અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધની અસરથી સેન્સેક્સ-નિફ્ટીમાં મોટો કડાકો, રોકાણકારોના કરોડો રૂપિયા ડૂબ્યા
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા સૈન્ય સંઘર્ષની સીધી અસર ભારતીય શેરબજાર પર જોવા મળી છે. સોમવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં ભારે વેચવાલી શરૂ થઈ ગઈ. કાચા તેલના ભાવમાં તેજી, હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને વધેલી ચિંતા અને વૈશ્વિક બજારોમાંથી મળેલા નકારાત્મક સંકેતોને કારણે રોકાણકારોમાં ગભરાટ ફેલાયો અને લગભગ તમામ સેક્ટરમાં વેચવાલી જોવા મળી.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી એકવાર વધેલા સૈન્ય તણાવે વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોને હચમચાવી દીધા છે. તેની અસર ભારતના શેરબજાર પર પણ સ્પષ્ટ રીતે જોવા મળી. સોમવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE)નો સેન્સેક્સ અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE)નો નિફ્ટી બંને ભારે ઘટાડા સાથે ખુલ્યા.બજાર શરૂ થતાં જ રોકાણકારોમાં ગભરાટ જોવા મળ્યો અને લગભગ તમામ મુખ્ય સેક્ટરમાં વેચવાલી વધી ગઈ. શરૂઆતના કારોબારમાં સેન્સેક્સમાં લગભગ 0.78 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો, જ્યારે નિફ્ટી લગભગ 0.71 ટકા તૂટીને 24 હજારની સપાટીની આસપાસ આવી ગયો.
બજારમાં આવેલા આ ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી ભડકેલા સંઘર્ષને માનવામાં આવી રહ્યું છે. તાજેતરના હુમલાઓ બાદ મધ્ય પૂર્વમાં અસ્થિરતા વધી, હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં વેપાર, તેલ પુરવઠા અંગેની અનિશ્ચિતતાએ રોકાણકારોની ચિંતા વધારી છે.વિશ્વના લગભગ 20 ટકા કાચા તેલનો પુરવઠો હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી પસાર થાય છે. ત્યાં તણાવ વધતાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ લગભગ 4 ટકા વધીને પ્રતિ બેરલ 79 ડોલરની આસપાસ પહોંચી ગયો, જેના કારણે મોંઘવારી વધવાની આશંકા ફરી મજબૂત બની છે.
કાચા તેલના ભાવમાં વધારો ભારત જેવી આયાત આધારિત અર્થવ્યવસ્થા માટે ચિંતાજનક માનવામાં આવે છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો ભાગ વિદેશથી આયાત કરે છે. તેથી તેલ મોંઘું થતાં પેટ્રોલ, ડીઝલ, પરિવહન ખર્ચ અને ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે, જે આખી અર્થવ્યવસ્થાને અસર કરી શકે છે. શેરબજારમાં બેન્કિંગ, ઓટોમોબાઇલ, મેટલ, આઈટી અને ફાઇનાન્સ સહિત લગભગ તમામ મુખ્ય સેક્ટરના શેરોમાં વેચવાલી જોવા મળી. મોટા ભાગના બ્લૂચિપ શેરો લાલ નિશાનમાં કારોબાર કરતા જોવા મળ્યા. વિશેષ કરીને ઊર્જા ખર્ચથી સીધી અસર થનારા ક્ષેત્રોમાં વધુ દબાણ જોવા મળ્યું.
વૈશ્વિક બજારોમાંથી મળેલા નબળા સંકેતોએ પણ ભારતીય બજાર પર દબાણ વધાર્યું. એશિયાના અનેક શેરબજારોમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો હતો. જાપાનનો નિક્કેઈ, દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી અને ચીનના મુખ્ય ઇન્ડેક્સમાં પણ વેચવાલી જોવા મળી. અમેરિકન ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં પણ નકારાત્મક વલણ જોવા મળ્યું હતું.માર્કેટ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે રોકાણકારો હાલ જોખમી એસેટમાંથી નાણા કાઢીને સોનું, ડોલર અને સરકારી બોન્ડ જેવા સુરક્ષિત રોકાણ તરફ વળી રહ્યા છે. યુદ્ધ અને ભૂરાજકીય અનિશ્ચિતતા દરમિયાન સામાન્ય રીતે આવું વલણ જોવા મળે છે.
ભારતીય બજારમાં વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો (FIIs) પણ સાવચેત વલણ અપનાવી રહ્યા છે. વૈશ્વિક જોખમ વધતાં તેઓ ઉભરતા બજારોમાંથી નાણા બહાર કાઢી શકે છે, જેના કારણે ભારતીય શેરબજાર પર વધારાનું દબાણ આવી શકે છે.જો કે
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જો મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ લાંબો સમય યથાવત રહેશે અને કાચા તેલનો ભાવ 90થી 100 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચશે તો ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા પર વધુ ગંભીર અસર પડી શકે છે. જોકે હાલ કેટલાક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો તેલનો ભાવ 90 ડોલરથી નીચે રહેશે તો બજારમાં ગભરાટ મર્યાદિત રહી શકે છે.
આ દરમિયાન કેટલાક શેરોએ નબળા બજાર વચ્ચે પણ સારી કામગીરી કરી. સારા ત્રિમાસિક પરિણામો અને વ્યાપારિક સુધારાના કારણે કેટલીક કંપનીઓના શેરોમાં ખરીદી જોવા મળી, પરંતુ બજારનો એકંદર માહોલ નબળો રહ્યો.નાણાકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હાલના તબક્કે નાના રોકાણકારોએ ગભરાઈને પોતાના શેર વેચવાના બદલે લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના અપનાવવી જોઈએ. ભૂરાજકીય સંકટ દરમિયાન બજારમાં અસ્થાયી અસ્થિરતા સામાન્ય બાબત છે, પરંતુ મજબૂત કંપનીઓ લાંબા ગાળે ફરીથી સુધારો દર્શાવી શકે છે.
રિઝર્વ બેંક અને કેન્દ્ર સરકાર પણ આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. જો કાચા તેલના ભાવમાં સતત વધારો રહેશે તો મોંઘવારી નિયંત્રણ અને આર્થિક વૃદ્ધિ બંને માટે નવા પડકારો ઉભા થઈ શકે છે.બજાર વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ આગામી દિવસોમાં અમેરિકાની કાર્યવાહી, ઈરાનનો પ્રતિસાદ, હોર્મુઝ જળમાર્ગની સ્થિતિ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ બજારની દિશા નક્કી કરશે. જો પરિસ્થિતિ વધુ બગડશે તો વૈશ્વિક બજારોમાં અસ્થિરતા વધી શકે છે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે હાલ સૌથી મહત્વની બાબત વૈશ્વિક ઘટનાઓ પર સતત નજર રાખવાની છે. મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને વિદેશી રોકાણકારોના વલણને કારણે આગામી કેટલાક દિવસો શેરબજારમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે. તેથી નિષ્ણાતો રોકાણકારોને ગભરાટમાં નિર્ણય ન લેવા અને સમજી-વિચારીને રોકાણ કરવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.
