સ્પાઈડર મેનનું નામ માત્ર સુપરહીરોની દુનિયામાં જ નહીં, પરંતુ બોક્સ ઓફિસ પર પણ સૌથી સફળ બ્રાન્ડ તરીકે લેવામાં આવે છે. છેલ્લા બે દાયકામાં આ પાત્રને લઈને બનેલી ફિલ્મોએ દુનિયાભરના દર્શકોને સતત આકર્ષ્યા છે. ટોબી મેગ્વાયરથી શરૂ થયેલી આ સફર એન્ડ્રુ ગારફિલ્ડ અને ત્યારબાદ ટોમ હોલાન્ડ સુધી પહોંચી છે. 2002માં સામ રાઇમીના નિર્દેશનમાં આવેલી ‘Spider-Man’થી શરૂ થયેલી આ ફિલ્મ સિરીઝે અત્યાર સુધીમાં અનેક મોટા રેકોર્ડ બનાવ્યા છે. આપેલા આંકડાઓ મુજબ, સ્પાઈડર મેન સાથે જોડાયેલી 11 ફિલ્મોએ મળીને દુનિયાભરમાં 11 અબજ ડોલરથી વધુની કમાણી કરી હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે. જો આ આંકડો સાચો સાબિત થાય, તો સ્પાઈડર મેનની ફ્રેન્ચાઇઝી ‘સ્ટાર વોર્સ’, ‘હેરી પોટર’, ‘જેમ્સ બોન્ડ’ અને ‘ફાસ્ટ એન્ડ ધ ફ્યુરિયસ’ જેવી મોટી ફિલ્મ સિરીઝ કરતાં પણ આગળ નીકળી જાય છે.
2002માં થઈ હતી શરૂઆત
સ્પાઈડર મેનની સિનેમેટિક સફરની શરૂઆત 2002માં થઈ હતી. ટોબી મેગ્વાયર સ્ટારર પહેલી ‘Spider-Man’ ફિલ્મે વિશ્વભરમાં લગભગ 821 મિલિયન ડોલરની કમાણી કરી હતી. ત્યારબાદ 2004માં ‘Spider-Man 2’ અને 2007માં ‘Spider-Man 3’ આવી હતી. બંને ફિલ્મોને પણ દર્શકોનો સારો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. ત્યારબાદ એન્ડ્રુ ગારફિલ્ડે સ્પાઈડર મેનનું પાત્ર સંભાળ્યું. 2012માં ‘The Amazing Spider-Man’ અને 2014માં ‘The Amazing Spider-Man 2’ રિલીઝ થઈ હતી.
2017થી ટોમ હોલાન્ડનો યુગ
2017માં ટોમ હોલાન્ડે ‘Spider-Man: Homecoming’ દ્વારા પીટર પાર્કરની ભૂમિકા ભજવી અને સ્પાઈડર મેનને નવી પેઢી સાથે જોડી દીધો. ત્યારબાદ ‘Spider-Man: Far From Home’ અને ‘Spider-Man: No Way Home’ જેવી ફિલ્મો આવી. ખાસ કરીને 2021માં આવેલી ‘No Way Home’ ખૂબ મોટી હિટ સાબિત થઈ. ફિલ્મમાં ટોબી મેગ્વાયર, એન્ડ્રુ ગારફિલ્ડ અને ટોમ હોલાન્ડને એક જ ફિલ્મમાં સ્પાઈડર મેન તરીકે જોવાનો મોકો મળ્યો હતો. આ કારણે ફિલ્મને વિશ્વભરના દર્શકોનો જબરદસ્ત પ્રતિસાદ મળ્યો અને તેણે લગભગ 1.92 અબજ ડોલરની કમાણી કરી હતી.
સ્પાઈડર-વર્સે પણ વધારી લોકપ્રિયતા
સ્પાઈડર મેનની લોકપ્રિયતા માત્ર લાઇવ-એક્શન ફિલ્મો પૂરતી મર્યાદિત રહી નથી. 2018માં આવેલી ‘Spider-Man: Into the Spider-Verse’ અને 2023માં આવેલી ‘Spider-Man: Across the Spider-Verse’એ પણ એનિમેશનની દુનિયામાં આ પાત્રને નવી ઓળખ આપી. ‘Spider-Verse’ની ફિલ્મોમાં અલગ-અલગ સ્પાઈડર મેન પાત્રોને રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. તેની અનોખી એનિમેશન સ્ટાઇલ અને વાર્તાને કારણે બંને ફિલ્મોને દર્શકો અને વિવેચકો તરફથી પ્રશંસા મળી હતી.
કમાણીના મામલે મોટી ફ્રેન્ચાઇઝી સાથે સ્પર્ધા
સ્પાઈડર મેનની સફળતાની સરખામણી હોલિવૂડની અન્ય મોટી ફિલ્મ ફ્રેન્ચાઇઝી સાથે કરવામાં આવે છે. આપેલા આંકડાઓ મુજબ, સ્પાઈડર મેનની કુલ કમાણી 11 અબજ ડોલરથી વધુ હોવાનું કહેવાય છે. તેની સામે ‘Star Wars’ની ફિલ્મોએ લગભગ 10.5 અબજ ડોલર, ‘Harry Potter’ ફ્રેન્ચાઇઝીએ લગભગ 9.6 અબજ ડોલર, ‘James Bond’એ લગભગ 7.8 અબજ ડોલર અને ‘Fast & Furious’ સિરીઝે લગભગ 7.3 અબજ ડોલરની કમાણી કરી હોવાનો દાવો કરવામાં આવે છે.
સ્પાઈડર મેન આટલો લોકપ્રિય કેમ છે?
સ્પાઈડર મેનની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે માત્ર એક સુપરહીરો નથી, પરંતુ સામાન્ય જીવનની સમસ્યાઓનો સામનો કરતો એક યુવાન પણ છે. પીટર પાર્કર અભ્યાસ, પરિવાર, પ્રેમ, પૈસા અને જવાબદારીઓ વચ્ચે સંતુલન સાધવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ કારણે યુવાનોને આ પાત્ર સાથે સરળતાથી જોડાણ અનુભવાય છે. તેની પાસે સુપરપાવર હોવા છતાં તે સંપૂર્ણ વ્યક્તિ નથી. તે ભૂલો કરે છે, મુશ્કેલીઓનો સામનો કરે છે અને પોતાની જવાબદારી સમજવાનો પ્રયાસ કરે છે. સમય સાથે સ્પાઈડર મેનના અલગ-અલગ અવતાર પણ જોવા મળ્યા છે. ટોબી મેગ્વાયરનો ગંભીર અંદાજ, એન્ડ્રુ ગારફિલ્ડની સ્ટાઇલ અને ટોમ હોલાન્ડનો યુવા મિજાજ દર્શકોને અલગ-અલગ રીતે પસંદ પડ્યો છે.
એક પેઢીથી બીજી પેઢી સુધી પહોંચેલું પાત્ર
2002માં જ્યારે પહેલી સ્પાઈડર મેન ફિલ્મ આવી હતી ત્યારે તેને જોનારા બાળકો આજે મોટા થઈ ગયા છે. હવે એ જ દર્શકો પોતાના બાળકો સાથે સ્પાઈડર મેનની નવી ફિલ્મો જોવા જાય છે. આ પેઢી દર પેઢી ચાલતું કનેક્શન તેની સૌથી મોટી તાકાત છે. એટલે જ બે દાયકાથી વધુ સમય બાદ પણ સ્પાઈડર મેનની લોકપ્રિયતા ઓછી થઈ નથી. ટોબી મેગ્વાયરથી શરૂ થયેલી સફરથી લઈને ટોમ હોલાન્ડ સુધી આ પાત્ર સતત નવા દર્શકો સાથે જોડાતું રહ્યું છે. બોક્સ ઓફિસની કમાણી હોય કે ફેન ફોલોઇંગ, સ્પાઈડર મેન આજે હોલિવુડના સૌથી સફળ અને ઓળખીતા સુપરહીરો પાત્રોમાંથી એક છે.