મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા યુદ્ધના તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ જળમાર્ગ (Strait of Hormuz)ને લઈને વૈશ્વિક ચિંતાઓ વધી ગઈ છે. ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ જહાજ આ જળમાર્ગમાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેને નિશાન બનાવવામાં આવશે.જો કે આ પગલાંને કારણે વિશ્વભરના તેલ પુરવઠા અને વેપાર પર મોટી અસર થવાની શક્યતા છે.
અહેવાલ મુજબ, ઈરાનના રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી પસાર થનારા જહાજોને આગ લગાવી દેવામાં આવશે. આ નિવેદન તે સમયે આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પર કરવામાં આવેલા હુમલાઓ બાદ પ્રદેશમાં તણાવ ઝડપથી વધી રહ્યો છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી વેપાર માર્ગોમાંથી એક છે. વિશ્વમાં રોજ વપરાતા લગભગ 20 ટકા કાચા તેલનો પરિવહન આ માર્ગ દ્વારા થાય છે. તેથી અહીં કોઈપણ વિક્ષેપ થવાથી વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવમાં ઉછાળો અને આર્થિક અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે.
તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, આ વિસ્તારમાં કેટલીક તેલ ટૅન્કરો પર હુમલાની ઘટનાઓ પણ સામે આવી છે અને કેટલાક જહાજોને નુકસાન પહોંચ્યું છે. એક ઘટનામાં એક સીફેરરના મોત થયાનું પણ જણાવાયું છે, જેના કારણે સમુદ્રી પરિવહન કંપનીઓએ આ માર્ગનો ઉપયોગ તાત્કાલિક ઘટાડ્યો છે.
વિશ્વ બજારમાં તેની સીધી અસર જોવા મળી રહી છે. વિશ્લેષકો મુજબ, જો આ તણાવ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે તો તેલના ભાવ $100 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી શકે છે. કેટલાક દેશો અને કંપનીઓએ પહેલાથી જ આ વિસ્તારમાંથી જહાજો હટાવવાની શરૂઆત કરી દીધી છે.
વિશેષજ્ઞો કહે છે કે હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં તણાવ વધવાથી વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા, વેપાર અને અર્થવ્યવસ્થા પર ગંભીર અસર પડી શકે છે. ખાસ કરીને એશિયાઈ દેશો, જેમાં ભારત પણ સામેલ છે, માટે આ સ્થિતિ મોટી ચિંતા બની શકે છે કારણ કે તેઓ આ માર્ગ પરથી મોટા પ્રમાણમાં તેલ આયાત કરે છે.
આ પરિસ્થિતિને કારણે સમગ્ર વિશ્વની નજર હવે મિડલ ઈસ્ટ તરફ છે અને આવતા દિવસોમાં પરિસ્થિતિ કઈ દિશામાં આગળ વધે છે તે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
