અયોધ્યામાં શ્રી રામ મંદિર માટે દાનની ચોરી અંગે સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) ની તપાસ ત્રીજા દિવસે પણ ચાલુ રહી હતી. હવે એવા પુરાવા બહાર આવ્યા છે જે શંકા ઉભી કરે છે કે ભંડોળની ચોરીના પુરાવા ભૂંસી નાખવા માટે CCTV ફૂટેજ સાથે છેડછાડ કરવામાં આવી હતી. તપાસ ટીમે ટીનુ યાદવ તરીકે જાણીતા રામાશંકર યાદવની પણ લાંબી પૂછપરછ કરી હતી. SIT ચંપત રાય, ગોપાલ રાવ અને રામ મંદિર ટ્રસ્ટના ઘણા અન્ય અધિકારીઓ અને તેમની સાથે સંકળાયેલા લોકોની ઊંડાણપૂર્વક પૂછપરછ કરી રહી છે.
આ લોકો ઘણા પ્રશ્નોના જવાબ આપી શકતા નથી તેમ જ ઘણા પ્રશ્નોના અસ્પષ્ટ જવાબો આપી રહ્યા છે. SIT આપેલા દાનના રેકોર્ડથી પણ સંતુષ્ટ નથી, કારણ કે તેમાં ઘણી બાબતો અસ્પષ્ટ છે. વિશેષ તપાસ ટીમે પૂછપરછ માટે લગભગ બસો લોકોની યાદી તૈયાર કરી છે. તેમાંથી તેણે એકસો પચીસ લોકોની પૂછપરછ કરી છે. SIT એ પાંચ ધરપકડ કરાયેલા શંકાસ્પદોની પણ પૂછપરછ કરી છે. તેમની પાસેથી પૈસા પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ શંકાસ્પદોએ આ કૌભાંડમાં સામેલ ઘણા લોકોનાં નામ જાહેર કર્યાં છે.
તપાસ દરમિયાન ટ્રસ્ટના નાણાંકીય દસ્તાવેજોમાંથી અનેક તથ્યો બહાર આવ્યાં છે, જે સુરક્ષા અને નાણાકીય દેખરેખ અંગે નવા પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. દસ્તાવેજો અનુસાર ૧૧ મહિનામાં મંદિર સંકુલની સુરક્ષા પાછળ આશરે ૧૦ કરોડ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ આ જ સમયગાળા દરમિયાન દાન પેટીઓમાંથી ચોરીની જાણ કરવામાં આવી હતી. ૨૧ માર્ચે ટ્રસ્ટની બેઠકમાં ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૫ થી ૨૮ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ સુધીની આવક અને ખર્ચનું નિવેદન રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ નિવેદનમાં સુરક્ષા પાછળ આશરે ૧૦ કરોડ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવ્યાનો ઉલ્લેખ છે.
શ્રી રામ મંદિર સંકુલની અંદર અત્યાધુનિક સીસીટીવી કેમેરા, ખાનગી સુરક્ષા કર્મચારીઓ અને બહુ-સ્તરીય સુરક્ષા વ્યવસ્થાની હાજરી હોવા છતાં દાન પેટીઓમાંથી પૈસા અને દાગીનાની ચોરીએ સુરક્ષા વ્યવસ્થાની અસરકારકતા પર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશ યુવા કોંગ્રેસના રાજ્ય ઉપાધ્યક્ષ શરદ શુક્લાએ દાવો કર્યો હતો કે રામ મંદિર ટ્રસ્ટે સરકારી મૂલ્યાંકન કરતાં અનેક ગણા વધુ ભાવે જમીન ખરીદી હતી, જેની પણ નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જોઈએ.
રામ મંદિર દાન ચોરી કેસમાં રોજ નવી કડીઓ ઉમેરાઈ રહી છે. જેમ જેમ તપાસ આગળ વધી રહી છે તેમ તેમ એ સ્પષ્ટ થઈ રહ્યું છે કે મોટા લોકોને બચાવવા માટે નાના કર્મચારીઓને બલિના બકરાં બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. SIT ને એવા પુરાવા મળ્યા છે જે શંકા ઊભી કરે છે કે પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા અને પુરાવા ભૂંસી નાખવા માટે CCTV ફૂટેજ સાથે છેડછાડ કરવામાં આવી હતી. દાનની ગણતરીની પ્રક્રિયામાં બેન્કે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. દાનની ગણતરી બેન્કના કર્મચારીઓની હાજરીમાં કરવામાં આવી હતી. SIT ની તપાસમાં બેન્ક તરફથી બેદરકારી બહાર આવી છે. આ પ્રક્રિયામાં તેમની ભૂમિકા શંકાસ્પદ છે. પ્રાપ્ત માહિતી સૂચવે છે કે બેન્કના કર્મચારીઓ ટ્રસ્ટના અધિકારીઓના દબાણ હેઠળ હતા, તેથી તેઓ હસ્તક્ષેપ કરવામાં અસમર્થ હતા.
SIT એ ત્રીજા દિવસે ટીનુ યાદવની વ્યાપક પૂછપરછ કરી હતી. SIT એ તેના કામ વિશે ખાસ કરીને દાનની ગણતરી કરવામાં તેની ભૂમિકા વિશે પૂછપરછ કરી હતી. ટીનુએ કોઈપણ સંડોવણીનો સ્પષ્ટપણે ઇનકાર કર્યો હતો. તેણે કહ્યું કે તેણે કંઈપણ ઉચાપત કે ચોરી કરી નથી. તેણે ફક્ત મંદિરની વ્યવસ્થાઓનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. તેણે ટ્રસ્ટના સભ્ય અનિલ મિશ્રાનું નામ લીધું અને તેમની જવાબદારીઓ વર્ણવી હતી. તેણે ત્રણ ગણતરી પ્રભારીઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે આ વ્યક્તિઓ દાનની ગણતરી માટે જવાબદાર હતા. ટીનુની વધુ પૂછપરછ થઈ શકે છે.
રામ મંદિર ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાયના ભૂતપૂર્વ ડ્રાઇવર રામશંકર યાદવ ટીનુએ તેના પરના તમામ આરોપોને ખોટા અને પાયાવિહોણા ગણાવ્યા છે. એક ન્યૂઝ ચેનલ સાથે વાત કરતા તેણે કહ્યું કે તે ઘણાં વર્ષોથી વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ સાથે જોડાયેલો છે. તે સંગઠન માટેના કામની સાથે ઓટો-રિક્ષા પણ ચલાવતો હતો. તેણે આમાંથી થતી આવક એકઠી કરી અને ૨૦૦૮ માં જમીન ખરીદી હતી. ૨૦૧૫-૧૬ માં તેણે તે જ જમીન પર બાંધકામ શરૂ કર્યું, જે ૨૦૧૯ માં રામ મંદિરનો ચુકાદો જાહેર થાય તે પહેલાં પૂર્ણ થયું હતું. તેનો કોઈ હોટલ કે રેસ્ટોરન્ટમાં કોઈ હિસ્સો નથી. તેના પરના બધા આરોપો ખોટા છે અને તે મંદિર માટે નિઃસ્વાર્થપણે કામ કરી રહ્યો છે.
રામશંકર યાદવ ઉર્ફે ટીનુનું અચાનક હાજર થવું અને શ્રી રામ મંદિરમાં ચઢાવાયેલા પ્રસાદના દુરુપયોગના કેસમાં તેનું નિવેદન ઘણા પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. આ મામલે સૌથી વધુ પ્રશ્નોનો સામનો કરનાર ટીનુ છે. તે આટલા લાંબા સમય સુધી મૌન રહ્યા પછી સોમવારે તેણે એક વિડીયો નિવેદન બહાર પાડ્યું અને અનેક મીડિયા સંગઠનોને ઇન્ટરવ્યુ પણ આપ્યા. આ પાછળ કોઈ મોટી રમત હોવાની શંકા છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે તેને ટ્રસ્ટના કેટલાક અધિકારીઓનો બચાવ કરવા માટે મેદાનમાં લાવવામાં આવ્યો છે. તેણે ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાયના પક્ષમાં વાત કરી છે, જ્યારે અન્ય ઘણા લોકો પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે, જે શંકા પેદા કરે તેવા છે. ચોરીના કૌભાંડમાં ચંપત રાયને બચાવીને બીજા કોઈને બલિનો બકરો બનાવવાની તૈયારી ચાલી રહી જણાય છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર ટ્રસ્ટના મહામંત્રી ચંપત રાય, ટ્રસ્ટીઓ અનિલ મિશ્રા, ગોપાલ રાવ અને ટીનુની આ મામલે સૌથી વધુ પૂછપરછ કરવામાં આવી રહી છે.
આ બધાએ દાનના સંચાલનથી લઈને મંદિરની પ્રગતિનું સંચાલન કરવા સુધીની વિવિધ મહત્ત્વપૂર્ણ મંદિર વ્યવસ્થામાં ભૂમિકા ભજવી હોવાનું કહેવાય છે. ગોપાલ રાવ મંદિરના નિર્માણમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે, પરંતુ એવું પણ માનવામાં આવે છે કે તેઓ મહત્ત્વપૂર્ણ બાબતોમાં દખલગીરી કરે છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે અનિલ મિશ્રા કેરળમાં છે. પ્રશ્ન એ છે કે અનિલ મિશ્રા અયોધ્યા કેમ છોડી ગયા? આ રણનીતિ છે કે સંયોગ તે ચર્ચાનો વિષય છે. ટીનુએ તેના વિશે પણ પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે, જેના કારણે તેની પૂછપરછ જરૂરી બની ગઈ છે. તપાસ એજન્સીઓ તેની પૂછપરછ ક્યારે કરશે તે સ્પષ્ટ નથી.
શ્રી રામ મંદિર ટ્રસ્ટના અહેવાલ મુજબ છેલ્લા ૧૧ મહિના દરમિયાન ટ્રસ્ટને વિવિધ માધ્યમો દ્વારા આશરે ૮૩ કરોડ રૂપિયાનું દાન મળ્યું છે. જેમાં ૫૫ કરોડ રૂપિયા બોક્સમાંથી, ૧૮ કરોડ રૂપિયા કાઉન્ટરમાંથી, ૮ કરોડ રૂપિયા ઓનલાઈન, ૭૮ લાખ રૂપિયા વિદેશી યાત્રાળુઓ પાસેથી અને ૧.૨૨ લાખ રૂપિયા અન્ય સ્રોતોમાંથી મળ્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશના ભૂતપૂર્વ ડીજીપી વિક્રમ સિંહે કહ્યું કે દરરોજ લાખો અને કરોડોના દાન આવે છે.
એવો અહેવાલ છે કે સોનું, ચાંદી, રત્નો અને હીરા જડિત દાગીના પણ મળ્યા છે. આ કોઈ સામાન્ય ગુનો નથી, પરંતુ એક ગંભીર પાપ છે. મંદિરના સંચાલન અને દાન વ્યવસ્થાપનમાં જરૂરી કાર્યક્ષમતા અને પારદર્શિતાનો અભાવ છે. એક SIT ની રચના કરવામાં આવી છે. આ મામલે ગુનો નોંધવો જોઈએ. મારા મતે, તપાસ સીબીઆઈને સોંપવી જોઈએ. મંદિર લગભગ ૩૦૦-૪૦૦ વર્ષના લાંબા સંઘર્ષ પછી બનાવવામાં આવ્યું હતું. જો આવા ઐતિહાસિક અને પવિત્ર સ્થળ પર કોઈ ભંગ અથવા નાણાકીય અનિયમિતતા થઈ હોય, તો ગુનેગારોને ઓળખીને એવી રીતે સજા થવી જોઈએ કે જે એક ઉદાહરણ બેસાડે.
ભૂતપૂર્વ ડીજીપી એ.કે. જૈને જણાવ્યું હતું કે દાનની રકમની ઉચાપતનો જે મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો છે તે એક ગુનાહિત ઘટના છે. આમાં કેસ નોંધવો જોઈએ. તપાસમાં જે કોઈ દોષિત ઠરે છે તેમની સામે કડક કાર્યવાહી કરીને તેમને જેલમાં મોકલવા જોઈએ. ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓને રોકવા માટે, મંદિર વહીવટ સાથે પોલીસ અને અન્ય એજન્સીઓ દ્વારા દેખરેખ પ્રણાલી બનાવવી જોઈએ. આ ઘટનાથી છબી ખરડાઈ છે, તેથી નિષ્પક્ષ તપાસ જરૂરી છે.
SIT એ ધરપકડ કરાયેલા પાંચ શંકાસ્પદોની પણ પૂછપરછ કરી છે. તેમની પાસેથી પૈસા પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ શંકાસ્પદોએ આ કૌભાંડમાં સંડોવાયેલાં અનેક લોકોનાં નામો જાહેર કર્યાં છે. તપાસ ટીમ હવે તેમનાં નિવેદનોની ચકાસણી કરી રહી છે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે SIT ની તપાસ દરમિયાન FIR દાખલ કરવામાં આવશે કે તે પૂર્ણ થયા પછી? શું આ કેસમાં FIR દાખલ કરવામાં આવશે કે નહીં? આ પ્રશ્ન અનુત્તરિત રહે છે.
– આ લેખમાં પ્રગટ થયેલાં વિચારો લેખકનાં પોતાના છે.
