દક્ષિણ દિલ્હીના માલવીય નગર વિસ્તારમાં આવેલી ફ્લોરિશ સ્ટે ‘બી એન્ડ બી’ હોટલમાં બુધવારે સવારે લાગેલી ભીષણ આગે 21 લોકોનો જીવ લીધો છે. મૃતકોમાં 10 ભારતીય અને 11 વિદેશી નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે. વિદેશી નાગરિકોમાં 9 આફ્રિકી દેશોના અને 2 તુર્કમેનિસ્તાનના નાગરિકો હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ દુર્ઘટનાએ સમગ્ર દેશને હચમચાવી દીધો છે, કારણ કે પ્રાથમિક તપાસમાં હોટલ મેનેજમેન્ટની ગંભીર બેદરકારી સામે આવી છે. પોલીસે હોટલના માલિક લવકેશ બજાજની ધરપકડ કરી છે અને તેમની સામે ગેરઇરાદાપૂર્વક હત્યાનો ગુનો નોંધ્યો છે. તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે હોટલને માત્ર 6 રૂમ ચલાવવાની મંજૂરી હતી, પરંતુ ગેરકાયદેસર રીતે પાંચ માળમાં 25થી વધુ રૂમ બનાવવામાં આવ્યા હતા. સૌથી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે હોટલ પાસે માન્ય ફાયર NOC પણ નહોતી.
બુધવારે સવારે લગભગ 8:30 વાગ્યે હોટલમાં આગ લાગી હતી. થોડા જ સમયમાં ધુમાડો સમગ્ર ઇમારતમાં ફેલાઈ ગયો અને ઉપરના માળે રોકાયેલા લોકો માટે બહાર નીકળવું અશક્ય બની ગયું. ફાયર બ્રિગેડ, પોલીસ અને સ્થાનિક લોકોએ મળીને 58 લોકોને બહાર કાઢ્યા, પરંતુ 21 લોકોના જીવ બચાવી શકાયા નહીં. 35થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે, જેમાંથી ઘણા હજુ પણ ગંભીર હાલતમાં હોસ્પિટલમાં સારવાર હેઠળ છે. 10 પોલીસકર્મીઓ પણ બચાવ કામગીરી દરમિયાન ઘાયલ થયા હતા. આ દુર્ઘટનામાં ગુરુગ્રામના ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ વિવેક અગ્રવાલ અને તેમના પરિવારના 8 સભ્યોના મોત થયા છે. વિવેક પોતાના પિતાની સારવાર માટે દિલ્હી આવ્યા હતા અને પરિવાર સાથે આ હોટલમાં રોકાયા હતા. આગ દરમિયાન તેમણે એક સંબંધીને ફોન કરીને કહ્યું હતું, “ભાઈ, કદાચ હવે અમે બચી નહીં શકીએ.” થોડા સમય બાદ તેમનો સંપર્ક તૂટી ગયો અને આખો પરિવાર આગનો ભોગ બન્યો.
તપાસમાં ખુલાસો થયો છે કે હોટલમાં આગ એટલી ઝડપથી ફેલાઈ તેનું મુખ્ય કારણ ફાયર સેફ્ટીના નિયમોની ઘોર અવગણના હતી. ઇમારતમાં માત્ર એક જ પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાનો રસ્તો હતો. બારીઓ સીલ કરેલી હતી અને વેન્ટિલેશનની કોઈ યોગ્ય વ્યવસ્થા નહોતી. બહારથી ફાયર એસ્કેપ પણ નહોતો. પરિણામે ધુમાડો અને ગરમી ચિમનીની જેમ ઝડપથી ઉપરના માળ સુધી પહોંચી ગયા. પ્રત્યક્ષદર્શીઓના જણાવ્યા અનુસાર મુખ્ય ગેટ સેન્સર આધારિત હતો અને આગ લાગ્યા બાદ તે બંધ થઈ ગયો હતો. જેના કારણે અનેક લોકો બહાર નીકળી શક્યા નહોતા. સ્મોક ડિટેક્ટર, ફાયર એલાર્મ અને સ્પ્રિંકલર સિસ્ટમ જેવી જરૂરી સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ પણ કામ કરતી નહોતી. ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર મોટી સંખ્યામાં એલપીજી સિલિન્ડર રાખવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે આગ વધુ ભયંકર બની ગઈ.
ઘણા લોકો બેઝમેન્ટમાં ફસાઈ ગયા હતા. ફાયર બ્રિગેડને બેઝમેન્ટના દરવાજા પર લાગેલી લોખંડની ગ્રીલ કાપીને લોકોને બહાર કાઢવા પડ્યા હતા. બચાવ કામગીરી દરમિયાન ઘણા લોકોને બારીઓ અને બાલ્કનીમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. કેટલાક લોકોએ જીવ બચાવવા માટે ઉપરના માળેથી છલાંગ પણ લગાવી હતી. ફાયર બ્રિગેડ પહોંચે તે પહેલાં સ્થાનિક લોકો બચાવ કામગીરીમાં જોડાઈ ગયા હતા. હોટલ સામે ધાબળા અને ગાદલાની દુકાન ધરાવતા અરમાને પોતાની દુકાનમાંથી નવા ગાદલા અને રજાઈઓ બહાર કાઢીને રસ્તા પર પાથરી દીધા હતા. જેના કારણે ઉપરના માળેથી કૂદનારા ઘણા લોકોના જીવ બચી ગયા હતા. સ્થાનિક યુવાનો અફઝલ, શાહરૂખ, અનીસ, આમિર અને વસીમે પણ લોકોને બહાર કાઢવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. કેટલાક લોકોને ઘટનાસ્થળે જ CPR આપીને જીવ બચાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ દુર્ઘટના બાદ મૃતકોના પરિવારજનોએ હોટલ મેનેજમેન્ટ સામે ગંભીર બેદરકારીના આરોપ લગાવ્યા છે. ઘણા મૃતદેહો એટલા બળી ગયા છે કે તેમની ઓળખ કરવી મુશ્કેલ બની છે. તેથી મૃતકોની ઓળખ માટે DNA ટેસ્ટ કરવામાં આવશે. આ ઘટના બાદ દિલ્હીમાં ફાયર સેફ્ટી વ્યવસ્થાઓ ફરી ચર્ચામાં આવી છે. દિલ્હી હાઈકોર્ટે આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં જ હોટલો અને ગેસ્ટ હાઉસમાં ફાયર સેફ્ટી અંગે એક્શન પ્લાન રજૂ કરવા સરકારને આદેશ આપ્યો હતો. તેમ છતાં નિયમોના અમલમાં થયેલી બેદરકારીના કારણે આ ભયાનક દુર્ઘટના બની છે. પ્રાથમિક તપાસ હજુ ચાલુ છે અને આગ લાગવાનું ચોક્કસ કારણ જાણવા ફોરેન્સિક ટીમ તપાસ કરી રહી છે. પરંતુ એક વાત સ્પષ્ટ છે કે જો ફાયર સેફ્ટીના નિયમોનું પાલન થયું હોત, તો કદાચ 21 લોકોનો જીવ બચાવી શકાયો હોત.
