મજદલ જૌન ગામની નીચે 200 મીટરથી વધુ લાંબી અને 25 મીટર ઊંડી સુરંગ મળી; હથિયારો, ડ્રોન અને સૈન્ય માળખું હોવાનો ઈઝરાયલનો દાવો
મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે ઈઝરાયલ ડિફેન્સ ફોર્સ (IDF) એ દક્ષિણ લેબનોનના મજદલ જૌન ગામની નીચે હિઝ્બુલ્લાહ દ્વારા બનાવવામાં આવેલી એક વિશાળ ભૂગર્ભ સુરંગ સૈન્ય માળખું શોધી કાઢ્યાનો દાવો કર્યો છે. ઈઝરાયલી સેનાના જણાવ્યા મુજબ આ સુરંગ માત્ર છુપાવાની જગ્યા નહોતી, પરંતુ તેમાં હથિયારોનો જથ્થો, ડ્રોન લોન્ચિંગ વ્યવસ્થા, રહેઠાણ માટેના રૂમો અને લાંબા ગાળાના સૈન્ય ઓપરેશન માટેની સુવિધાઓ પણ બનાવવામાં આવી હતી. આ ખુલાસો એવા સમયે થયો છે જ્યારે ઈઝરાયલ અને હિઝ્બુલ્લાહ વચ્ચેનો સંઘર્ષ ફરી એકવાર ગંભીર સ્તરે પહોંચી રહ્યો છે. સાથે જ ઈઝરાયલનું કહેવું છે કે આ સુરંગ નેટવર્ક ઈરાનના નાણાં અને તકનીકી સહયોગથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું અને તેનો હેતુ ઉત્તર ઈઝરાયલ સામે ભવિષ્યમાં મોટા હુમલાની તૈયારી કરવાનો હતો.
મજદલ જૌન ગામની નીચે શું મળ્યું?
IDF દ્વારા જાહેર કરાયેલી માહિતી અનુસાર, મજદલ જૌન ગામની નીચે આવેલી ભૂગર્ભ વ્યવસ્થા 200 મીટરથી વધુ લાંબી અને આશરે 25 મીટરથી વધુ ઊંડી હતી. સુરંગમાં ચાર લોન્ચિંગ શાફ્ટ, 12 અલગ-અલગ રૂમ, હથિયારોના ભંડાર માટે વિશેષ જગ્યાઓ અને લડવૈયાઓના રહેવા માટેની સુવિધાઓ બનાવવામાં આવી હતી.ઈઝરાયલી સેનાના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે સુરંગની અંદર વિશાળ બ્લાસ્ટ ડોર લગાવવામાં આવ્યા હતા, જે પ્રવેશદ્વારને સુરક્ષિત રાખતા હતા. આ ઉપરાંત અહીંથી ડ્રોન ઓપરેશન ચલાવી શકાય તેવી વ્યવસ્થા પણ મળી આવી હતી.IDFના જણાવ્યા મુજબ સુરંગમાં એવા ડ્રોન પણ મળ્યા હતા, જે 200 થી 500 કિલોમીટર સુધીનું અંતર કાપી શકે અને આશરે 30 કિલોગ્રામ સુધીનું વિસ્ફોટક લઈ જઈ શકે.
ઘણા દિવસોની કાર્યવાહી બાદ સફળતા
ઈઝરાયલી સેનાના જણાવ્યા મુજબ આ સુરંગને શોધવાનું કામ સરળ નહોતું. વિશેષ એન્જિનિયરિંગ યુનિટો અને ગુપ્તચર એજન્સીઓએ ઘણા દિવસો સુધી શોધખોળ કર્યા બાદ સુરંગના પ્રવેશદ્વારો શોધી કાઢ્યા હતા.સૈન્ય અધિકારીઓનું કહેવું છે કે હિઝ્બુલ્લાહે સુરંગના પ્રવેશદ્વારોને નાગરિક માળખાંની નીચે ખૂબ જ કુશળતાથી છુપાવ્યા હતા. આ કારણે સમગ્ર નેટવર્કને શોધવા અને તેનું સંપૂર્ણ મેપિંગ કરવા માટે એક સપ્તાહથી વધુ સમય લાગ્યો હતો.
ઈરાનની ભૂમિકા અંગે ઈઝરાયલનો દાવો
IDFએ આરોપ લગાવ્યો છે કે આ સમગ્ર સુરંગ નેટવર્ક ઈરાનના નાણાકીય અને તકનીકી સહયોગથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. ઈઝરાયલી અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ સુરંગના નિર્માણની પદ્ધતિ, તેમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલી ટેકનોલોજી અને મળેલા કેટલાક હથિયારો ઈરાની ડિઝાઇન સાથે મેળ ખાતા હોવાનું જણાયું છે.ઈઝરાયલનું કહેવું છે કે સુરંગ નેટવર્કને વિકસાવવામાં દાયકાથી વધુ સમય લાગ્યો હતો અને તેનો હેતુ હિઝ્બુલ્લાહના રદવાન ફોર્સ માટે ગુપ્ત ઓપરેશનલ બેઝ તરીકે કામ કરવાનો હતો.
માત્ર એક સુરંગ નહીં, સમગ્ર નેટવર્ક
આ ઘટનાની સૌથી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે મજદલ જૌનની સુરંગ કોઈ એકલદોકલ માળખું નથી. ઈઝરાયલ અગાઉ પણ દક્ષિણ લેબનોનના કંતારા વિસ્તાર અને બોફોર્ટ રિજ નજીક મોટા ભૂગર્ભ નેટવર્ક શોધી કાઢ્યાનો દાવો કરી ચૂક્યું છે.
એપ્રિલ 2026માં IDFએ કંતારા વિસ્તારમાં આશરે 2 કિલોમીટર લાંબા ભૂગર્ભ નેટવર્કનો પર્દાફાશ કર્યો. સેનાના જણાવ્યા મુજબ તે નેટવર્કમાં હજારો લડવૈયાઓને આશ્રય આપી શકાય તેવી વ્યવસ્થા હતી.જૂન 2026ની શરૂઆતમાં પણ બોફોર્ટ વિસ્તાર પાસે અનેક સ્તરો ધરાવતું સુરંગ નેટવર્ક મળ્યું હતું, જે 25 મીટર જેટલી ઊંડાઈ સુધી પહોંચતું હતું.
હિઝ્બુલ્લાહના સુરંગોનો લાંબો ઇતિહાસ
હિઝ્બુલ્લાહ દ્વારા સુરંગોના ઉપયોગનો ઇતિહાસ નવો નથી. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ 1980ના દાયકાથી જ સંગઠને દક્ષિણ લેબનોનમાં ભૂગર્ભ માર્ગો બનાવવાનું શરૂ કર્યું હતું. 2006ના ઈઝરાયલ-લેબનોન યુદ્ધ બાદ નેટવર્કને વધુ વિસ્તૃત કરવામાં આવ્યું હતું.આ સુરંગોનો ઉપયોગ હથિયારોના સંગ્રહ, લડવૈયાઓની હેરફેર, હુમલાની તૈયારી અને હવાઈ હુમલાથી બચવા માટે કરવામાં આવતો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
2018માં શરૂ થયું હતું ‘ઓપરેશન નોર્ધર્ન શિલ્ડ’
હિઝ્બુલ્લાહના ભૂગર્ભ નેટવર્ક સામે ઈઝરાયલે 2018માં ‘ઓપરેશન નોર્ધર્ન શિલ્ડ’ શરૂ કર્યું હતું. આ ઓપરેશનનો હેતુ લેબનોનથી ઈઝરાયલમાં પ્રવેશતા ગુપ્ત સુરંગોને શોધી કાઢીને નષ્ટ કરવાનો હતો.આ અભિયાન દરમિયાન ઈઝરાયલે અનેક ક્રોસ-બોર્ડર સુરંગો શોધી કાઢ્યા હતા. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની શાંતિ સેના UNIFILએ પણ કેટલાક સુરંગોના અસ્તિત્વની પુષ્ટિ કરી હતી.
સુરંગમાં શું મળ્યું?
ઈઝરાયલી સેનાના જણાવ્યા મુજબ સુરંગની અંદર હથિયારોનો મોટો જથ્થો, એન્ટી-ટેન્ક મિસાઇલ, લોન્ચર, સંચાર સાધનો, પાણીની ટાંકીઓ અને લાંબા સમય સુધી રહેવા માટેની વ્યવસ્થા મળી આવી હતી. કેટલાક વિસ્તારોમાં રહેવા માટેના રૂમો અને સૈનિકો માટેની સુવિધાઓ પણ બનાવવામાં આવી હતી.સેનાએ એવો પણ દાવો કર્યો છે કે કાર્યવાહી દરમિયાન હિઝ્બુલ્લાહના 20થી વધુ લડવૈયાઓ માર્યા ગયા હતા, જેમાં રદવાન ફોર્સના સભ્યો પણ સામેલ હતા.
દક્ષિણ લેબનોનમાં વધી રહેલો તણાવ
મજદલ જૌન અને આસપાસના વિસ્તારો છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી સતત સંઘર્ષનો કેન્દ્ર રહ્યા છે. ઈઝરાયલનું કહેવું છે કે હિઝ્બુલ્લાહે આ વિસ્તારોને ઉત્તર ઈઝરાયલ પર સંભવિત હુમલાના બેકઅપ બેઝ તરીકે વિકસાવ્યા હતા. બીજી તરફ લેબનોન અને હિઝ્બુલ્લાહ સમર્થક જૂથો ઈઝરાયલના દાવાઓને રાજકીય અને સૈન્ય દબાણનો ભાગ ગણાવે છે. ભૂતકાળમાં પણ કેટલાક સુરંગોને લઈને બંને પક્ષો વચ્ચે મતભેદો રહ્યા છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતા વધી
સુરંગોના નવા ખુલાસા બાદ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં ફરી તણાવ વધવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને અનેક પશ્ચિમી દેશો પહેલેથી જ બંને પક્ષોને સંયમ રાખવા અપીલ કરી રહ્યા છે.વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આવા ભૂગર્ભ નેટવર્કો માત્ર સ્થાનિક સુરક્ષા માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર પ્રદેશની સ્થિરતા માટે પડકારરૂપ બની શકે છે.
મજદલ જૌન ગામની નીચે મળી આવેલી હિઝ્બુલ્લાહની કથિત વિશાળ સુરંગે ફરી એકવાર દક્ષિણ લેબનોનમાં ચાલી રહેલા ગુપ્ત સૈન્ય માળખાઓ અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. ઈઝરાયલનો દાવો છે કે આ નેટવર્ક ઈરાનની મદદથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું અને તેનો ઉપયોગ ભવિષ્યના હુમલાઓ માટે થવાનો હતો. જોકે આ દાવાઓની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ હજુ થઈ નથી. તેમ છતાં, સુરંગમાં મળેલા માળખા, હથિયારો અને સૈન્ય સુવિધાઓના દાવાઓએ મધ્ય પૂર્વના સુરક્ષા પરિદૃશ્યને ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધું છે.
