ચીને રોબોટિક્સ ક્ષેત્રમાં વધુ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. પૂર્વ ચીનના હાંગઝોઉ શહેરમાં દુનિયાની પ્રથમ સમર્પિત રોબોટ શાળા શરૂ કરવામાં આવી છે, જ્યાં વિદ્યાર્થીઓ તરીકે માણસો નહીં પરંતુ માનવ જેવા દેખાતા હ્યુમનોઇડ રોબોટ્સ તાલીમ લઈ રહ્યા છે. આ રોબોટ્સને ભવિષ્યમાં કારખાના, સેવા ક્ષેત્ર, આરોગ્ય અને અન્ય વાસ્તવિક કામ માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે.
30 રોબોટ્સ સાથે થઈ શરૂઆત
હાંગઝોઉની આ રોબોટ શાળામાં શરૂઆતના તબક્કામાં 30 રોબોટ્સને પ્રવેશ આપવામાં આવ્યો છે. આ રોબોટ્સ અલગ-અલગ ક્ષેત્રોમાં કામ કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે. તાલીમમાં તેમને માત્ર સૂચનાઓનું પાલન કરવાનું નહીં, પરંતુ વાસ્તવિક દુનિયામાં વસ્તુઓને ઓળખીને યોગ્ય રીતે કામ કરવાનું શીખવવામાં આવે છે. રોબોટ્સ માટેની આ શાળા સામાન્ય શાળાથી ઘણી અલગ છે. અહીં માનવ તાલીમકારો રોબોટ્સને વિવિધ પ્રકારનાં શારીરિક કામ કરાવે છે અને તેમની કામગીરીનું મૂલ્યાંકન કરે છે.
પહેલા રોબોટની ક્ષમતા ચકાસાય છે
શાળામાં પ્રવેશ પહેલાં રોબોટની શારીરિક ક્ષમતા અને તેના સેન્સરની સ્થિતિની તપાસ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેની ક્ષમતા પ્રમાણે તેને અલગ પ્રકારની તાલીમ આપવામાં આવે છે.
રોબોટ્સને મુખ્યત્વે નીચેના ક્ષેત્રોમાં તાલીમ આપવામાં આવે છે:
- ઔદ્યોગિક અને તકનીકી કામ
- આરોગ્ય અને દર્દીઓની સંભાળ
- કલા અને મનોરંજન
- રમતગમત
- સેવા અને ઘરગથ્થુ કામ
આ તાલીમનો હેતુ રોબોટને માત્ર પ્રોગ્રામ પ્રમાણે કામ કરાવવાનો નહીં, પરંતુ આસપાસની પરિસ્થિતિ સમજીને શારીરિક રીતે યોગ્ય કામગીરી કરાવવાનો છે.
3થી 6 મહિના સુધી ચાલશે તાલીમ
રોબોટ્સને લગભગ 3થી 6 મહિના સુધીની વ્યવહારુ તાલીમ આપવામાં આવે છે. આ દરમિયાન તેઓ માણસોની વિવિધ હિલચાલની નકલ કરીને શીખે છે. તાલીમ પૂરી થયા પછી રોબોટ્સની અંતિમ પરીક્ષા લેવામાં આવે છે. જે રોબોટ્સ પરીક્ષામાં સફળ થાય છે તેમને કૌશલ્યનું પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેમને ચોક્કસ પ્રકારના કામ માટે તૈયાર માનવામાં આવે છે.
કપડાં વાળવાથી લઈને દર્દીની સંભાળ સુધી
આ શાળામાં રોબોટ્સને માત્ર કારખાનામાં કામ કરવાની તાલીમ આપવામાં આવતી નથી. તેમને રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગી અનેક કામ શીખવવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે રોબોટ્સને વસ્તુઓ યોગ્ય રીતે પકડવી, કારખાનામાં ભાગો જોડવા, ગોડાઉનમાં સામાન ખસેડવો, કપડાં વાળવા, ટેબલ સાફ કરવું અને ઘરકામ જેવા કામ શીખવવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક રોબોટ્સને વૃદ્ધો અને દર્દીઓની સંભાળ રાખવા જેવી આરોગ્ય સંબંધિત કામગીરી માટે પણ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે.
રોબોટ માટે સૌથી મુશ્કેલ છે માણસ જેવું શીખવું
કમ્પ્યુટરમાં ચાલતી કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા માટે ઇન્ટરનેટ અને અન્ય ડિજિટલ માધ્યમોમાંથી મોટી માત્રામાં માહિતી ઉપલબ્ધ છે. પરંતુ રોબોટને વાસ્તવિક દુનિયામાં કોઈ વસ્તુ હાથમાં લઈને યોગ્ય રીતે ખસેડવી કે કપડું વાળવું શીખવવું ઘણું મુશ્કેલ છે. આ માટે રોબોટને શારીરિક અનુભવ અને વાસ્તવિક પરિસ્થિતિનો ડેટા આપવો પડે છે. ચીનની રોબોટ શાળાઓનો મુખ્ય હેતુ આ જ પ્રકારની શારીરિક બુદ્ધિમત્તા વિકસાવવાનો છે.
નકલી ઘરથી લઈને કારખાના સુધી તૈયાર કરાયા સ્થળો
રોબોટ્સને વાસ્તવિક દુનિયાની પરિસ્થિતિમાં તાલીમ આપવા માટે શાળામાં અલગ-અલગ પ્રકારના કૃત્રિમ વાતાવરણ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. તેમાં ઘર, આધુનિક રસોડું, કારખાનું, હોસ્પિટલના વોર્ડ અને ખાણ જેવા સ્થળોનો સમાવેશ થાય છે. આ જગ્યાઓમાં રોબોટ્સને અલગ-અલગ પરિસ્થિતિમાં કામ કરવાની પ્રેક્ટિસ કરાવવામાં આવે છે.
ચીનની નજર મોટા પાયે રોબોટ ઉત્પાદન પર
ચીન માટે આ માત્ર નવી ટેક્નોલોજીનો પ્રયોગ નથી. દેશ વૃદ્ધ થતી વસ્તી અને કામદારોની અછત જેવા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે. તેથી હ્યુમનોઇડ રોબોટ્સને ભવિષ્યના કામદારો તરીકે તૈયાર કરવાની દિશામાં મોટા પ્રમાણમાં રોકાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
હાલ ચીન હ્યુમનોઇડ રોબોટના ઉત્પાદન અને વેચાણમાં દુનિયાના અગ્રણી દેશોમાં છે. તાજેતરના એક અહેવાલ મુજબ વૈશ્વિક હ્યુમનોઇડ રોબોટના જથ્થામાં ચીનનો હિસ્સો 82% સુધી હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે રોબોટ્સનો મોટા પાયે વાસ્તવિક ઉપયોગ હજુ શરૂઆતના તબક્કામાં છે.
રોબોટને નોકરી આપવાનો રસ્તો અહીંથી તૈયાર થશે
આ શાળાની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે અહીં તાલીમ પૂરી થયા પછી રોબોટ્સને માત્ર પ્રદર્શન માટે રાખવાના નથી. તેમને ચોક્કસ કામ માટે તૈયાર કરવામાં આવશે, જેથી તાલીમ બાદ તેઓ કારખાના, સેવા ક્ષેત્ર અથવા અન્ય કામની જગ્યાએ ઉપયોગમાં આવી શકે. આ કારણે ચીનનો આ પ્રયોગ કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાથી આગળ વધીને એવી ટેક્નોલોજી તરફનો સંકેત માનવામાં આવી રહ્યો છે જેમાં મશીન પોતાની આસપાસની દુનિયા સમજીને શારીરિક રીતે કામ કરી શકે.
રોબોટ્સની ક્ષમતા સામે હવે વાસ્તવિક દુનિયાનો પડકાર
રોબોટ્સ નૃત્ય, દોડ અને અન્ય મુશ્કેલ હિલચાલ કરી શકે છે, પરંતુ મોટા પાયે નોકરી માટે તેમની કિંમત, વિશ્વસનીયતા અને સતત કામ કરવાની ક્ષમતા હજુ મોટો પડકાર છે. હાલમાં ઘણા રોબોટ્સ વાસ્તવિક ઉત્પાદન કરતાં તાલીમ અને ડેટા એકત્ર કરવામાં વધુ ઉપયોગમાં લેવાઈ રહ્યા છે.
એટલે ચીનની રોબોટ શાળા ભવિષ્યની દિશા તો બતાવે છે, પરંતુ રોબોટ્સ ખરેખર માણસોની જેમ મોટા પાયે કામ કરી શકશે કે નહીં તેનો જવાબ આગામી વર્ષોમાં મળશે.
