દેશમાં વૈકલ્પિક ઈંધણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને હાઈવે મંત્રી Nitin Gadkariએ જાહેરાત કરી છે કે હવે 100 ટકા ઇથેનોલ (E100) પર ચાલતા વાહનોને કાનૂની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ નિર્ણય ભારતને પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં તેમજ સ્વદેશી અને પર્યાવરણમૈત્રી ઈંધણ તરફ આગળ વધવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
ગડકરીએ જણાવ્યું હતું કે તાજેતરમાં જ 100 ટકા ઇથેનોલથી ચાલતા વાહનોને કાનૂની માન્યતા આપતી ફાઈલ પર સહી કરી છે.વર્ષોથી તેઓ ઇથેનોલ આધારિત વાહનોના સમર્થક રહ્યા છે અને હવે તેમનું સપનું સાકાર થતું દેખાઈ રહ્યું છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર,અગાઉ જ્યારે તેઓ પેટ્રોલના વિકલ્પ તરીકે ઇથેનોલની વાત કરતા હતા ત્યારે અનેક લોકો આ વિચારની ટીકા કરતા હતા, પરંતુ હવે ટેક્નોલોજી અને નીતિ બંને સ્તરે આ દિશામાં મોટું પગલું ભરાયું છે. ઇથેનોલ એ મુખ્યત્વે શેરડી, મકાઈ, ચોખાના અવશેષો અને અન્ય કૃષિ ઉત્પાદનોમાંથી બનતું બાયોફ્યુઅલ છે. તે પેટ્રોલની સરખામણીએ વધુ સ્વચ્છ ઈંધણ માનવામાં આવે છે અને તેના ઉપયોગથી કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થાય છે. સાથે જ દેશની વિદેશી ક્રૂડ ઓઈલ આયાત પરનો ખર્ચ પણ ઘટાડી શકાય છે. ભારત હાલમાં તેની મોટાભાગની પેટ્રોલિયમ જરૂરિયાતો માટે આયાત પર નિર્ભર છે, જેના કારણે આર્થિક ભારણ વધે છે.
કેન્દ્ર સરકાર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ કાર્યક્રમને આગળ ધપાવી રહી છે. હાલમાં દેશમાં E20 એટલે કે 20 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલનો વ્યાપક ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. હવે E85 અને E100 જેવા વધુ ઇથેનોલ ધરાવતા ઈંધણને પણ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. આ માટે મોટર વાહન નિયમોમાં જરૂરી ફેરફારો પણ કરવામાં આવી રહ્યા છે.
તાજેતરમાં ભારતની પ્રથમ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ પેસેન્જર કાર પણ રજૂ કરવામાં આવી છે, જે E20થી લઈને E100 સુધીના ઇથેનોલ મિશ્રણ પર ચાલી શકે છે. ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોમાં એવી વિશેષ ટેક્નોલોજી હોય છે કે જે વિવિધ પ્રમાણમાં ઇથેનોલ ધરાવતા ઈંધણનો ઉપયોગ કરી શકે. આ ટેક્નોલોજી ભારતમાં ગ્રીન મોબિલિટી તરફના પરિવર્તનને વધુ ગતિ આપશે.
માત્ર કાર જ નહીં, પરંતુ ટુ-વ્હીલર સેગમેન્ટમાં પણ ઇથેનોલ આધારિત વાહનો લોન્ચ થવા લાગ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારનું માનવું છે કે જો દેશમાં ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોનો ઉપયોગ વધશે તો ખેડૂતોને સીધો લાભ મળશે, કારણ કે ઇથેનોલના ઉત્પાદન માટે કૃષિ આધારિત કાચા માલની માંગમાં વધારો થશે.સરકારના આ અભિયાનનો એક મહત્વનો ભાગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ પણ છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રીના જણાવ્યા મુજબ વર્ષ 2026ના અંત સુધીમાં દેશભરમાં આશરે 500 E100 ઇથેનોલ પંપ શરૂ કરવાનો લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યો છે. ત્યારબાદ 2027 સુધીમાં આવા પંપની સંખ્યા 5,000 સુધી પહોંચાડવાની યોજના છે.
આથી ઇથેનોલ આધારિત વાહનો માટે ઈંધણની ઉપલબ્ધતા સરળ બનશે.
વધુમાં ગડકરીનું કહેવું છે કે ભારત માટે સૌથી મોટો પડકાર ફોસિલ ફ્યુઅલની આયાત છે. જો ઇથેનોલ, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, હાઈડ્રોજન અને અન્ય ગ્રીન એનર્જી વિકલ્પોનો ઉપયોગ વધશે તો દેશ ઊર્જા ક્ષેત્રે વધુ આત્મનિર્ભર બની શકશે. આ સાથે પ્રદૂષણમાં ઘટાડો અને પર્યાવરણનું સંરક્ષણ પણ શક્ય બનશે.વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે E100 ઈંધણનો વ્યાપક ઉપયોગ શરૂ થવા માટે હજુ સમય લાગશે, કારણ કે તેના માટે વિશેષ પ્રકારના એન્જિન અને ઈંધણ વિતરણ વ્યવસ્થાની જરૂર પડશે. જોકે સરકારની નવી નીતિ અને ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓની વધતી રસદારીને જોતા આગામી વર્ષોમાં ભારતીય રસ્તાઓ પર ઇથેનોલથી ચાલતા વાહનોની સંખ્યા નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે.
ભારતમાં 100 ટકા ઇથેનોલ ઈંધણને કાનૂની મંજૂરી મળવી માત્ર એક નીતિગત નિર્ણય નથી, ઊર્જા સ્વાવલંબન, ખેડૂતોની આવકમાં વધારો અને પર્યાવરણ સુરક્ષા તરફનું એક મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. આવનારા સમયમાં આ પહેલ દેશના પરિવહન ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવી શકે છે.
