જાણો તમારા શહેરના લેટેસ્ટ રેટ્સ અને વધારા પાછળના કારણો
ભારતમાં સામાન્ય જનતા માટે મોંઘવારી જાણે અટકવાનું નામ નથી લઈ રહી. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની અસ્થિરતાની સીધી અસર હવે ભારતના સામાન્ય નાગરિકોના ખિસ્સા પર પડી રહી છે. સરકારી તેલ કંપનીઓએ આજે ફરી એકવાર પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ધરખમ વધારો ઝીંક્યો છે. નોંધનીય છે કે છેલ્લા ૧૦ દિવસના ટૂંકા ગાળામાં આ ત્રીજો મોટો ભાવવધારો છે, જે સૂચવે છે કે આગામી દિવસોમાં મોંઘવારી હજુ પણ આકરી બની શકે છે.
આજનો ભાવવધારો અને આંકડાકીય વિગત
આજના તાજેતરના વધારા મુજબ, દેશભરમાં પેટ્રોલની કિંમતમાં પ્રતિ લિટર ૮૭ પૈસા અને ડીઝલની કિંમતમાં પ્રતિ લિટર ૯૧ પૈસાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. જો છેલ્લા ૧૦ દિવસના કુલ વધારાની ગણતરી કરવામાં આવે તો પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં સરેરાશ ૮ થી ૧૦ રૂપિયા સુધીનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. અગાઉ ગત શુક્રવારે પણ તેલ કંપનીઓએ કિંમતોમાં અચાનક મોટો વધારો કર્યો હતો, જેનાથી સામાન્ય જનતા હજુ બેઠી થઈ ન હતી ત્યાં જ આ નવો ઝટકો લાગ્યો છે.
ભાવવધારા પાછળના મુખ્ય પાંચ કારણો
૧. ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત પ્રતિ બેરલ ૧૦૦ ડોલરની ઉપર સ્થિર થઈ ગઈ છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું ૮૫% તેલ આયાત કરે છે, તેથી વૈશ્વિક વધારાની અસર અનિવાર્ય છે.
૨. રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષ: યુદ્ધને કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ છે. રશિયા પરના આર્થિક પ્રતિબંધોને લીધે તેલના પુરવઠામાં ઘટાડો થવાની ભીતિ છે.
૩. ચૂંટણી બાદની અસર: ઘણા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પાંચ રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ દરમિયાન ભાવ સ્થિર રાખવામાં આવ્યા હતા, જેની ભરપાઈ હવે કંપનીઓ કરી રહી છે.
૪. ડોલર સામે રૂપિયો: અમેરિકી ડોલરની સરખામણીએ ભારતીય રૂપિયાનું અવમૂલ્યન થવાથી તેલ આયાત કરવું વધુ મોંઘું બન્યું છે.
૫. તેલ કંપનીઓની ખોટ: લાંબા સમય સુધી ભાવ ન વધારવાને કારણે ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ને થયેલા નુકસાનની વસૂલાત માટે આ વધારો જરૂરી હોવાનું કહેવાય છે.
સામાન્ય જનતા અને અર્થતંત્ર પર થનારી અસરો
પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધવાની સીધી અસર માત્ર વાહન ચાલકો પર જ નથી પડતી, પરંતુ તે સમગ્ર અર્થતંત્રને અસર કરે છે:
પરિવહન ખર્ચ: ટ્રક અને ટેમ્પોના ભાડા વધવાથી બજારમાં શાકભાજી, ફળો અને અનાજના ભાવમાં વધારો થશે.
ખેતી પર અસર: ડીઝલ મોંઘું થતા ટ્રેક્ટર અને સિંચાઈ માટેના પંપ ચલાવવાનું ખેડૂતો માટે મોંઘું બનશે, જે ખેતીના ખર્ચમાં વધારો કરશે.
લોજિસ્ટિક્સ: ઓનલાઇન ડિલિવરી સર્વિસ અને ટ્રાન્સપોર્ટ સર્વિસના ચાર્જિસમાં વધારો થવાની શક્યતા છે.
શું હજુ પણ ભાવ વધશે?
આર્થિક વિશ્લેષકોના મતે, તેલ કંપનીઓએ હજુ તેમનો નફો સરભર કરવા માટે લિટર દીઠ ૫ થી ૭ રૂપિયાનો વધારો કરવો પડી શકે છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થિતિમાં સુધારો નહીં થાય તો મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે બજેટ ખોરવાઈ જવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. અત્યારે તો જનતા સરકાર સામે વેટ (VAT) ઘટાડવાની આશા રાખીને બેઠી છે જેથી થોડી રાહત મળી શકે.
