છ વર્ષના વિરામ પછી શનિવારે ભારત અને ચીન વચ્ચે સરહદ પાર વેપાર ફરી શરૂ થયો, જે સિક્કિમમાં નાથુ લા પાસ અને હિમાચલ પ્રદેશમાં શિપકી લા પાસ દ્વારા કાર્યરત હતો. કોવિડ-19 રોગચાળાને કારણે ભારત-ચીન સરહદ સંબંધોમાં તણાવને કારણે 2020 થી વેપાર સ્થગિત કરવામાં આવ્યો હતો. પૂર્વ સિક્કિમના નાથુ લા ખાતે એક ઔપચારિક ઉદ્ઘાટન સમારોહ યોજાયો હતો જેમાં બંને દેશોના અધિકારીઓએ હાજરી આપી હતી. આનાથી સમુદ્ર સપાટીથી 14,000 ફૂટથી વધુની ઊંચાઈ પર સ્થિત આ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ પાસ દ્વારા મોસમી વેપાર ફરી શરૂ થયો.
38 નોંધાયેલા વેપારીઓને વેપાર પાસ જારી કરવામાં આવ્યા
સિક્કિમના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ વિભાગના સચિવ કર્મા ડી. યુત્સોએ જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન દ્વિપક્ષીય વેપાર વ્યવસ્થા હેઠળ આ મોસમી વેપાર સોમવારથી ગુરુવાર સુધી નવેમ્બર સુધી સાપ્તાહિક રીતે થશે. તેઓએ કહ્યું, “આ વર્ષે 38 નોંધાયેલા વેપારીઓને ટ્રેડ પાસ આપવામાં આવ્યા છે. આ માર્ગ દ્વારા વેપારમાં 36 સૂચિત વસ્તુઓનો સમાવેશ થશે, જેમાં હસ્તકલા, હાથવણાટ ઉત્પાદનો, પરંપરાગત ધાર્મિક સામગ્રી, તૈયાર વસ્ત્રો અને અન્ય માન્ય માલનો સમાવેશ થાય છે.”
સચિવે નોંધ્યું કે વ્યાપક સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી છે. ભારત-તિબેટીયન બોર્ડર પોલીસ (ITBP) સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOPs) અનુસાર સુરક્ષા કામગીરીનું નિરીક્ષણ કરી રહી છે. પ્રથમ વખત નાથુ લા ખાતે મહિલા ITBP પ્લાટૂન પણ તૈનાત કરવામાં આવી છે. 1962ના ભારત-ચીન યુદ્ધ પછી નાથુ લા પાસ બંધ કરવામાં આવ્યો હતો પરંતુ ચાર દાયકાથી વધુ સમયના અંતરાલ પછી 2006માં સરહદી વેપાર માટે ફરીથી ખોલવામાં આવ્યો હતો. તે બંને દેશો વચ્ચે નિયુક્ત સરહદી વેપાર બિંદુઓમાંનો એક છે, જેમાં વેપાર સામાન્ય રીતે વાર્ષિક મે થી નવેમ્બર દરમિયાન થાય છે.
વેપારીઓએ તિબેટીયન ક્ષેત્રમાં 72 કલાક સુધી વ્યવસાય કર્યા પછી પાછા ફરવું આવશ્યક
બંને દેશો વચ્ચે વેપાર હિમાચલ પ્રદેશના શિપકી લા પાસ દ્વારા શરૂ થયો છે, જે માર્ગ પ્રાચીન સિલ્ક રોડનો ભાગ માનવામાં આવે છે. હિમાચલ પ્રદેશના મહેસૂલ અને બાગાયતી મંત્રી જગત સિંહ નેગીએ તિબેટના શિપકી ગામ જવા માટે ૧૬ વેપારીઓના ઘોડાઓ સાથેના જૂથને લીલી ઝંડી આપી હતી. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ વેપાર વિનિમય પ્રણાલી હેઠળ કરવામાં આવશે અને વેપારીઓએ તિબેટીયન ક્ષેત્રમાં ૭૨ કલાકની વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિ પછી પાછા ફરવું જરૂરી છે. તેમણે કિન્નૌર જિલ્લામાં સરહદ પર સ્થિત નામગ્યા ગ્રામ પંચાયતના શિપકી લા વિસ્તારમાં ₹૧.૭૦ કરોડના ખર્ચે બાંધવામાં આવેલા આધુનિક છુપ્પન ટ્રેડ માર્ટનું પણ ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. સરહદી વેપારને સરળ બનાવવા માટે આ કેન્દ્રની સ્થાપના કરવામાં આવી છે.
