ફિલ્મ ‘કાલા હિરણ: ધ બેટલ ફોર લેગસી’ને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદમાં હવે નવો વળાંક આવ્યો છે. ફિલ્મના નિર્માતા અમિત જાનીએ દિલ્હી હાઇકોર્ટના ટીઝર અને અન્ય પ્રચાર સામગ્રી હટાવવાના આદેશને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો છે. દિલ્હી હાઇકોર્ટે સલમાન ખાનની અરજી પર સુનાવણી કરતા ફિલ્મનું ટીઝર સોશિયલ મીડિયા પરથી હટાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. હવે નિર્માતાએ આ નિર્ણય સામે અપીલ કરીને હાઇકોર્ટના આદેશને અયોગ્ય સેન્સરશીપ ગણાવ્યો છે. આ ફિલ્મ 1998ના ચર્ચિત કાળા હરણના શિકાર કેસથી પ્રેરિત હોવાનું કહેવાય છે, જે કેસમાં બોલિવૂડ અભિનેતા સલમાન ખાનનું નામ ચર્ચામાં રહ્યું હતું. સલમાન ખાને ફિલ્મના ટીઝર અને પ્રચાર સામગ્રી સામે કોર્ટમાં અરજી કરી હતી. તેમની અરજીમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ફિલ્મમાં તેમનો સીધો નામોલ્લેખ ન હોવા છતાં એક પાત્રનો દેખાવ, સ્ટાઇલ અને અન્ય બાબતો તેમને દર્શાવતી હોવાનો સંકેત આપે છે. સલમાનના પક્ષે તેને તેમના વ્યક્તિત્વ અને પ્રતિષ્ઠા સાથે જોડાયેલા અધિકારોનું કથિત ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું હતું.
હાઇકોર્ટે આ મામલે સુનાવણી કરીને ટીઝર અને તેની સાથે જોડાયેલી કેટલીક પ્રચાર સામગ્રી હટાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો. હવે ફિલ્મ નિર્માતા અમિત જાની આ નિર્ણયને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા છે. તેમની દલીલ છે કે હાઇકોર્ટનો આદેશ તેમની અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાને મર્યાદિત કરે છે. જાનીએ પોતાની અપીલમાં જણાવ્યું છે કે, સાર્વજનિક રેકોર્ડ અને ઐતિહાસિક કાનૂની ઘટનાઓ પર કોઈ એક વ્યક્તિનો સંપૂર્ણ અધિકાર હોઈ શકે નહીં. તેમના કહેવા મુજબ, કોઈ જાહેર ઘટના કે કાનૂની મામલાથી પ્રેરિત ફિલ્મ બનાવવાને માત્ર એટલા માટે રોકી શકાય નહીં કે તે ઘટનામાં કોઈ જાણીતી વ્યક્તિનું નામ જોડાયેલું છે.
ફિલ્મ નિર્માતાએ હાઇકોર્ટના આદેશને ઉતાવળિયો પણ ગણાવ્યો છે. તેમની દલીલ છે કે તેમની કાનૂની ટીમને પોતાનો પક્ષ યોગ્ય રીતે રજૂ કરવાની પૂરતી તક મળ્યા વિના જ ટીઝર અને અન્ય સામગ્રી હટાવવાનો આદેશ આપી દેવામાં આવ્યો હતો. આ કાનૂની વિવાદ વચ્ચે અમિત જાનીની સુરક્ષાને લઈને પણ ચિંતા સામે આવી છે. જાનીએ દાવો કર્યો છે કે સંગઠિત ગુનાહિત જૂથો તરફથી તેમને અને તેમના પરિવારને જાનથી મારી નાખવાની ધમકીઓ મળી રહી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, આ જૂથો તેમની પાસેથી ફિલ્મનો પ્રોજેક્ટ છોડી દેવાની માગ કરી રહ્યા છે.
જાનીએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં કરેલી અપીલમાં આ સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. જોકે, આ ધમકીઓ અને તેના માટે જવાબદાર લોકો અંગે કાનૂની તપાસ કે સત્તાવાર કાર્યવાહીની વિગતો અલગથી સ્પષ્ટ થવાની બાકી છે. આ વિવાદની શરૂઆત ફિલ્મનું ટીઝર રિલીઝ થયા બાદ થઈ હતી. ટીઝર સામે વાંધો ઉઠાવતાં સલમાન ખાને દિલ્હી હાઇકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો. ત્યારબાદ 27 જુલાઈએ દિલ્હી હાઇકોર્ટે ફિલ્મ ‘કાલા હિરણ: ધ બેટલ ફોર લેગસી’નું ટીઝર સોશિયલ મીડિયા પરથી હટાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
કોર્ટે કહ્યું હતું કે જો પ્રોડ્યુસર 24 કલાકની અંદર ટીઝર સાથે જોડાયેલી લિંક્સ હટાવવામાં નિષ્ફળ રહેશે, તો X અને યુટ્યુબ જેવી ઇન્ટરનેટ કંપનીઓને તેને દૂર કરવા માટે જરૂરી કાર્યવાહી કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવી શકે છે. સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ જ્યોતિ સિંહે પ્રોડ્યુસર અમિત જાનીના વલણ પર નારાજગી પણ વ્યક્ત કરી હતી. કોર્ટે મૌખિક રીતે ટિપ્પણી કરી હતી કે કોઈ વ્યક્તિની પ્રતિષ્ઠા અને છબીનું રક્ષણ પણ મહત્વપૂર્ણ છે. અદાલતે ફિલ્મ સાથે જોડાયેલા સંદર્ભો અને પ્રચાર સામગ્રી અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
હાઇકોર્ટે ફિલ્મ નિર્માતા અમિત જાનીના કેટલાક ઇન્ટરવ્યુ હટાવવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો. કોર્ટનું માનવું હતું કે જો કોઈ વ્યક્તિની છબી અને પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચાડવાની શક્યતા હોય તો તે બાબતને ગંભીરતાથી જોવાની જરૂર છે. સલમાન ખાનના પક્ષે કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે ટીઝરમાં દર્શાવવામાં આવેલા એક પાત્રનો દેખાવ સલમાન ખાન સાથે મળતો આવે છે. આ પાત્રને સલમાન ખાનની ઓળખ સાથે જોડાતું તેમનું પ્રખ્યાત બ્રેસલેટ પહેરાવાયું હોવાનું પણ અરજીમાં જણાવાયું હતું. સલમાનના વકીલોના જણાવ્યા મુજબ, ફિલ્મમાં ભલે સલમાન ખાનનું નામ લેવામાં આવ્યું ન હોય, પરંતુ ટીઝરમાં દર્શાવવામાં આવેલી ઘણી બાબતો પરથી લોકો તેને સલમાન ખાન અને 1998ના કાળા હરણના શિકાર કેસ સાથે જોડીને જોઈ શકે છે.
અરજીમાં એવું પણ જણાવાયું હતું કે ફિલ્મના એક પોસ્ટરમાં પાત્રને રાઇફલ પકડેલી સ્થિતિમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે. સલમાનના પક્ષે દલીલ કરી હતી કે આવા દ્રશ્યો અને પ્રચાર સામગ્રીથી લોકો ભ્રમિત થઈ શકે છે અને તેમના વિશે ખોટી ધારણા બનાવી શકે છે. આ મુદ્દો વધુ મહત્વનો એટલા માટે પણ માનવામાં આવે છે કે 1998ના કેસ સાથે જોડાયેલી આર્મ્સ એક્ટની કાર્યવાહીમાં સલમાન ખાન નિર્દોષ છૂટી ગયા હતા. તેથી સલમાનના પક્ષે એવી દલીલ કરી હતી કે ફિલ્મ અથવા તેના પ્રચારમાં રાઇફલ સાથે જોડાયેલા દ્રશ્યો દર્શાવીને ખોટો સંકેત આપી શકાય છે.
સલમાનના પક્ષે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે ટીઝર રિલીઝ થતાં પહેલાં પ્રોડ્યુસરને લીગલ નોટિસ મોકલવામાં આવી હતી. અરજીમાં એવો આરોપ પણ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે અમિત જાનીએ એક ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન આ લીગલ નોટિસ ફાડી નાખી હતી અને ત્યારબાદ તેમને ઇન્ટરનેટ પર ધમકીઓ મળતી હોવાના દાવા કર્યા હતા. બીજી તરફ ફિલ્મ નિર્માતા અમિત જાનીના વકીલોએ હાઇકોર્ટમાં પોતાનો પક્ષ રજૂ કરતાં જણાવ્યું હતું કે ફિલ્મમાં સલમાન ખાનનું નામ ક્યાંય લેવામાં આવ્યું નથી. તેમનું કહેવું હતું કે ટીઝર કે ફિલ્મમાં કોઈ AI અથવા ડીપફેક ટેકનિકનો ઉપયોગ પણ કરવામાં આવ્યો નથી.
પ્રોડ્યુસરના પક્ષે દલીલ કરવામાં આવી હતી કે આ માત્ર ફિલ્મનું ટીઝર છે અને કોઈ સાર્વજનિક ઘટના અથવા ઐતિહાસિક કાનૂની મામલાથી પ્રેરિત ફિલ્મ બનાવવાથી કોઈ વ્યક્તિના વ્યક્તિગત અધિકારોનું આપમેળે ઉલ્લંઘન થતું નથી. જોકે, હાઇકોર્ટે આ દલીલ સ્વીકારી નહોતી. કોર્ટે કહ્યું હતું કે મામલો કોર્ટમાં વિચારાધીન હોય ત્યારે આવી પ્રચાર સામગ્રીને સાર્વજનિક કરવી ગંભીર બાબત બની શકે છે. કોર્ટે સંકેત આપ્યો હતો કે આ મામલે વધુ વિસ્તૃત આદેશ પણ આપવામાં આવી શકે છે. હવે આ સમગ્ર વિવાદ સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચી ગયો છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં ફિલ્મ નિર્માતાની અપીલ પર શું નિર્ણય આવે છે, તેના પર ફિલ્મના ભવિષ્યની સાથે તેના ટીઝર અને પ્રચાર સામગ્રીનું ભવિષ્ય પણ નિર્ભર રહેશે.
એક તરફ સલમાન ખાન પોતાના વ્યક્તિત્વ અને પ્રતિષ્ઠા સાથે જોડાયેલા અધિકારોના રક્ષણની દલીલ કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ફિલ્મ નિર્માતા અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને જાહેર ઘટનાઓ પર ફિલ્મ બનાવવાના અધિકારની વાત કરી રહ્યા છે. બંને પક્ષોની દલીલોને કારણે આ કેસ હવે મનોરંજન જગતની સાથે કાનૂની ક્ષેત્રમાં પણ ચર્ચાનો મહત્વનો વિષય બન્યો છે. હવે સૌની નજર સુપ્રીમ કોર્ટના આગામી નિર્ણય પર રહેશે. કોર્ટ નક્કી કરશે કે દિલ્હી હાઇકોર્ટનો ટીઝર હટાવવાનો આદેશ યથાવત રહેશે કે ફિલ્મ નિર્માતાને રાહત મળશે. સાથે જ આ કેસ વ્યક્તિત્વ અધિકાર, અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને જાહેર ઘટનાઓ પર આધારિત ફિલ્મોના કાનૂની અધિકારો અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
