દિલ્હીમાં યોજાયેલી બ્રિક્સ (BRICS) સમિટ 2026 દરમિયાન ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે ભારત સાથેના સંબંધો સુધારવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો અને વિશ્વ મંચ પર ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ (વિકાસશીલ દેશોના સમૂહ)ની ભૂમિકાને રેખાંકિત કરી. તેમણે નોંધ્યું કે વિશ્વ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે અને કોઈ એક સત્તા કાયમ માટે પ્રભુત્વ જાળવી રાખી શકતી નથી. એક નિવેદનમાં ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે બ્રિક્સ બેઠકનું આયોજન કરવા બદલ ભારત અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પ્રત્યે રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગનો આભાર વ્યક્ત કર્યો. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે વિશ્વ હાલમાં ગહન અને ઐતિહાસિક પરિવર્તનોનો સાક્ષી બની રહ્યું છે. આ સંદર્ભમાં વિકાસશીલ દેશોની એકતા અને તેમનો વધતો પ્રભાવ બહુધ્રુવીય વિશ્વના નિર્માણમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોમાં સર્વસમાવેશક સહભાગિતા: શી જિનપિંગ
ચિંતા વ્યક્ત કરતા શી જિનપિંગે કહ્યું, “વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ અત્યંત અસ્થિર છે અને વિવિધ જોખમો તથા પડકારોથી ભરેલી છે. તેથી, બ્રિક્સ દેશોની જવાબદારી છે કે તેઓ આગળ આવે, નેતૃત્વ સંભાળે, વિકાસશીલ દેશોને એક કરે અને વૈશ્વિક શાંતિ તથા સ્થિરતા માટે સકારાત્મક બળ તરીકે કાર્ય કરે.” આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમો અને સમાનતા પર ભાર મૂકતા તેમણે નિયમો વિનાના વિશ્વની સરખામણી ટ્રાફિક લાઈટ વિનાના ચોક (intersection) સાથે કરી—એવી સ્થિતિ જે માત્ર અરાજકતા અને અવ્યવસ્થાને જન્મ આપે છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે ન્યાય અને નિષ્પક્ષતા એ તમામ દેશોની સહિયારી આકાંક્ષા હોવાથી, વૈશ્વિક નિયમો કોઈ એક શક્તિશાળી દેશ દ્વારા લાદવાને બદલે તમામ દેશો દ્વારા સામૂહિક રીતે નક્કી થવા જોઈએ.
માત્ર સત્તાના જોરે લેવાયેલા મનસ્વી નિર્ણયો કામ નહીં આવે: શી જિનપિંગ
તેમણે જણાવ્યું હતું કે માત્ર સત્તાના જોરે પોતાની મરજી લાદવાનો જૂનો અભિગમ હવે ટકી શકે તેમ નથી. રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વનો આદર, આંતરિક બાબતોમાં અહસ્તક્ષેપ અને વિવાદોના શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ સહિતના આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોને જાળવી રાખવા માટે વિકાસશીલ દેશોએ એક થવું જોઈએ. તેમણે વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો કોઈપણ પ્રકારના બેવડા ધોરણો વિના તમામ દેશોને સમાન રીતે લાગુ પડવો જોઈએ.
શી જિનપિંગે પુષ્ટિ કરી કે દરેક દેશ—ભલે તે નાનો હોય કે મોટો, સમૃદ્ધ હોય કે ગરીબ—સન્માનને પાત્ર છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતોમાં તમામ દેશોની સમાન ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિકાસશીલ દેશોએ (ગ્લોબલ સાઉથ) બહુપક્ષીયવાદ અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN)ની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવવી જોઈએ. તેમણે વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WTO)માં યોગ્ય દિશામાં સુધારાની જરૂરિયાત, વાજબી વેપારના નિયમોને પ્રોત્સાહન અને ન્યૂ ડેવલપમેન્ટ બેંક (NDB)ને સમર્થન આપવા પર ભાર મૂક્યો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય વ્યવસ્થામાં સુધારા દ્વારા વિકાસશીલ દેશોનો અવાજ અને તેમનું પ્રતિનિધિત્વ મજબૂત બનાવવું આવશ્યક છે.
લોકોના કલ્યાણ માટે વિકાસ: જિનપિંગ
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે જણાવ્યું હતું કે કોઈપણ મોટા કાર્યને સફળ બનાવવા માટે લોકોના હિતોને પ્રાથમિકતા આપવી અનિવાર્ય છે. વિકાસશીલ દેશોએ ૨૦૩૦ના ‘સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ ગોલ્સ’ (SDGs) અથવા ટકાઉ વિકાસના લક્ષ્યાંકોને હાંસલ કરવાની દિશામાં કાર્ય કરવું જોઈએ. ચીનનું ઉદાહરણ આપતા તેમણે નોંધ્યું હતું કે તેની ‘ગ્લોબલ ડેવલપમેન્ટ ઇનિશિયેટિવ’ (વૈશ્વિક વિકાસ પહેલ) હેઠળ, ચીને ૧૨૦થી વધુ દેશોમાં ૨,૦૦૦થી વધુ પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ કર્યા છે અને ૨,૦૦,૦૦૦થી વધુ લોકોને તાલીમ પૂરી પાડી છે. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે ચીન એવા ૫૩ આફ્રિકન દેશોને ‘ઝીરો-ટેરિફ’ (શૂન્ય-શુલ્ક) વેપારની સુવિધાઓ પ્રદાન કરે છે જેમની સાથે તે રાજદ્વારી સંબંધો ધરાવે છે.
આબોહવા અને નવી ટેક્નોલોજી અંગે સહયોગ
વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરવા માટે શી જિનપિંગે સમસ્યાઓના મૂળ કારણોનું નિરાકરણ લાવવાની સલાહ આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે પરંપરાગત અને બિન-પરંપરાગત સુરક્ષા જોખમોનો સામનો કરવા તેમજ પેરિસ આબોહવા કરારનો સંપૂર્ણ અમલ કરવા માટે દેશોએ એકજૂથ થવું જોઈએ. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) વિશે વાત કરતા તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે AIનો વિકાસ માનવ કલ્યાણ અને વ્યાપક હિત માટે હોવો જોઈએ. તેમણે વૈશ્વિક સર્વસંમતિના આધારે નિયમો ઘડવાનું આહ્વાન કર્યું હતું જેથી તમામ દેશો નવી ટેક્નોલોજીનો સમાન રીતે લાભ મેળવી શકે.
