અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કેનેડાથી આયાત થતા આશરે 20 અબજ ડૉલરના માલ પર લાગનારા 50% વધારાના ટેરિફને 3 દિવસ માટે ટાળી દીધા છે. આ નિર્ણય અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે અંતિમ ઘડીએ થયેલી વચગાળાની સમજૂતી બાદ લેવામાં આવ્યો છે. ટ્રમ્પે 18 ઓગસ્ટે આ જાહેરાત કરી હતી અને હવે બંને દેશોને વ્યાપક વેપાર સમજૂતી માટે વધુ સમય મળશે.
અંતિમ ક્ષણે ટળી મોટી ટેરિફ કાર્યવાહી
અમેરિકાએ કેનેડાના કેટલાક માલ પર 50% વધારાનો ટેરિફ લગાવવાની તૈયારી કરી હતી. આ નિર્ણય 19 ઓગસ્ટની મધરાતથી અમલમાં આવવાનો હતો. જોકે, સમયમર્યાદા પૂરી થવાના લગભગ 2 કલાક પહેલાં બંને દેશો વચ્ચે સમજૂતી થઈ અને ટ્રમ્પે ટેરિફને 3 દિવસ માટે મુલતવી રાખવાની જાહેરાત કરી. આ નિર્ણયથી કેનેડાના વેપારીઓને તાત્કાલિક મોટી રાહત મળી છે અને બંને દેશો વચ્ચેની વાતચીત ચાલુ રાખવાનો રસ્તો ખુલ્યો છે.
20 અબજ ડૉલરના માલ પર પડવાનો હતો સીધો અસર
પ્રસ્તાવિત 50% ટેરિફ આશરે 20 અબજ ડૉલરના કેનેડિયન માલને અસર કરવાના હતા. તેમાં દારૂ, દૂધની બનાવટો, ફર્નિચર, હોકીના સાધન, સિમેન્ટ સહિત અનેક વસ્તુઓનો સમાવેશ થતો હતો. અમેરિકાના જણાવ્યા પ્રમાણે આ ટેરિફ કેનેડા દ્વારા અમેરિકન ઉત્પાદનો સાથે કથિત ભેદભાવપૂર્ણ વેપાર નીતિ અપનાવવાના જવાબમાં લગાવવામાં આવી રહ્યા હતા.
કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ શું કહ્યું?
કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ બંને દેશો વચ્ચેની વાતચીતમાં મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ થઈ હોવાનું સ્વીકાર્યું છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે અંતિમ સમજૂતી સુધી પહોંચવા માટે હજુ ઘણું કામ બાકી છે. કેનેડા તરફથી વાટાઘાટોમાં ડોમિનિક લેબ્લાંક અને જેનિસ ચેરેટ સહિતના અધિકારીઓ સામેલ રહ્યા હતા. અમેરિકા તરફથી અમેરિકી વેપાર પ્રતિનિધિ જેમિસન ગ્રીર અને વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લુટનિક સહિતના અધિકારીઓ ચર્ચામાં જોડાયા હતા.
ટ્રમ્પની માગણીઓ શું છે?
અમેરિકા કેનેડાના કેટલાક ક્ષેત્રોમાં અમેરિકન માલ માટે વધુ બજાર પ્રવેશની માગ કરી રહ્યું છે. ખાસ કરીને દૂધ, દારૂ અને વાહનોના વેપારને લઈને બંને દેશો વચ્ચે મતભેદ છે. આ ઉપરાંત વાહનોમાં ઉત્તર અમેરિકામાં બનેલા ભાગોની ગણતરી કેવી રીતે કરવી તે મુદ્દે પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે. અમેરિકી અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે પ્રસ્તાવિત સમજૂતીમાં અમેરિકન માલ માટે વધુ બજાર પ્રવેશ, આર્થિક સુરક્ષા અને ડિજિટલ વેપાર સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
કેનેડા માટે મોટી આર્થિક રાહત
કેનેડાના અનેક વેપારીઓ અને ઉદ્યોગો માટે 50% ટેરિફ મોટો ફટકો સાબિત થઈ શક્યો હોત. ખાસ કરીને લાકડું, દારૂ, દૂધની બનાવટો અને અન્ય ઉત્પાદનોના વેપારમાં ખર્ચ વધવાની અને નોકરીઓ પર અસર થવાની ચિંતા હતી. હવે 3 દિવસની રાહત મળતાં કેનેડા અને અમેરિકા પાસે વધુ વાટાઘાટ કરવાનો સમય છે. જોકે, જો આ સમય દરમિયાન અંતિમ સમજૂતી નહીં થાય તો ટેરિફનો ખતરો ફરી ઊભો થઈ શકે છે.
ટ્રમ્પે કીસ્ટોન એક્સએલ પાઇપલાઇનનો પણ સંકેત આપ્યો
ટ્રમ્પે કેનેડા સાથેની સમજૂતીની જાહેરાત દરમિયાન કીસ્ટોન એક્સએલ પાઇપલાઇન પ્રોજેક્ટ ફરી શરૂ કરવાની શક્યતા અંગે પણ સંકેત આપ્યો છે. આ પાઇપલાઇન કેનેડાથી અમેરિકામાં ક્રૂડ ઓઇલ પહોંચાડવા માટેની મહત્વની યોજના હતી, જેને અગાઉ રદ કરવામાં આવી હતી. જોકે, આ મુદ્દે હાલ કોઈ અંતિમ નિર્ણય કે વિગતવાર સમજૂતી સામે આવી નથી.
અમેરિકા-કેનેડા વચ્ચેનો વેપાર કેટલો મોટો છે?
અમેરિકા અને કેનેડા એકબીજાના સૌથી મહત્વના વેપારી ભાગીદારોમાં સામેલ છે. બંને દેશો વચ્ચેનો વાર્ષિક વેપાર લગભગ 909 અબજ ડૉલર સુધી પહોંચ્યો હતો. કેનેડાની નિકાસનો મોટો હિસ્સો અમેરિકન બજાર પર આધારિત હોવાથી બંને દેશો વચ્ચે ટેરિફ વધે તો તેની અસર બંને તરફના ઉદ્યોગો પર પડી શકે છે. કેનેડા પોતાની કુલ નિકાસમાંથી લગભગ 72% માલ અમેરિકા મોકલે છે. તેથી અમેરિકન ટેરિફ કેનેડાની અર્થવ્યવસ્થા માટે ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.
હવે 3 દિવસમાં શું થશે?
ટ્રમ્પે આપેલી 3 દિવસની રાહતને અંતિમ સમજૂતી માટે મહત્વપૂર્ણ સમય માનવામાં આવી રહી છે. બંને દેશો હવે બજાર પ્રવેશ, ટેરિફ અને અન્ય વેપાર મુદ્દાઓ પર વધુ ચર્ચા કરશે.
જો સમજૂતી થઈ જાય તો અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે વધતો વેપાર તણાવ થોડો ઓછો થઈ શકે છે. પરંતુ જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ જાય તો 50% ટેરિફ ફરી અમલમાં આવી શકે છે અને બંને દેશો વચ્ચે વેપાર વિવાદ વધુ ઉગ્ર બની શકે છે.
