જૂનાગઢના ગિરનાર વન્યજીવ અભયારણ્યમાં આજથી તૃણાહારી વન્યપ્રાણીઓની વસ્તી ગણતરીની મહત્વપૂર્ણ કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી છે. 9 અને 10 જૂન એમ સતત બે દિવસ સુધી ચાલનારી આ પ્રક્રિયાનો હેતુ ગિરનારના જંગલોમાં વસતા શાકાહારી પ્રાણીઓની સંખ્યા અને તેમની સ્થિતિ અંગે ચોક્કસ વૈજ્ઞાનિક માહિતી મેળવવાનો છે. વન વિભાગના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ગિરનારની સમૃદ્ધ જૈવવિવિધતા અને પર્યાવરણીય સંતુલન જાળવવામાં તૃણાહારી પ્રાણીઓની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે. તેથી તેમની વસ્તી અને રહેઠાણની સ્થિતિ અંગેનો વિશ્વસનીય ડેટા મેળવવો જરૂરી છે. આ આંકડાઓના આધારે ભવિષ્યમાં વન્યજીવ સંરક્ષણ અને આવાસ વિકાસ માટેની યોજનાઓ વધુ અસરકારક રીતે તૈયાર કરી શકાશે. આ કામગીરી માટે જૂનાગઢ વન વિભાગ દ્વારા વિશાળ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. ટ્રેકર્સ, રોજમદારો, બીટ ગાર્ડ, ફોરેસ્ટર અને રેન્જ ફોરેસ્ટ ઓફિસર સહિત આશરે 150થી વધુ કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓને જંગલના વિવિધ વિસ્તારોમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. સમગ્ર પ્રક્રિયા સાસણ વન વિભાગના નિષ્ણાતોના માર્ગદર્શન હેઠળ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. વન્યજીવ ગણતરી માટે વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્વીકૃત ‘લાઈન ટ્રાન્સેક્ટ’ અને ‘ડિસ્ટન્સ સેમ્પલિંગ’ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ પદ્ધતિ દ્વારા પ્રાણીઓની સંખ્યા, ઘનતા અને તેમની હાજરીના વિસ્તારો વિશે વધુ સચોટ માહિતી મેળવી શકાય છે.
ગિરનારના ડુંગરાળ અને ગીચ જંગલ વિસ્તારમાં કામ કરતી ટીમોને આધુનિક સાધનોથી સજ્જ કરવામાં આવી છે. અધિકારીઓ અને પ્રશિક્ષિત કર્મચારીઓ દૂરબીન, હાઈ-ઝૂમ કેમેરા, વોકીટોકી અને GPS જેવા સાધનો સાથે જંગલના નિર્ધારિત રૂટ પર સર્વે કરી રહ્યા છે. સાથે જ કુદરતી જળાશયો અને પ્રાણીઓના અવરજવરવાળા વિસ્તારોમાં પણ વિશેષ નિરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ ગણતરી દરમિયાન ગિરનારમાં વસતા મુખ્ય તૃણાહારી પ્રાણીઓ જેમ કે ચિતલ, સાંબર, નીલગાય, ચિંકારા, ચારસિંગા (ચોસિંગા) અને જંગલી સૂવર સહિતના પ્રાણીઓની નોંધ લેવામાં આવશે. આ આંકડાઓ વન્યજીવ વ્યવસ્થાપન માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. વન વિભાગે આ કામગીરીને ધ્યાનમાં રાખીને સ્થાનિક લોકો, પ્રવાસીઓ અને પ્રકૃતિપ્રેમીઓ માટે ખાસ અપીલ પણ કરી છે. વિભાગે વિનંતી કરી છે કે આગામી બે દિવસ દરમિયાન જંગલ વિસ્તારમાં વન વિભાગની કામગીરીમાં સહકાર આપવામાં આવે અને વન્યપ્રાણીઓને કોઈપણ પ્રકારની ખલેલ ન પહોંચાડવામાં આવે.
અધિકારીઓનું માનવું છે કે ગણતરી દરમિયાન જો પ્રાણીઓ સ્વાભાવિક રીતે વર્તે તો વધુ સચોટ માહિતી પ્રાપ્ત થઈ શકે છે. તેથી જંગલમાં અવાજ, અનાવશ્યક અવરજવર અથવા અન્ય પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહેવાની પણ અપીલ કરવામાં આવી છે. ગિરનાર અભયારણ્ય રાજ્યના મહત્વના વન્યજીવ વિસ્તારોમાંનું એક છે. અહીં વિવિધ પ્રકારના પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓનો વસવાટ છે. આવી નિયમિત ગણતરીઓના આધારે વન વિભાગને વન્યજીવોની સંખ્યા, તેમની વધઘટ અને રહેઠાણની સ્થિતિ અંગે સ્પષ્ટ ચિત્ર મળે છે, જે સંરક્ષણ માટે અત્યંત ઉપયોગી બને છે.
