અરબ સાગરમાં ભારતીય નેવી અને આર્મીના સંકલનથી એક મોટું રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન સફળતાપૂર્વક પાર પાડવામાં આવ્યું છે. મુંબઈથી 3,000 કિલોમીટરથી વધુ દૂર સમુદ્રમાં ભારે હથિયારોથી સજ્જ સમુદ્રી ચાંચિયાઓએ ‘અજિની’ નામના માછીમારીના જહાજ અને તેના પર સવાર 20 ક્રૂ મેમ્બર્સને બંધક બનાવી લીધા હતા. આ ઘટનાની જાણ થતાં જ ભારતીય સુરક્ષા દળોએ બચાવ અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. લગભગ 48 કલાક સુધી ચાલેલા આ ઓપરેશન બાદ નેવીએ જહાજ સહિત તમામ 20 ક્રૂ મેમ્બર્સને સુરક્ષિત મુક્ત કરાવ્યા હતા.
આ સાહસિક અભિયાનમાં ભારતીય વાયુસેના અને નેવી વચ્ચેના સંકલનએ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. વાયુસેના તરફથી સમયસર મળેલી ચોક્કસ લોકેશનની માહિતીના આધારે નેવીએ ચાંચિયાઓના કબજામાં રહેલા જહાજ સુધી પહોંચવાની કામગીરી હાથ ધરી હતી. નેવીના શક્તિશાળી વિધ્વંસક યુદ્ધજહાજ INS કોલકાતા દ્વારા ઘટનાસ્થળે પહોંચીને જહાજને ઘેરી લેવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ નેવીના કમાન્ડોએ જહાજ પર પહોંચીને પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લીધી હતી અને બંધક બનાવાયેલા તમામ 20 ક્રૂ મેમ્બર્સને સુરક્ષિત બહાર કાઢ્યા હતા. આ દરમિયાન ચાંચિયાઓ પાસેથી હથિયારોનો મોટો જથ્થો પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો.
ઓપરેશન સફળ થયા બાદ સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે ભારતીય નેવીના જવાનોની કામગીરીની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ અભિયાનની તસવીરો શેર કરીને જવાનોના સાહસ અને તેમની તૈયારીઓની સરાહના કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય સૈનિકોએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે દેશ પાસે સમુદ્રી સુરક્ષા જાળવવાની અને મુશ્કેલીમાં ફસાયેલા લોકોના જીવ બચાવવાની સંપૂર્ણ ક્ષમતા છે. સાથે જ સમગ્ર હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા માટે ભારત પ્રતિબદ્ધ છે.
ભારતીય નેવી અગાઉ પણ સમુદ્રી ચાંચિયાઓ સામે અનેક સફળ અભિયાનો ચલાવી ચૂકી છે. માર્ચ 2024માં INS કોલકાતાએ ભારતીય કિનારાથી આશરે 2,600 કિલોમીટર દૂર ‘MV રૂએન’ નામના જહાજને ચાંચિયાઓના કબજામાંથી મુક્ત કરાવ્યું હતું. આ વખતે મુંબઈથી 3,000 કિલોમીટરથી વધુ દૂર ઓપરેશન પાર પાડવામાં આવ્યું છે, જે ભારતીય નેવીની લાંબા અંતર સુધી કામગીરી કરવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે.
અરબ સાગર, અદનનો અખાત અને આફ્રિકાના પૂર્વીય કિનારા નજીકના દરિયાઈ વિસ્તારો આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ માર્ગો પરથી દરરોજ મોટી સંખ્યામાં માલવાહક અને અન્ય વેપારી જહાજોની અવરજવર થાય છે. સમુદ્રી ચાંચિયાઓની પ્રવૃત્તિઓને કારણે આ માર્ગો પર જહાજો અને તેમના ક્રૂ મેમ્બર્સની સુરક્ષા સામે જોખમ ઊભું થાય છે. આવી ઘટનાઓને રોકવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વેપાર માર્ગોની સુરક્ષા જાળવવા માટે ભારતીય નેવીએ 10થી વધુ યુદ્ધજહાજો તૈનાત કર્યાં છે. આ યુદ્ધજહાજો અરબ સાગર, અદનનો અખાત અને આફ્રિકાના પૂર્વીય તટ નજીક સતત પેટ્રોલિંગ કરી રહ્યાં છે.
‘અજિની’ જહાજના 20 ક્રૂ મેમ્બર્સને સુરક્ષિત મુક્ત કરાવવાનું આ ઓપરેશન ભારતીય સુરક્ષા દળો વચ્ચેના સંકલનનું ઉદાહરણ બન્યું છે. વાયુસેનાની ચોક્કસ માહિતી, નેવીના યુદ્ધજહાજની ઝડપી કાર્યવાહી અને કમાન્ડોની કામગીરીના કારણે બંધક બનાવાયેલા તમામ નાવિકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢી શકાયા હતા.
