40 પેટ્રોકેમિકલ્સ પર મળશે જંગી છૂટછાટ
વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા તેલના ભાવમાં વધારા અને ઉર્જા સંકટ વચ્ચે ભારત સરકારે દેશના કૃષિ ક્ષેત્ર અને ખાતર ઉદ્યોગ માટે એક અત્યંત મહત્વનો અને રાહતદાયક નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્ર સરકારે ફર્ટિલાઇઝર (ખાતર) ઉત્પાદક કંપનીઓને મોટી રાહત આપતા 40 જેટલા પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનો પર મોટી છૂટછાટ જાહેર કરી છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ખાતરના ઉત્પાદન ખર્ચમાં ઘટાડો કરવાનો અને ખેડૂતોને પરવડે તેવા ભાવે ખાતર ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.
વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને કુદરતી ગેસના ભાવમાં જે રીતે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે, તેની સીધી અસર ખાતરના ઉત્પાદન પર પડી રહી હતી. ખાતર બનાવવા માટે જરૂરી કાચો માલ અને પેટ્રોકેમિકલ્સના ભાવ વધવાને કારણે કંપનીઓ પર આર્થિક બોજ વધી રહ્યો હતો. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે હસ્તક્ષેપ કર્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ રાહતને કારણે ખાતર કંપનીઓની લિક્વિડિટીમાં સુધારો થશે અને તેમને ઉત્પાદન વધારવા માટે પ્રોત્સાહન મળશે.
સરકારે જે 40 પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનો પર છૂટ આપી છે, તેમાં એવા કેમિકલ્સનો સમાવેશ થાય છે જેનો ઉપયોગ વિવિધ પ્રકારના ખાતર અને કીટનાશકો બનાવવા માટે કરવામાં આવે છે. આ પગલાથી માત્ર કંપનીઓને જ ફાયદો નહીં થાય, પરંતુ લાંબા ગાળે દેશની ખાદ્ય સુરક્ષા પણ મજબૂત બનશે. જો ખાતરના ભાવ અંકુશમાં રહેશે, તો ખેતીનો ખર્ચ ઘટશે જેનો સીધો લાભ સામાન્ય ખેડૂતોને મળશે.
આ નિર્ણય પાછળનું બીજું મુખ્ય કારણ ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ અભિયાનને વેગ આપવાનું પણ છે. વિદેશી આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને સ્થાનિક ઉત્પાદકોને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવવા માટે આ પ્રકારની ટેક્સ અથવા ડ્યુટીમાં રાહત અનિવાર્ય હતી. સરકારના આ પ્રોત્સાહક પગલાથી ખાતર ઉદ્યોગમાં નવા રોકાણો આવવાની પણ શક્યતા છે.
ડિજિટલ પોર્ટલના અહેવાલો અનુસાર, ઉદ્યોગ જગતે સરકારના આ નિર્ણયને આવકાર્યો છે. ફર્ટિલાઇઝર એસોસિએશનનું કહેવું છે કે તેલ સંકટના આ મુશ્કેલ સમયમાં સરકારનો આ સહયોગ ઉદ્યોગને ટકાવી રાખવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે. આગામી રવિ અને ખરીફ સીઝન માટે ખાતરનો પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે આ રાહત અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. સરકારના આ માસ્ટરસ્ટ્રોકથી ખેતી અને ઉદ્યોગ બંને ક્ષેત્રોમાં સકારાત્મક અસર જોવા મળશે તેવી અપેક્ષા છે. આ પગલું એ દર્શાવે છે કે સરકાર વૈશ્વિક પડકારો વચ્ચે પણ સ્થાનિક અર્થતંત્ર અને ખાસ કરીને કૃષિ ક્ષેત્રના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે કટિબદ્ધ છે.
