણ થયું હતું, જેના કારણે સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની હતી. આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, અગાઉના ભૂકંપમાં દ્વીપના ચાર અલગ-અલગ શહેરોમાં ઓછામાં ઓછા 73 લોકોનાં મોત થયા હતા. 900થી વધુ લોકો ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા. બચાવ અને રાહત કામગીરી દરમિયાન મૃતકોનો આંકડો વધવાની આશંકા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી, કારણ કે કેટલાક અંતરિયાળ વિસ્તારો સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બન્યું હતું.
ભૂકંપ અને ત્યારબાદ આવેલા ભૂસ્ખલનથી હજારો પરિવારો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. આશરે 60 હજારથી વધુ લોકો પોતાના ઘર ગુમાવી ચૂક્યા છે અને તેમને અસ્થાયી આશ્રયસ્થાનોમાં રહેવાની ફરજ પડી રહી છે. અનેક પરિવારો માટે હાલ સૌથી મોટી મુશ્કેલી સુરક્ષિત સ્થળે રહેવા અને ખોરાક, પાણી તથા અન્ય જરૂરી સામગ્રી મેળવવાની છે. ભૂકંપની અસર માત્ર રહેણાંક વિસ્તારો પૂરતી સીમિત રહી નહોતી. અનેક શાળા-કોલેજો, સરકારી ઇમારતો અને આરોગ્ય કેન્દ્રોને પણ ભારે નુકસાન થયું હતું. કેટલીક જગ્યાએ રસ્તાઓ તૂટી ગયા હતા અને ભૂસ્ખલનના કારણે માર્ગો બંધ થઈ ગયા હતા. જેના કારણે રાહત સામગ્રી પહોંચાડવામાં તેમજ ફસાયેલા લોકોને બહાર કાઢવામાં બચાવ ટીમોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.
ખાસ કરીને નાગેકેઓ રિજન્સી સહિતના કેટલાક અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલન અને રસ્તાઓને થયેલા નુકસાનને કારણે બચાવ કામગીરી મુશ્કેલ બની હતી. કાટમાળ નીચે ફસાયેલા અથવા ગુમ થયેલા લોકોની શોધખોળ પણ કરવામાં આવી રહી હતી. સ્થાનિક લોકો માટે દરેક નવા આફ્ટરશૉક સાથે ભય ફરી જીવંત થઈ રહ્યો છે. 15 ઓગસ્ટના શક્તિશાળી ભૂકંપ બાદ સમુદ્રમાં પણ હલચલ જોવા મળી હતી. કેટલાક વિસ્તારોમાં 1.61 મીટર સુધીની નાની સુનામી લહેરો નોંધાઈ હતી. જોકે, બાદમાં સુનામીની ચેતવણી પાછી ખેંચી લેવામાં આવી હતી. તેમ છતાં, ભૂકંપ બાદ સુનામીની શક્યતાએ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોની ચિંતા વધારી હતી.
વિશેષજ્ઞોના મતે, મોટા ભૂકંપ પછી આફ્ટરશૉક આવવું સામાન્ય બાબત છે. જોકે, તેમની તીવ્રતા અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. ફ્લોરેસ વિસ્તારમાં સતત હજારો આફ્ટરશૉક નોંધાઈ રહ્યા હોવાથી સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અને બચાવ એજન્સીઓ માટે પણ સ્થિતિ પડકારજનક બની છે. લોકો નુકસાનગ્રસ્ત મકાનોમાં પાછા ફરતા પહેલાં સાવચેતી રાખી રહ્યા છે. આ વિસ્તાર પહેલેથી જ કુદરતી આપત્તિઓ માટે સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે. ઇન્ડોનેશિયા ‘રિંગ ઓફ ફાયર’ તરીકે ઓળખાતા પ્રશાંત મહાસાગરના ભૂકંપપ્રવણ વિસ્તારમાં આવેલો દેશ છે. અહીં અનેક ટેક્ટોનિક પ્લેટો એકબીજા સાથે અથડાતી હોવાથી ભૂકંપ અને જ્વાળામુખી જેવી કુદરતી ઘટનાઓ વારંવાર જોવા મળે છે. આ જ કારણોસર ઇન્ડોનેશિયામાં ભૂકંપના આંચકા નવી વાત નથી, પરંતુ 15 ઓગસ્ટનો 7.7ની તીવ્રતાનો આંચકો અત્યંત ગંભીર સાબિત થયો હતો.
હાલમાં ફ્લોરેસના લોકો માટે સૌથી મોટો પડકાર ફરીથી આવેલા 5.9ના ભૂકંપ બાદ સુરક્ષિત રહેવાનો છે. જે લોકો પોતાના ઘર ગુમાવી ચૂક્યા છે તેઓ અસ્થાયી શિબિરોમાં આશરો લઈ રહ્યા છે. સતત આવતા આફ્ટરશૉકને કારણે નુકસાનગ્રસ્ત ઇમારતો વધુ જોખમી બની શકે છે. તેથી વહીવટીતંત્ર દ્વારા લોકોને ક્ષતિગ્રસ્ત મકાનોથી દૂર રહેવાની અને અધિકારીઓની સૂચનાનું પાલન કરવાની અપીલ કરવામાં આવી રહી છે. બચાવ ટીમો દ્વારા કાટમાળ હટાવવાની કામગીરી સાથે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં જરૂરી સામગ્રી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે, કેટલાક વિસ્તારોમાં રસ્તાઓ અને પુલોને નુકસાન થવાને કારણે રાહત કામગીરી ધીમી પડી રહી છે. ગુમ થયેલા લોકોની શોધખોળ પણ ચાલુ છે. ફ્લોરેસમાં ફરી 5.9ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવવાથી એક વાત સ્પષ્ટ થઈ છે કે 15 ઓગસ્ટની આપત્તિ બાદ જોખમ હજુ ટળ્યું નથી. હજારો આફ્ટરશૉક અને તાજા આંચકાઓને કારણે સ્થાનિક લોકોમાં ભય યથાવત છે. વહીવટીતંત્ર માટે હવે લોકોની સુરક્ષા, રાહત સામગ્રીની વ્યવસ્થા અને નુકસાનગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ઝડપથી બચાવ કામગીરી પહોંચાડવી સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા બની છે.
