કેન્દ્ર સરકારે કર્મચારીઓ માટે પ્રોવિડન્ટ ફંડ એટલે કે PFને લઈને મોટો નિર્ણય લીધો છે. એમ્પ્લોયી પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (EPFO) હેઠળ ફરજિયાત કવરેજ માટેની માસિક વેતન મર્યાદા રૂ.15,000થી વધારીને રૂ.25,000 કરવામાં આવી છે. કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠકમાં લેવાયેલા આ નિર્ણયથી રૂ.15,000થી રૂ.25,000 સુધીનો માસિક પગાર ધરાવતા મોટી સંખ્યામાં કર્મચારીઓને હવે સામાજિક સુરક્ષાના દાયરામાં આવવાની તક મળશે. સરકારના જણાવ્યા પ્રમાણે આ ફેરફારથી 51 લાખથી વધુ વધારાના કર્મચારીઓ EPFOની સામાજિક સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં આવી શકે છે. નવી વેતન મર્યાદા 17 સપ્ટેમ્બર 2026થી લાગુ કરવામાં આવશે. એટલે કે વિશ્વકર્મા જયંતી અને સેવા દિવસના અવસરથી PF કવરેજ માટે નવી રૂ.25,000ની મર્યાદા અમલમાં આવશે.
અત્યાર સુધી કોઈ નવો કર્મચારી રૂ.15,000થી વધુ માસિક પગાર સાથે નોકરી શરૂ કરતો હોય તો તેને ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં EPFOના ફરજિયાત કવરેજ હેઠળ આવવું જરૂરી નહોતું. જેના કારણે આવા કર્મચારીઓને PF, પેન્શન અને સંબંધિત વીમા યોજનાઓનો ફરજિયાત લાભ મળતો ન હતો. હવે વેતન મર્યાદા વધારવામાં આવતા રૂ.15,000થી રૂ.25,000ના પગાર જૂથમાં આવતા કર્મચારીઓનો મોટો વર્ગ સામાજિક સુરક્ષાના માળખામાં આવશે. આ નિર્ણયથી માત્ર PFની બચતનો લાભ જ નહીં, પરંતુ EPFO સાથે જોડાયેલી અન્ય સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓનો વ્યાપ પણ વધશે. કર્મચારીઓને એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ દ્વારા નિવૃત્તિ માટે બચતની સુવિધા મળશે. સાથે જ એમ્પ્લોઈઝ પેન્શન સ્કીમ હેઠળ પેન્શન સુરક્ષા અને એમ્પ્લોઈઝ ડિપોઝિટ લિન્ક્ડ ઈન્સ્યોરન્સ સ્કીમ હેઠળ વીમા કવચનો લાભ પણ મળશે.
સરકારના જણાવ્યા પ્રમાણે નવી વેતન મર્યાદા હાલના વેતન સ્તર સાથે વધુ સુસંગત રહેશે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કર્મચારીઓના પગારમાં વધારો થયો છે અને અનેક રાજ્યોમાં લઘુતમ વેતન દર પણ અગાઉની રૂ.15,000ની મર્યાદાની નજીક અથવા તેનાથી ઉપર પહોંચ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં PF માટેની જૂની મર્યાદામાં વધારો કરવાની જરૂરિયાત અનુભવાઈ રહી હતી. PFની વેતન મર્યાદામાં છેલ્લો વધારો સપ્ટેમ્બર 2014માં કરવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે માસિક વેતન મર્યાદા રૂ.6,500થી વધારીને રૂ.15,000 કરવામાં આવી હતી. ત્યાર બાદ લગભગ 12 વર્ષ બાદ હવે તેમાં ફરી મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારના જણાવ્યા પ્રમાણે આ નિર્ણયથી દેશમાં ઔપચારિક રોજગારને પણ પ્રોત્સાહન મળી શકે છે. વધુ કર્મચારીઓ EPFOની વ્યવસ્થામાં આવવાથી તેમની નોકરી સાથે જોડાયેલી સામાજિક સુરક્ષા મજબૂત બનશે. PF બચત, પેન્શન અને વીમા જેવા લાભો કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારો માટે લાંબા ગાળાની સુરક્ષા પૂરી પાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
આ ફેરફારનો નાણાકીય બોજ પણ સરકાર પર પડશે. નવી વેતન મર્યાદાને કારણે સરકાર પર વાર્ષિક અંદાજે રૂ.11,339 કરોડનો વધારાનો નાણાકીય બોજ આવવાની શક્યતા છે. આગામી પાંચ વર્ષમાં આ માટે આશરે રૂ.56,696 કરોડનો ખર્ચ થવાનો અંદાજ છે. હાલમાં આ યોજના માટે સરકાર તરફથી વાર્ષિક રૂ.10,250 કરોડથી વધુનું બજેટરી સપોર્ટ આપવામાં આવે છે. કેન્દ્રીય માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે કેબિનેટના નિર્ણય અંગે માહિતી આપતા નવી વેતન મર્યાદાની જાહેરાત કરી હતી. કેન્દ્રીય શ્રમ અને રોજગાર મંત્રી મનસુખ માંડવિયાએ પણ આ સુધારાને કર્મચારીઓ માટે વ્યાપક સામાજિક સુરક્ષા સાથે જોડ્યો છે.
નવી મર્યાદા લાગુ થયા બાદ રૂ.15,000થી રૂ.25,000 સુધીના પગાર ધરાવતા કર્મચારીઓ માટે EPFO હેઠળ સામાજિક સુરક્ષાનું કવરેજ વિસ્તરશે. ખાસ કરીને નવા કર્મચારીઓ માટે આ ફેરફાર મહત્વનો બની શકે છે, કારણ કે અગાઉની મર્યાદાને કારણે EPFOના ફરજિયાત કવરેજની બહાર રહેતા ઘણા કર્મચારીઓ હવે તેના દાયરામાં આવી શકે છે. સરકારનો આ નિર્ણય કર્મચારીઓની લાંબા ગાળાની બચત અને સામાજિક સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો છે. નવી વેતન મર્યાદા સાથે PF, પેન્શન અને વીમા યોજનાઓનો લાભ વધુ કર્મચારીઓ સુધી પહોંચશે અને EPFOના સામાજિક સુરક્ષા કવચનો વ્યાપ વધશે.
