ગયા વર્ષે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા સૈન્ય સંઘર્ષને લઈને ચીને પહેલીવાર મહત્વપૂર્ણ સ્વીકાર કર્યો છે. ચીની સરકારી બ્રોડકાસ્ટર CCTV પર પ્રસારિત એક ઇન્ટરવ્યુમાં એવિએશન ઇન્ડસ્ટ્રી કોર્પોરેશન ઓફ ચાઇના (AVIC) ના એન્જિનિયરોએ ખુલાસો કર્યો કે તેઓ સંઘર્ષ દરમિયાન પાકિસ્તાનમાં હાજર રહીને પાકિસ્તાની વાયુસેનાને ટેકનિકલ સહાય પૂરી પાડી રહ્યા હતા. આ ખુલાસા બાદ ચીનની ભૂમિકા અંગે નવી ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. અત્યાર સુધી ચીન સીધો સહયોગ આપતો હોવાના આરોપો લાગતા રહ્યા હતા, પરંતુ હવે પહેલીવાર ચીની મીડિયા દ્વારા આ પ્રકારનો દાવો જાહેર થયો છે. અહેવાલ મુજબ, સંઘર્ષ દરમિયાન પાકિસ્તાને ચીની બનાવટના J-10CE ફાઇટર જેટનો ઉપયોગ કર્યો હતો. દાવા મુજબ, આ જ વિમાન દ્વારા ભારતના ફ્રેન્ચ બનાવટના રાફેલ ફાઇટર જેટને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું. જો આ દાવો સાચો માનવામાં આવે, તો આ પહેલીવાર હશે જ્યારે ચીની બનાવટના J-10CE જેટ દ્વારા કોઈ આધુનિક પશ્ચિમી લડાકૂ વિમાનને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હોય.
ચીની એન્જિનિયર ઝાંગ હેંગે ઇન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું કે, “અમે પાકિસ્તાનના સપોર્ટ બેઝ પર સતત એર-રેડ સાયરન અને ફાઇટર જેટના અવાજો સાંભળતા હતા. મે મહિનાની ભારે ગરમી વચ્ચે પણ અમારી ટીમ પાકિસ્તાની સેનાને મેદાનમાં ટેકનિકલ મદદ કરી રહી હતી.” આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનું સૈન્ય સહકાર માત્ર શસ્ત્ર વેચાણ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં પણ બંને દેશો વચ્ચે નજીકનો સમન્વય રહ્યો છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) ના ડેટા મુજબ, 2021 થી 2025 દરમિયાન પાકિસ્તાનની કુલ શસ્ત્ર આયાતમાંથી લગભગ 80 ટકા હિસ્સો ચીનનો રહ્યો છે. પાકિસ્તાન હાલમાં ચીન સિવાય એવો એકમાત્ર દેશ છે, જે J-10C શ્રેણીના અદ્યતન ફાઇટર જેટનો ઉપયોગ કરે છે. J-10CE ફાઇટર જેટ આધુનિક રડાર સિસ્ટમ અને લાંબા અંતરની એર-ટુ-એર મિસાઈલથી સજ્જ છે. રિપોર્ટ્સ મુજબ, આ સિસ્ટમોનો ઉપયોગ ભારત સામેના સંઘર્ષ દરમિયાન કરવામાં આવ્યો હતો. ચીનના આ ખુલાસા બાદ દક્ષિણ એશિયાની સુરક્ષા અને ચીન-પાકિસ્તાન સૈન્ય સંબંધો અંગે ફરી ચર્ચા તેજ બની છે. વિશ્લેષકો માને છે કે આ પ્રકારના નિવેદનો ભવિષ્યમાં ભારત-ચીન અને ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધો પર પણ અસર કરી શકે છે.
