પ્રતિ લિટર ₹3 મોંઘું થયું ઇંધણ; સામાન્ય જનતાની ખિસ્સા પર વધ્યો બોજ
દેશભરમાં મોંઘવારી વચ્ચે હવે સામાન્ય જનતાને વધુ એક મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹3 નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. નવા દરો લાગુ થતા જ વાહનચાલકો, ટ્રાન્સપોર્ટ ઉદ્યોગ અને દૈનિક જીવન સાથે જોડાયેલા અનેક ક્ષેત્રોમાં તેની સીધી અસર જોવા મળશે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ, પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા તણાવ અને આયાત ખર્ચમાં વધારો થવાને કારણે સરકારે અને ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ આ નિર્ણય લીધો હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
નવી કિંમતો લાગુ થયા બાદ દેશના મોટા શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના દરોમાં નોંધપાત્ર વધારો નોંધાયો છે. રાજધાની દિલ્હી, મુંબઈ, અમદાવાદ, કોલકાતા, ચેન્નાઈ સહિત અનેક શહેરોમાં વાહનચાલકોને હવે વધુ ખર્ચ કરવો પડશે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં સતત ચઢાવ-ઉતાર વચ્ચે હવે સીધો ભાવવધારો સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચ્યો છે.
માહિતી મુજબ, પેટ્રોલ પર પ્રતિ લિટર ₹3 અને ડીઝલ પર પણ પ્રતિ લિટર ₹3 નો વધારો અમલમાં આવ્યો છે. આ વધારાથી ખાનગી વાહનચાલકો ઉપરાંત ટ્રક ઓપરેટર્સ, બસ સેવા, ટેક્સી અને માલવહન વ્યવસાય પર ભારે અસર પડશે. પરિવહન ખર્ચ વધતા આગામી દિવસોમાં શાકભાજી, દૂધ, અનાજ, FMCG પ્રોડક્ટ્સ અને દૈનિક ઉપયોગની વસ્તુઓના ભાવમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા પ્રમાણે, હાલ વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાયને લઈને અનિશ્ચિતતા સર્જાઈ છે. ખાસ કરીને મધ્યપૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભૂરાજકીય તણાવ અને હોર્મુઝ જળસંધિ આસપાસ ઉભી થયેલી સ્થિતિને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે. જો કે ભારત તેની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું કાચું તેલ આયાત કરે છે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં વધારો સીધી અસર ભારતીય બજારમાં પડે છે.
નવી કિંમતો બાદ કેટલાક મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના અંદાજિત દર આ પ્રમાણે જોવા મળી રહ્યા છે:
દિલ્હી : પેટ્રોલ ₹106ની આસપાસ, ડીઝલ ₹97ની આસપાસ
મુંબઈ : પેટ્રોલ ₹112થી વધુ, ડીઝલ ₹101ની આસપાસ
અમદાવાદ : પેટ્રોલ ₹103થી વધુ, ડીઝલ ₹99ની નજીક
ચેન્નાઈ : પેટ્રોલ ₹108ની આસપાસ
કોલકાતા : પેટ્રોલ ₹107થી વધુ
(શહેર પ્રમાણે ટેક્સ અને VATને કારણે ભાવમાં ફેરફાર શક્ય છે.)
સરકારે જણાવ્યું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની પરિસ્થિતિ અને આયાત ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને કિંમતોમાં જરૂરી સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે વિરોધ પક્ષોએ સરકાર પર આકરા પ્રહાર કર્યા છે. વિરોધ પક્ષના નેતાઓએ આ ભાવવધારાને “જનતા વિરોધી નિર્ણય” ગણાવ્યો છે અને કહ્યું છે કે પહેલાથી જ મોંઘવારીથી પરેશાન લોકો માટે હવે જીવન વધુ મુશ્કેલ બનશે.આ ભાવવધારાની સૌથી વધુ અસર મધ્યમવર્ગ અને દૈનિક આવક પર જીવતા લોકો પર પડશે. રોજગારી માટે બાઈક અથવા કારનો ઉપયોગ કરતા લાખો લોકોનો માસિક ખર્ચ વધશે. ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્ટરમાં ખર્ચ વધતા ઓનલાઇન ડિલિવરી, ટેક્સી ભાડા અને જાહેર પરિવહન દરોમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.
આર્થિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આગામી અઠવાડિયામાં વધુ વધશે તો દેશમાં મોંઘવારીનો દર ફરી ઊંચો જઈ શકે છે. ખાસ કરીને ખાદ્યપદાર્થો અને લોજિસ્ટિક્સ સાથે જોડાયેલા ક્ષેત્રોમાં તેની સીધી અસર પડશે. RBI માટે પણ મોંઘવારી નિયંત્રણ એક મોટો પડકાર બની શકે છે. આ દરમિયાન ઘણા શહેરોમાં સોશિયલ મીડિયા પર લોકોની પ્રતિક્રિયાઓ પણ સામે આવી રહી છે. કેટલાક લોકોએ સરકારના નિર્ણયની ટીકા કરી છે તો આ સાથે જ કેટલાક લોકો વૈશ્વિક પરિસ્થિતિને જવાબદાર ગણાવી રહ્યા છે. વાહનચાલકોમાં ખાસ કરીને યુવાનો અને ડિલિવરી સેક્ટરમાં કામ કરતા લોકોમાં નારાજગી જોવા મળી રહી છે.
તાજેતરમાં સરકાર દ્વારા કેટલાક રાજ્યોમાં ટેક્સમાં રાહત આપવાની ચર્ચા પણ ચાલી રહી હતી, પરંતુ હાલ સીધો ભાવવધારો થતાં સામાન્ય જનતા માટે રાહતના બદલે બોજ વધ્યો છે. હવે આગામી દિવસોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડના ભાવ કેવી રીતે બદલાય છે તેના આધારે વધુ ફેરફાર શક્ય બનશે. દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ માત્ર ઇંધણ પૂરતા મર્યાદિત નથી રહેતા, પરંતુ સમગ્ર અર્થતંત્ર પર તેની અસર પડે છે. પરિવહન ખર્ચ વધવાથી દરેક વસ્તુના ભાવમાં વધારો થવાનો ભય ઉભો થાય છે. તેથી આ વધારો આગામી દિવસોમાં સામાન્ય માણસના રસોડા સુધી અસર પહોંચાડી શકે છે.
