અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે ચાલી રહેલો વેપાર વિવાદ હવે માત્ર ટેરિફ અને વેપાર સુધી સીમિત રહ્યો નથી. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 27 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ એક કાર્યકારી આદેશ પર હસ્તાક્ષર કરીને ઓન્ટારિયો તળાવનું અમેરિકન ફેડરલ ઉપયોગ માટેનું નામ બદલીને ‘લેક અમેરિકા’ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે વેપાર મુદ્દે તણાવ સતત વધી રહ્યો છે.
ટ્રમ્પે શા માટે બદલ્યું તળાવનું નામ?
વ્હાઇટ હાઉસના કાર્યકારી આદેશમાં ટ્રમ્પ પ્રશાસને કહ્યું છે કે આ તળાવ અમેરિકાના વેપાર, સુરક્ષા, ઉદ્યોગ અને ઈતિહાસ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આદેશમાં ખાસ કરીને ગ્રેટ લેક્સ વિસ્તારમાં અમેરિકાની ભૂમિકા અને રોકાણનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. અમેરિકાના જણાવ્યા મુજબ, ગ્રેટ લેક્સમાં બરફ તોડવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા 11 જહાજોમાંથી 9 અમેરિકી કોસ્ટ ગાર્ડ પાસે છે. વ્હાઇટ હાઉસે એમ પણ કહ્યું છે કે અમેરિકાએ છેલ્લા એક દાયકામાં ગ્રેટ લેક્સના મીઠા પાણીના પર્યાવરણના રક્ષણ પાછળ લગભગ $4 બિલિયનનું રોકાણ કર્યું છે. ટ્રમ્પના આદેશ પ્રમાણે અમેરિકાના આંતરિક વિભાગે 30 દિવસની અંદર ભૌગોલિક નામોની સત્તાવાર વ્યવસ્થામાં આ તળાવનું નામ ‘લેક અમેરિકા’ તરીકે અપડેટ કરવાનું છે. અમેરિકાની ફેડરલ સરકારના નકશા, દસ્તાવેજો અને અન્ય સત્તાવાર સંદર્ભોમાં પણ નવું નામ વાપરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરાશે.
400 વર્ષથી વધુ જૂના નામને બદલવાનો નિર્ણય
ઓન્ટારિયો તળાવ ઉત્તર અમેરિકાના પાંચ મોટા તળાવોમાંનું એક છે. તેનું નામ 400 વર્ષથી પણ જૂનું છે અને તેનું પાણી અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક રાજ્ય તથા કેનેડાના ઓન્ટારિયો પ્રાંત વચ્ચે આવેલું છે. કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ ટ્રમ્પના નિર્ણયને સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો છે. તેમણે જણાવ્યું કે ‘ઓન્ટારિયો’ નામ અમેરિકાની સ્વતંત્રતા અને કેનેડાના સંઘની રચના કરતાં પણ જૂનું છે. કાર્નીના જણાવ્યા પ્રમાણે, ‘ઓન્ટારિયો’ નામ વેન્ડાટ ભાષાના શબ્દ ‘ઓન્ટારી’યો’ પરથી આવ્યું છે, જેનો અર્થ સુંદર અને મોટું તળાવ એવો થાય છે. કેનેડા આ તળાવને હવે પણ ઓન્ટારિયો તળાવ તરીકે જ ઓળખશે.
કેનેડાએ કહ્યું- નામ બદલાશે નહીં
ટ્રમ્પના આ નિર્ણય બાદ કેનેડાએ તરત જ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે અમેરિકાનો નિર્ણય કેનેડામાં લાગુ પડતો નથી. માર્ક કાર્નીએ કહ્યું કે કેનેડાના લોકો માટે આ તળાવનું નામ ઓન્ટારિયો જ રહેશે. ન્યૂયોર્કના ગવર્નર કેથી હોચુલે પણ કહ્યું છે કે તેમનું રાજ્ય આ નવા નામનો ઉપયોગ નહીં કરે. એટલે એક જ તળાવ માટે અમેરિકા અને કેનેડામાં અલગ-અલગ નામ વપરાવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
નામ બદલવા પાછળ વેપાર યુદ્ધની છાયા
આ નિર્ણયને અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચેના વધતા વેપાર વિવાદ સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહ્યો છે. બંને દેશો વચ્ચેની વેપાર વાટાઘાટો તાજેતરમાં નિષ્ફળ ગઈ હતી. અમેરિકાએ કેનેડાની આશરે $20 બિલિયનની આયાત પર 50% ટેરિફ લાદ્યા છે. તેના જવાબમાં કેનેડાએ પણ અમેરિકાની વસ્તુઓ પર 50% સુધીના વળતા ટેરિફની જાહેરાત કરી છે, જે 8 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવવાના છે. વિવાદ ઓટોમોબાઇલ ક્ષેત્ર સુધી પણ પહોંચી ગયો છે. ટ્રમ્પે કેનેડાની કાર અને ઓટો પાર્ટ્સ પર વધુ ટેરિફની ધમકી આપી છે. બીજી તરફ કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ અમેરિકાની કેટલીક માંગને કેનેડાની આર્થિક અને રાજકીય સ્વતંત્રતા સાથે જોડાયેલી ગણાવી છે.
આ પહેલી વખત નથી જ્યારે ટ્રમ્પે ભૌગોલિક નામ બદલ્યું
ટ્રમ્પ અગાઉ પણ અમેરિકાના નકશામાં જાણીતા સ્થળોના નામ બદલવાનો નિર્ણય લઈ ચૂક્યા છે. જાન્યુઆરી 2025માં તેમણે મેક્સિકોની ખાડીનું નામ બદલીને ‘ગલ્ફ ઓફ અમેરિકા’ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. અલાસ્કાના ડેનાલી પર્વતનું નામ ફરી ‘માઉન્ટ મેકકિન્લી’ કરવા માટે પણ તેમણે પગલું ભર્યું હતું. હવે ઓન્ટારિયો તળાવનું નામ બદલવાનો નિર્ણય પણ એ જ નીતિનો એક ભાગ માનવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિનો કાર્યકારી આદેશ અમેરિકાની ફેડરલ સરકારના ઉપયોગને નિયંત્રિત કરી શકે છે, પરંતુ તે કેનેડા અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓને નવા નામનો ઉપયોગ કરવા માટે ફરજ પાડી શકતો નથી.
ટ્રમ્પે સમુદ્રનું નામ બદલવાનો પણ આપ્યો સંકેત
ઓવલ ઓફિસમાં કાર્યકારી આદેશ પર હસ્તાક્ષર કર્યા બાદ ટ્રમ્પે વધુ એક સંકેત આપ્યો. તેમણે કહ્યું કે હવે માત્ર એક મહાસાગરનું નામ બદલવાનું બાકી છે અને એટલાન્ટિક અથવા પેસિફિક મહાસાગરના નામમાં ફેરફાર કરવાની વાત પણ કરી. આથી ઓન્ટારિયો તળાવનું નામ બદલવાનો નિર્ણય માત્ર સ્થાનિક ભૌગોલિક ફેરફાર નથી રહ્યો, પરંતુ અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે ચાલી રહેલા રાજકીય અને આર્થિક તણાવનું વધુ એક પ્રતીક બની ગયો છે.
