ભારતમાં પ્રથમ વખત યોજાનારી ડિજિટલ જનગણનાની તૈયારીઓ વચ્ચે એક ગંભીર ટેકનિકલ ભૂલ સામે આવી છે, જેના કારણે વિવાદ ઉભો થયો છે. સેલ્ફ-એન્યુમેરેશન માટે બનાવાયેલા પોર્ટલ પર અરુણાચલ પ્રદેશના ‘પાસીઘાટ’ શહેરને ચીનના ‘મેડોગ’ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. આ ભૂલ સામે આવતા જ સોશિયલ મીડિયા પર લોકોમાં ભારે રોષ ફાટી નીકળ્યો હતો અને ઘણા લોકોએ તેને દેશની સાર્વભૌમત્વ સાથે જોડીને ગંભીર મુદ્દો ગણાવ્યો હતો. આ ભૂલનો ખુલાસો વાયુસેનાના નિવૃત્ત અધિકારી મોહોંતો પાંગિંગ પાઓએ કર્યો હતો. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું કે પોર્ટલ પર લોકેશન ખોટું દેખાતું હોવાથી તેઓ પોતાની વિગતો ભરવામાં અસમર્થ રહ્યા હતા. તેમની પોસ્ટ બાદ આ મુદ્દો ઝડપથી વાયરલ થયો અને મોટા પાયે ચર્ચાનો વિષય બન્યો.
અરુણાચલ પ્રદેશ પર ચીન સમયાંતરે દાવો કરતું રહ્યું છે, તેથી આ પ્રકારની ભૂલ વધુ સંવેદનશીલ બની ગઈ છે. ઘણા યુઝર્સે આને ડિજિટલ રીતે જમીન સોંપી દેવા જેવી ગંભીર બેદરકારી ગણાવી અને સરકાર પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા. લોકોનું કહેવું હતું કે આવા મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટમાં આવી ભૂલો વિશ્વાસને અસર કરી શકે છે. આ મામલે કેન્દ્ર સરકારના રજિસ્ટ્રાર જનરલ અને જનગણના કમિશનરની કચેરીએ તાત્કાલિક પગલાં લીધા. અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ ભૂલ મેપ સેવા પૂરી પાડતી કંપનીની ટેકનિકલ ખામીના કારણે થઈ હતી. સરકારના કહેવા મુજબ, આ ખામી થોડા જ કલાકોમાં સુધારી લેવામાં આવી છે અને હાલ પોર્ટલ પર માહિતી યોગ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવી રહી છે.
સરકારે આ ઘટનાને ગંભીરતાથી લઈ ભવિષ્યમાં આવી ભૂલો ન થાય તે માટે દેખરેખ વધુ કડક બનાવવાની ખાતરી આપી છે. ટેકનિકલ સિસ્ટમ અને મેપ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સ પર વધુ નિયંત્રણ રાખવામાં આવશે, જેથી આવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓમાં કોઈ પણ પ્રકારની બેદરકારી ન રહે. આ સાથે જ ભારત સરકારે ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અરુણાચલ પ્રદેશ ભારતનો અભિન્ન ભાગ છે અને તેની ઓળખ અથવા સીમાઓ અંગે કોઈ પણ પ્રકારની ગેરસમજ કે ભૂલ સ્વીકાર્ય નથી. આ ઘટના ડિજિટલ પ્રોજેક્ટ્સમાં ચોકસાઈ અને જવાબદારીનું મહત્વ દર્શાવે છે.
