ઝારખંડમાં સરકારી ભરતી પરીક્ષાઓને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે હાઈકોર્ટે રાજ્ય સરકારના નિર્ણય પર બ્રેક લગાવી છે. ઝારખંડ હાઈકોર્ટે JSSC-CGL, CDPO અને JPSCની 11મીથી 13મી પરીક્ષા સહિત કેટલીક ભરતી પરીક્ષાઓ અને તેના આધારે થયેલી નિમણૂકો રદ કરવાના સરકારના નિર્ણય પર વચગાળાની રોક લગાવી છે. આ નિર્ણયથી તે ઉમેદવારોને મોટી રાહત મળી છે, જેમણે પરીક્ષા પાસ કરીને નોકરી મેળવી હતી અથવા ભરતી પ્રક્રિયામાં આગળ વધ્યા હતા. કોર્ટના આદેશ બાદ હાલ સરકારનો રદ કરવાનો નિર્ણય અમલમાં નહીં આવે અને મામલો આગળની કાનૂની પ્રક્રિયા સુધી યથાવત રહેશે.
આખરે કેમ રદ કરાઈ હતી 22 ભરતી પરીક્ષાઓ?
આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ઝારખંડમાં સરકારી ભરતી પરીક્ષાઓમાં કથિત ગેરરીતિના આરોપોથી થઈ હતી. વિદ્યાર્થીઓ લાંબા સમયથી પરીક્ષાની પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા અને કથિત પેપર લીક તથા અન્ય ગેરરીતિઓની તપાસની માગ કરી રહ્યા હતા. ત્યારબાદ હેમંત સોરેન સરકારે JSSC-CGL સહિત કુલ 22 ભરતી પરીક્ષાઓ રદ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ સાથે 2014થી ખાનગી સંસ્થા TSR ડેટા પ્રોસેસિંગ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ દ્વારા લેવામાં આવેલી અનેક પરીક્ષાઓની તપાસ કરવાનો પણ નિર્ણય લેવાયો હતો. સરકારની દલીલ હતી કે ભરતી પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતા જાળવવા અને ગેરરીતિની તપાસ માટે આ પગલું જરૂરી બન્યું છે. JSSC-CGLમાં સફળ થયેલા આશરે 2,000 ઉમેદવારોનું ભવિષ્ય પણ આ નિર્ણયથી અનિશ્ચિત બન્યું હતું.
ઉમેદવારો કોર્ટમાં પહોંચ્યા, હવે સરકાર પાસે જવાબ માગ્યો
સરકારના નિર્ણયથી અસરગ્રસ્ત ઉમેદવારોએ હાઈકોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો. ઉમેદવારોની દલીલ હતી કે જો ભરતી પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિ થઈ હોય તો તેના માટે જવાબદાર વ્યક્તિઓ સામે અલગથી કાર્યવાહી થવી જોઈએ, પરંતુ તમામ સફળ ઉમેદવારોને એકસાથે દોષિત ગણીને તેમની પરીક્ષા અને નિમણૂક રદ કરવી યોગ્ય નથી. ખાસ કરીને જે ઉમેદવારોએ નિયમિત રીતે પરીક્ષા આપી, સફળ થયા અને ત્યારબાદ સરકારી સેવામાં જોડાયા હતા, તેમને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની તક મળવી જોઈએ. હાઈકોર્ટે પણ આ મામલે કુદરતી ન્યાયના સિદ્ધાંતને મહત્વ આપ્યું છે. કોર્ટે સરકારના રદ કરવાના આદેશના અમલ પર વચગાળાની રોક લગાવી છે અને રાજ્ય સરકારને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવા માટે જવાબ દાખલ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આગામી સુનાવણી 15 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ થવાની છે.
JPSC અને અન્ય ભરતીમાં પણ ઉમેદવારોને રાહત
આ નિર્ણયનો લાભ માત્ર JSSC-CGLના ઉમેદવારો પૂરતો મર્યાદિત નથી. 11મીથી 13મી JPSC પરીક્ષાઓ દ્વારા થયેલી નિમણૂકો અને ફૂડ સેફ્ટી ઓફિસરની ભરતી પણ આ વિવાદમાં આવી હતી. અહેવાલો મુજબ લગભગ 450 ઉમેદવારોને આ કોર્ટના નિર્ણયથી તાત્કાલિક રાહત મળી છે, જેમાં 54 ફૂડ સેફ્ટી ઓફિસરોનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ ઉમેદવારોની દલીલ હતી કે તેઓએ નિયમિત પ્રક્રિયા દ્વારા પરીક્ષા પાસ કરીને નોકરી મેળવી છે, તેથી કોઈ વ્યક્તિગત તપાસ કર્યા વગર સમગ્ર ભરતી રદ કરવી યોગ્ય નથી. કોર્ટના વચગાળાના આદેશથી હાલ તેમની નોકરી પર લટકતી તલવાર દૂર થઈ છે. જોકે આ અંતિમ નિર્ણય નથી અને આગળની સુનાવણીમાં સમગ્ર મામલે કોર્ટ વધુ વિગતવાર નિર્ણય લઈ શકે છે.
સરકારની તપાસ પણ ચાલુ, હવે આગળ શું થશે?
એક તરફ હાઈકોર્ટે ભરતી રદ કરવાના નિર્ણય પર રોક લગાવી છે, તો બીજી તરફ પરીક્ષાઓમાં થયેલી કથિત ગેરરીતિની તપાસનો મુદ્દો હજુ યથાવત છે. JSSC-CGL પેપર લીકના આરોપોની તપાસ માટે ઝારખંડ સરકારે વિશેષ તપાસ ટીમને વધુ મજબૂત બનાવી છે. અહેવાલ મુજબ અત્યાર સુધીમાં 37 શંકાસ્પદ લોકોની પૂછપરછ કરવામાં આવી છે અને તપાસ માટે 17 નવા અધિકારીઓની નિમણૂક કરવામાં આવી છે, જેમાં 6 IPS અધિકારીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. એટલે હવે મામલો બે મોરચે આગળ વધશે—એક તરફ કોર્ટ સરકારના પરીક્ષાઓ અને નિમણૂકો રદ કરવાના નિર્ણયની કાયદેસરતા તપાસશે અને બીજી તરફ તપાસ એજન્સીઓ કથિત ગેરરીતિની હકીકત શોધશે. હાલ માટે ઉમેદવારોને રાહત મળી છે, પરંતુ 15 સપ્ટેમ્બરની સુનાવણી બાદ આ મામલે નવી દિશા નક્કી થઈ શકે છે.
