દિલ્હી સરકારના આરોગ્ય વિભાગમાં થયેલા કથિત રૂ. 700 કરોડના મેડિકલ પ્રોક્યોરમેન્ટ કૌભાંડમાં તપાસ દરમિયાન ચોંકાવનારા ખુલાસા સામે આવ્યા છે. એન્ટી કરપ્શન બ્રાન્ચે દિલ્હી કોર્ટને જણાવ્યું છે કે ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ હેલ્થ સર્વિસીસ અને સેન્ટ્રલ પ્રોક્યોરમેન્ટ એજન્સી દ્વારા કરવામાં આવેલી ખરીદી સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ ફાઇલો કથિત રીતે જાણીજોઈને નષ્ટ કરવામાં આવી છે. તપાસ એજન્સીનું કહેવું છે કે આ ફાઇલો કેસમાં મહત્વપૂર્ણ પુરાવા સમાન હતી અને તેના નાશથી કૌભાંડની તપાસ વધુ ગંભીર બની છે.
આ કથિત કૌભાંડમાં દિલ્હી સરકારના આરોગ્ય વિભાગ માટે કરવામાં આવેલી તબીબી સાધનો અને અન્ય સામગ્રીની ખરીદી પર સવાલો ઊભા થયા છે. તપાસ હેઠળની ફાઇલોમાં X-Ray મશીનો, C-Arm મશીનો અને હોસ્પિટલોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા લિનન એટલે કે કાપડની ખરીદી સંબંધિત દસ્તાવેજો સામેલ હોવાનું જણાવાયું છે. આ ફાઇલોમાં ટેન્ડર કોણે તૈયાર કર્યા, ટેન્ડરની શરતો કોણે નક્કી કરી અને તકનીકી તથા નાણાકીય મૂલ્યાંકન કોણે કર્યું તેની વિગતો હતી. તપાસ એજન્સી માટે આ માહિતી ખૂબ મહત્વપૂર્ણ હતી, કારણ કે તેના આધારે સમગ્ર ખરીદી પ્રક્રિયામાં કયા અધિકારીઓ અને અન્ય લોકોની શું ભૂમિકા હતી તે જાણી શકાય તેમ હતું. ACBએ કોર્ટમાં દલીલ કરી છે કે આ મહત્વપૂર્ણ ફાઇલો આરોપીઓ દ્વારા પુરાવા નષ્ટ કરવાના હેતુથી જાણીજોઈને નાશ કરવામાં આવી છે. જો તપાસમાં આ દાવો સાબિત થાય તો કૌભાંડ ઉપરાંત પુરાવા સાથે ચેડાં કરવાનો મુદ્દો પણ વધુ ગંભીર બની શકે છે.
આ બહુચર્ચિત કેસમાં કેટલાક પૂર્વ અધિકારીઓના નામ મુખ્ય આરોપીઓ તરીકે સામે આવ્યા છે. તેમાં ભૂતપૂર્વ DGHS વડા ડૉ. વત્સલા અગ્રવાલ, પૂર્વ સેન્ટ્રલ પ્રોક્યોરમેન્ટ એજન્સીના ડેપ્યુટી કંટ્રોલર ઓફ એકાઉન્ટ્સ નીરજ ચોપરા અને પૂર્વ CPA વડા ડૉ. વિનોદ કુમાર રંગાનો સમાવેશ થાય છે. કોર્ટમાં આ આરોપીઓની જામીન અરજીઓ પર પણ સુનાવણી થઈ છે. કોર્ટે ડૉ. વિનોદ કુમાર રંગાની રેગ્યુલર જામીન અરજી ફગાવી દીધી છે. એટલે હાલ તેમને નિયમિત જામીન મળ્યા નથી. બીજી તરફ, ભૂતપૂર્વ DGHS વડા ડૉ. વત્સલા અગ્રવાલને કોર્ટ તરફથી ચાર અઠવાડિયા માટે વચગાળાના જામીન મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે. સ્પેશિયલ જજ વિદ્યા પ્રકાશની કોર્ટે તેમની તબીબી સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને આ રાહત આપી હતી.
ડૉ. વત્સલા અગ્રવાલ હાઈપરટેન્શન, ડાયાબિટીસ અને કરોડરજ્જુની ઈજા સહિતની તબીબી સમસ્યાઓથી પીડાતા હોવાનું કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. કોર્ટે માનવતાના ધોરણે તેમને ચાર અઠવાડિયા માટે વચગાળાના જામીન આપ્યા છે. આ કેસની તપાસ વિજિલન્સ વિભાગની ફરિયાદના આધારે શરૂ થઈ હતી. આ ફરિયાદ બાદ 2 જૂને કેસમાં FIR નોંધવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ 18 જૂને આ મામલામાં પહેલી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન દવા સપ્લાય કરનાર અને ફાર્માસ્યુટિકલ વેપારી રાજીવ રંગીલાનું નામ પણ મુખ્ય આરોપીઓમાં સામે આવ્યું છે. તપાસ એજન્સી અનુસાર, રાજીવ રંગીલા જૂનના અંતમાં અન્ય એક કેસમાં આગોતરા જામીન મળ્યા બાદ ભારત છોડીને વિદેશ ફરાર થઈ ગયો હતો.
ACBએ કોર્ટને જણાવ્યું છે કે રાજીવ રંગીલા હજુ પણ પોલીસ પકડથી બહાર છે. તપાસ એજન્સી હવે તેની શોધખોળ કરી રહી છે અને તેના વિદેશ જવા તથા સમગ્ર કૌભાંડમાં તેની કથિત ભૂમિકાની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. તપાસમાં સૌથી ગંભીર આરોપ ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિ અને મિલીભગતનો છે. ACBના જણાવ્યા મુજબ, આરોપીઓએ એકબીજા સાથે મળીને એવી વ્યવસ્થા ઊભી કરી હતી કે ચોક્કસ એજન્સીઓને જ સરકારી ટેન્ડર મળી શકે. આરોપ છે કે અન્ય લાયક કંપનીઓ અને વેપારીઓ ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં ભાગ ન લઈ શકે તે માટે ટર્નઓવર, અનુભવ અને અગાઉના કામના માપદંડો બિનજરૂરી રીતે ખૂબ ઊંચા રાખવામાં આવ્યા હતા. આવી શરતોના કારણે સામાન્ય અને લાયક બીડરો માટે ટેન્ડરમાં ભાગ લેવો મુશ્કેલ બની ગયો હોવાનો આરોપ છે.
તપાસ એજન્સીનું માનવું છે કે આ રીતે ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં સ્પર્ધા ઓછી કરીને ચોક્કસ એજન્સીઓને ફાયદો પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. જો આ આરોપો તપાસમાં સાબિત થાય તો તેને સરકારી ખરીદી પ્રક્રિયામાં ગંભીર ગેરરીતિ તરીકે જોવામાં આવી શકે છે. આ કેસમાં અન્ય વેપારીઓના નાણાં લાંબા સમય સુધી અટકાવી રાખવાનો મુદ્દો પણ સામે આવ્યો છે. ACBના જણાવ્યા મુજબ, કેટલાક વેપારીઓની ચુકવણી બે વર્ષથી વધુ સમય સુધી રોકી રાખવામાં આવી હતી. સૌથી ગંભીર આરોપ સરકારી નાણાંના કથિત ગેરવહીવટ અને ટ્રાન્સફરનો છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું હોવાનું જણાવાયું છે કે સપ્લાય સાથે કોઈ સીધો સંબંધ ન ધરાવતા લોકોના સેંકડો બેન્ક ખાતાઓમાં કરોડો રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હતા.
આ નાણાં વિવિધ ખાતાઓમાં મોકલ્યા બાદ રોકડમાં ઉપાડી લેવામાં આવ્યા હોવાનો પણ તપાસ એજન્સીએ દાવો કર્યો છે. ACB હવે આ તમામ બેન્ક ખાતાઓ, તેમાં થયેલા નાણાકીય વ્યવહારો અને આ ખાતાઓ સાથે જોડાયેલા લોકોની તપાસ કરી રહી છે. તપાસ એજન્સી માટે આ મામલો મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે સરકારી નાણાં કયા માર્ગે ગયા અને કોને તેનો ફાયદો મળ્યો તે જાણવા માટે બેન્ક ટ્રાન્ઝેક્શનની સંપૂર્ણ તપાસ જરૂરી બની છે. રૂ. 700 કરોડના આ કથિત મેડિકલ પ્રોક્યોરમેન્ટ કૌભાંડમાં હવે પુરાવા નષ્ટ કરવાના આરોપોએ તપાસને વધુ ગંભીર બનાવી છે. ટેન્ડર પ્રક્રિયા, તબીબી સાધનોની ખરીદી, નાણાકીય વ્યવહારો અને સરકારી અધિકારીઓની ભૂમિકા સહિતના દરેક મુદ્દાની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
ફાઇલો કથિત રીતે જાણીજોઈને નષ્ટ કરવામાં આવી હોવાનો આરોપ તપાસ એજન્સી માટે મોટી ચિંતા છે, કારણ કે આ દસ્તાવેજોમાં ટેન્ડર પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા અધિકારીઓ અને નિર્ણય લેનારા લોકોની મહત્વપૂર્ણ વિગતો હતી. હાલ કેસની તપાસ ચાલુ છે અને આરોપો અંગે અંતિમ નિર્ણય કોર્ટની કાર્યવાહી અને તપાસના પરિણામો બાદ જ થશે. આ મામલે નામ સામે આવેલા કોઈપણ આરોપીને અંતિમ રીતે દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો નથી. એક આરોપી રાજીવ રંગીલા વિદેશ ફરાર હોવાનો દાવો અને મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો નષ્ટ કરવામાં આવ્યા હોવાના આરોપો વચ્ચે હવે તપાસ એજન્સી સામે પુરાવા એકત્ર કરવાની મોટી જવાબદારી છે. આગામી સમયમાં તપાસમાં વધુ ખુલાસા થાય તેવી શક્યતા છે.
