₹7.40 કરોડના મામલાથી બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં ખળભળાટ
ઉત્તર પ્રદેશના સહારનપુરમાંથી બેન્કિંગ વ્યવસ્થાને હચમચાવી નાખે તેવો ચોંકાવનારો મામલો સામે આવ્યો છે. પંજાબ નેશનલ બેન્ક એટલે કે PNBની કરન્સી ચેસ્ટમાં રાખવામાં આવેલી કરોડો રૂપિયાની અસલી ચલણી નોટોની જગ્યાએ નકલી નોટો મૂકી દેવામાં આવી હોવાનો ખુલાસો થયો છે. પ્રાથમિક તપાસમાં આ સમગ્ર મામલો આશરે ₹7.40 કરોડની રકમ સાથે જોડાયેલો હોવાનું સામે આવ્યું છે. મામલો બહાર આવ્યા બાદ પોલીસ દ્વારા FIR નોંધવામાં આવી છે અને સમગ્ર ઘટનાની તપાસ માટે SIT એટલે કે સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમની રચના કરવામાં આવી છે.
આખું કૌભાંડ કેવી રીતે સામે આવ્યું? : આ મામલાનો ખુલાસો ત્યારે થયો જ્યારે બેન્કમાંથી રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા એટલે કે RBIને રોકડ મોકલવામાં આવી રહી હતી. 10 ઓગસ્ટે મોકલવામાં આવેલા કેશમાં આશરે ₹4.36 લાખની ઘટ જોવા મળી હતી. શરૂઆતમાં આ રકમની ગેરબરી અંગે તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ ત્યારબાદ વિગતવાર ઓડિટ હાથ ધરાતા સમગ્ર મામલો વધુ મોટો હોવાનું બહાર આવ્યું. ઓડિટ દરમિયાન કરન્સી ચેસ્ટમાં રહેલી નોટોની ચકાસણી કરવામાં આવી ત્યારે કરોડો રૂપિયાની અસલી નોટોની જગ્યાએ નકલી નોટો મળી આવી હતી. આથી બેન્ક અધિકારીઓ અને તપાસ એજન્સીઓ પણ ચોંકી ઉઠી હતી.
અસલી નોટો ક્યાં ગઈ?: હાલ તપાસનો સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે કરન્સી ચેસ્ટમાં રહેલી અસલી નોટો ક્યાં ગઈ અને તેમની જગ્યાએ નકલી નોટો કોણે મૂકી?તપાસ એજન્સીઓ આ સમગ્ર મામલામાં બેન્કની અંદરના લોકોની સંડોવણીની શક્યતા સહિત તમામ પાસાઓ તપાસી રહી છે. અધિકારીઓ બેન્કના ટ્રાન્ઝેક્શન રેકોર્ડ, ઓડિટ લેજર અને કરન્સી ચેસ્ટના CCTV ફૂટેજની તપાસ કરી રહ્યા છે. આ તપાસથી એ જાણવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે કે નકલી નોટો કરન્સી ચેસ્ટ સુધી કેવી રીતે પહોંચી અને અસલી નોટોને ક્યારે તથા કેવી રીતે બદલવામાં આવી.અનેક લોકો સામે કાર્યવાહીમામલો સામે આવ્યા બાદ બેન્ક અધિકારીઓ અને અન્ય વ્યક્તિઓ સામે FIR નોંધવામાં આવી છે.
પોલીસ દ્વારા આ સમગ્ર ઘટનામાં સંડોવાયેલા લોકોની ભૂમિકા તપાસવામાં આવી રહી છે.આ ઉપરાંત કરન્સી ચેસ્ટમાં થયેલી રોકડની ગેરબરી અંગે બેન્કના હાઉસકીપર વિશાલ કુમાર સામે પણ અલગથી રિપોર્ટ નોંધવામાં આવી હોવાનું મીડિયા ના અહેવાલમાં જણાવાયું છે. બીજી તરફ, અન્ય અહેવાલો અનુસાર સંબંધિત અધિકારીઓ સામે પણ વિભાગીય કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે.
SIT કરશે સમગ્ર મામલાની તપાસ : આટલા મોટા પ્રમાણમાં નકલી નોટો મળતાં પોલીસ અને પ્રશાસને મામલાને ગંભીરતાથી લીધો છે. સહારનપુરના DIG અભિષેકના જણાવ્યા અનુસાર સમગ્ર ઘટનાની તપાસ માટે SITની રચના કરવામાં આવી છે. ટીમ તપાસ દરમિયાન કયા લોકોની ભૂમિકા હતી, કેટલા સમયથી આ ગેરરીતિ ચાલી રહી હતી અને નકલી નોટો ક્યાંથી આવી હતી તે સહિતના સવાલોના જવાબ શોધશે.હાલ કરન્સીની ગણતરી અને ચકાસણીની પ્રક્રિયા ચાલુ હોવાથી કુલ કેટલી નકલી ચલણી નોટો મળી છે તેની અંતિમ પુષ્ટિ હજુ બાકી છે. એટલે કે ₹7.40 કરોડનો આંકડો તપાસ આગળ વધતાં બદલાઈ શકે છે.
બેન્કિંગ સિસ્ટમની સુરક્ષા પર સવાલ : આ ઘટનાએ બેન્કોની કરન્સી ચેસ્ટમાં રોકડની સુરક્ષા અને આંતરિક નિયંત્રણ વ્યવસ્થા સામે ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. કરન્સી ચેસ્ટમાં કરોડો રૂપિયાની રોકડ રાખવામાં આવે છે અને તેની ગણતરી, રેકોર્ડિંગ તથા સુરક્ષા માટે કડક પ્રક્રિયાઓ હોય છે. તેમ છતાં અસલી નોટોની જગ્યાએ નકલી નોટો પહોંચવી એ અત્યંત ગંભીર બાબત માનવામાં આવી રહી છે.હવે તપાસ એ પણ કરશે કે આ માત્ર બેન્કની અંદરની ગેરરીતિ હતી કે પછી તેની પાછળ કોઈ મોટું નેટવર્ક કામ કરી રહ્યું હતું. CCTV, બેન્ક રેકોર્ડ, ઓડિટ દસ્તાવેજો અને સંબંધિત કર્મચારીઓની પૂછપરછના આધારે સમગ્ર કૌભાંડની કડી જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.આ મામલે તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે આટલી મોટી રકમની અસલી ચલણી નોટો ક્યારે અને કેવી રીતે બદલવામાં આવી અને આ સમગ્ર કૌભાંડ પાછળ ખરેખર કોણ હતું.
