પશ્ચિમ બંગાળના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસના વડા મમતા બેનર્જી ફરી એક વખત પુસ્તકોને લઈને રાજકીય ચર્ચામાં આવી ગયા છે. વિધાનસભા પુસ્તકાલયમાંથી તેમના નામે લીધેલા 19 પુસ્તકો હજુ પરત ન કરાયા હોવાનો મુદ્દો સામે આવ્યો છે. રાજ્યના સામૂહિક શિક્ષણ વિસ્તરણ અને પુસ્તકાલય સેવા મંત્રી ગૌરી શંકર ઘોષે પુસ્તકો પરત કરવાની માંગ સાથે ચેતવણી આપી છે કે નિયમોનું પાલન નહીં થાય તો કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
કયા 19 પુસ્તકોની વાત છે?
મળતી માહિતી પ્રમાણે મમતા બેનર્જીએ પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાના પુસ્તકાલયમાંથી કુલ 19 પુસ્તકો લીધાં હતાં. તેમાં રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની રચનાઓ સાથે જોડાયેલા પુસ્તકોનો સમાવેશ થાય છે.
- રવીન્દ્ર રચનાવલીના 18 ભાગ
- રવીન્દ્રનાથ ટાગોરનું સંચયિતા પુસ્તક
- કુલ 19 પુસ્તકો
મંત્રી ગૌરી શંકર ઘોષે જણાવ્યું કે આ પુસ્તકો માટે નક્કી કરાયેલ ઉધાર સમયગાળો પૂરો થઈ ગયો છે. તેથી હવે તેમને પુસ્તકાલયમાં પરત કરવા જોઈએ.
મંત્રીએ આપી સીધી ચેતવણી
ગૌરી શંકર ઘોષે સ્પષ્ટ કહ્યું કે પુસ્તકાલયના નિયમો દરેક માટે સરખા છે. કોઈ વ્યક્તિ કેટલા પણ મોટા રાજકીય પદ પર રહી ચૂકી હોય, તેના માટે અલગ નિયમ હોઈ શકે નહીં. તેમણે કહ્યું કે મમતા બેનર્જી એક સમયે રાજ્યના મુખ્યમંત્રી હતાં એટલે તેમને પુસ્તકાલયના નિયમોમાંથી છૂટ આપી શકાય નહીં. મંત્રીએ મુખ્યમંત્રી શુભેન્દુ અધિકારીની સરકારની ‘કાયદા સામે સમાનતા’ની નીતિનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે આ નિયમ પુસ્તકાલયના પુસ્તકો પર પણ લાગુ પડે છે. આ મુદ્દો ત્યારે સામે આવ્યો જ્યારે મંત્રી સ્યૂરીની વિવેકાનંદ પુસ્તકાલયની 127મી સ્થાપના વર્ષગાંઠના કાર્યક્રમમાં હાજર હતા.
મમતા બેનર્જીએ શું કહ્યું?
આ મામલે મમતા બેનર્જી તરફથી જણાવાયું છે કે પુસ્તકો તેમના ઘરે નથી. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે આ પુસ્તકો વિધાનસભામાં આવેલા મુખ્યમંત્રીના કાર્યાલયમાં છે. મહત્વની વાત એ છે કે જે કાર્યાલયમાં આ પુસ્તકો રાખવામાં આવ્યા છે, તેનો ઉપયોગ હવે મુખ્યમંત્રી શુભેન્દુ અધિકારી કરી રહ્યા છે. જોકે વિધાનસભાના સત્તાવાર સૂત્રોનું કહેવું છે કે પુસ્તકો ભૌતિક રીતે પુસ્તકાલયમાં જમા ન થાય ત્યાં સુધી તેમને પરત કરેલા ગણી શકાય નહીં.
મમતા લખેલાં પુસ્તકો પર પણ સરકારનો નિર્ણય
આ વિવાદ માત્ર 19 પુસ્તકો સુધી મર્યાદિત નથી. પશ્ચિમ બંગાળમાં મમતા બેનર્જી દ્વારા લખાયેલા પુસ્તકોને સરકારી પુસ્તકાલયોમાં રાખવાના મુદ્દે પણ નવી સરકાર પહેલેથી જ સખત વલણ અપનાવી રહી છે. જૂનમાં પુસ્તકાલય સેવા મંત્રી ગૌરી શંકર ઘોષે કહ્યું હતું કે રાજ્યના સરકારી પુસ્તકાલયોમાં મમતા બેનર્જીનાં પુસ્તકોની સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે અને કેટલાક પુસ્તકો હટાવવામાં આવી શકે છે. સરકારનો દાવો છે કે અગાઉની તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સરકાર દરમિયાન રાજ્યની શાળાઓ અને પુસ્તકાલયોમાં મમતા બેનર્જીનાં પુસ્તકો ખરીદવા માટે સરકારી નાણાંનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. નવી સરકાર આ વ્યવસ્થાની પણ સમીક્ષા કરી રહી છે.
હવે પુસ્તકાલયોમાં શું બદલાશે?
ગૌરી શંકર ઘોષે અગાઉ કહ્યું હતું કે સરકાર રાજ્યના પુસ્તકાલયોમાં રાષ્ટ્રીય મહાનુભાવો અને ભારતીય ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલા પુસ્તકોને પ્રાથમિકતા આપશે. તેમાં સ્વામી વિવેકાનંદ અને શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી જેવા નેતાઓની કૃતિઓનો સમાવેશ થાય છે. મંત્રીએ અગાઉ મમતા બેનર્જીનાં પુસ્તકોને સરકારી પુસ્તકાલયોમાં ખરીદવાના નિર્ણયની ટીકા પણ કરી હતી. તેમનો આરોપ હતો કે આ પ્રકારની ખરીદીમાં સરકારી પુસ્તકાલયોને રાજકીય હેતુ માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યા હતા.
બંગાળની રાજનીતિમાં નવો મુદ્દો
2026ની વિધાનસભા ચૂંટણી બાદ પશ્ચિમ બંગાળમાં સત્તા પરિવર્તન થયું છે અને હવે ભાજપના નેતૃત્વ હેઠળની સરકાર સત્તામાં છે. મમતા બેનર્જી મુખ્યમંત્રી પદ પરથી હટી ગયા છે, પરંતુ તૃણમૂલ કોંગ્રેસના નેતા તરીકે તેઓ સક્રિય રાજકારણમાં છે. એવામાં વિધાનસભા પુસ્તકાલયનાં 19 પુસ્તકોનો મુદ્દો માત્ર પુસ્તક પરત કરવાની પ્રક્રિયા પૂરતો રહ્યો નથી. સરકાર અને મમતા બેનર્જી વચ્ચે ચાલી રહેલા રાજકીય તણાવ વચ્ચે આ મામલો પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
