દિલ્હી હાઇકોર્ટે મીડિયા વેબસાઇટ ન્યૂઝક્લિક અને તેના સ્થાપક પ્રબીર પુરકાયસ્થને મોટી રાહત આપતા તેમના વિરુદ્ધ દાખલ કરાયેલી FIR અને મની લોન્ડરિંગ કેસને રદ કરી દીધા છે. સાથે જ કોર્ટે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) અને આર્થિક ગુના શાખા (EOW)ની કાર્યવાહી પર સવાલ ઉઠાવતા કડક ટિપ્પણીઓ પણ કરી છે. જસ્ટિસ નીના બંસલ કૃષ્ણની બેન્ચે પોતાના ચુકાદામાં નોંધ્યું કે આ કેસમાં તપાસ એજન્સીઓ દ્વારા સત્તાનો દુરુપયોગ થયો હોવાનું જણાય છે. કોર્ટે કહ્યું કે સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ મીડિયા સંસ્થા સામે કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી યોગ્ય આધાર વિના કરવામાં આવી હોવાનું દેખાય છે.
આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયની ફરિયાદથી થઈ હતી. ફરિયાદમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે ન્યૂઝક્લિકની કંપની PPK Newsclick Studio Pvt. Ltd.એ વર્ષ 2018-19 દરમિયાન અમેરિકાની Worldwide Media Holdings પાસેથી આશરે 9.59 કરોડ રૂપિયાનું વિદેશી રોકાણ (FDI) મેળવ્યું હતું અને તેમાં નિયમોનું ઉલ્લંઘન થયું હતું. તપાસ દરમિયાન એવો દાવો પણ કરવામાં આવ્યો હતો કે આ નાણાંનો મોટો ભાગ પગાર, કન્સલ્ટન્સી ફી અને અન્ય ખર્ચ માટે વપરાયો હતો. ત્યારબાદ આ મામલો ED સુધી પહોંચ્યો અને મની લોન્ડરિંગની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
ન્યૂઝક્લિક તરફથી કોર્ટમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે જે સમયે આ રોકાણ પ્રાપ્ત થયું હતું, તે સમયે ડિજિટલ ન્યૂઝ પોર્ટલ માટે આવા FDI પર કોઈ પ્રતિબંધ નહોતો. કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે આ બાબતની સ્પષ્ટતા સરકાર દ્વારા પણ કરવામાં આવી હતી. તેથી સમગ્ર કેસનો આધાર જ ખોટો હતો. હાઇકોર્ટે આ દલીલને સ્વીકારી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું કે કંપનીએ મળેલા નાણાંનો ઉપયોગ પગાર કે અન્ય કામગીરી માટે કર્યો હોય તો માત્ર તે આધારે તેને ગેરકાયદેસર ગણાવી શકાય નહીં. કાયદાના સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘનના પુરાવા વગર ફોજદારી કાર્યવાહી યોગ્ય ગણાવી શકાય નહીં.
EDએ ફેબ્રુઆરી 2021માં ન્યૂઝક્લિકની ઓફિસ સહિત અનેક સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા. કંપનીના બેંક ખાતાઓ ફ્રીઝ કરવામાં આવ્યા હતા અને કેટલાક પત્રકારો સામે પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આ કાર્યવાહી લાંબા સમયથી વિવાદનું કારણ બની હતી. હવે હાઇકોર્ટના ચુકાદા બાદ ન્યૂઝક્લિક અને તેના સ્થાપક પ્રબીર પુરકાયસ્થને મોટી રાહત મળી છે. કોર્ટે તેમના વિરુદ્ધની FIR તેમજ મની લોન્ડરિંગ તપાસને રદ કરીને તેમને ક્લીનચિટ આપી છે.
બીજી તરફ ED આ ચુકાદાથી અસહમત હોવાનું જણાવી રહી છે. એજન્સીના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, હાઇકોર્ટે કેટલાક મહત્વના પાસાઓ પર પૂરતું ધ્યાન આપ્યું નથી અને આ નિર્ણયને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવાની તૈયારી કરવામાં આવી રહી છે. આ ચુકાદાને મીડિયા સ્વતંત્રતા અને તપાસ એજન્સીઓની સત્તાના ઉપયોગ અંગેની ચર્ચામાં મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. હવે જોવાનું રહેશે કે ED સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરે છે કે નહીં અને આ મામલે આગળ શું કાનૂની વળાંક આવે છે.
