નવી દિલ્હીમાં બ્રિક્સ સમિટ 2026 ના બીજા દિવસે વિશ્વ નેતાઓને સંબોધતા પીએમ મોદીએ સ્થિતિસ્થાપકતા, નવીનતા, સહકાર અને ટકાઉપણાના વિષયો પર વાત કરી. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે બ્રિક્સ વિવિધ ખંડો, સંસ્કૃતિઓ અને વિકાસ યાત્રાઓને એક કરે છે, જે જૂથની વધતી જતી શક્તિ, આકર્ષણ અને અભૂતપૂર્વ વિશ્વાસના પુરાવા તરીકે સેવા આપે છે. ભારતના રાષ્ટ્રપતિ પદ હેઠળ, બધા પ્રયાસો ચાર સ્તંભો પર કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યા છે: સ્થિતિસ્થાપકતા, નવીનતા, સહકાર અને ટકાઉપણું. તેમણે ખુશી વ્યક્ત કરી કે દરેકના સહયોગ અને સમર્થનથી, સહિયારી દ્રષ્ટિ પરસ્પર ફાયદાકારક (જીત-જીત) સહકારમાં પરિવર્તિત થઈ છે.
પીએમ મોદીએ નોંધ્યું કે વૈશ્વિક તણાવ સતત વધી રહ્યા છે, જેની સામાન્ય લોકોના જીવન પર નોંધપાત્ર અને વ્યાપક નકારાત્મક અસર પડી રહી છે. મહામારીઓ, આબોહવા આપત્તિઓ અને પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપોએ દર્શાવ્યું છે કે આજના પરસ્પર જોડાયેલા વિશ્વમાં, કોઈપણ કટોકટી એક જ પ્રદેશ સુધી મર્યાદિત નથી. પરિણામે BRICS જૂથમાં સ્થિતિસ્થાપકતા વધારવા પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. પડકારોની સમયસર ઓળખ, તૈયારી અને તાત્કાલિક કાર્યવાહી મહત્વપૂર્ણ છે. આ પરિપ્રેક્ષ્ય સાથે, ચેપી રોગોના નિવારણ અને પ્રતિભાવ માટે BRICS સંકલિત પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલી પર સર્વસંમતિ બની છે.
આપત્તિ વ્યવસ્થાપનમાં પ્રારંભિક ચેતવણી ડેટા એકીકરણ માટે તૈયાર માર્ગદર્શિકા
વડાપ્રધાન મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “આપત્તિ વ્યવસ્થાપનમાં પ્રારંભિક ચેતવણી ડેટા એકીકરણ માટે માર્ગદર્શિકા તૈયાર કરવામાં આવી છે. BRICS લોજિસ્ટિક્સ સપ્લાય ચેઇન કોઓપરેશન ફ્રેમવર્ક આપણી સપ્લાય ચેઇનને વધુ વિશ્વસનીય અને સ્થિતિસ્થાપક બનાવવામાં મદદ કરશે. નવીનતા અંગે, BRICS ઇન્ક્યુબેટર નેટવર્ક આપણા સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ઇન્ક્યુબેટર્સને એકબીજા સાથે જોડશે.” “અમે નવીન અને સ્કેલેબલ ઉકેલોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે BRICS સ્ટાર્ટઅપ ઇનોવેશન ફંડનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. ડિજિટલ કૃષિ પર BRICS નેટવર્ક ખેડૂતો માટે નવી તકો ઊભી કરશે. આ દ્વારા AI, ભૂ-અવકાશી ટેકનોલોજી અને ડિજિટલ જાહેર માળખાને ખેડૂતોની વાસ્તવિક જરૂરિયાતો સાથે સંરેખિત કરવામાં આવશે.”
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ટેકનોલોજી અને મહત્વપૂર્ણ ખનિજોનું શસ્ત્રીકરણ આપણી સહિયારી પ્રગતિને અવરોધી શકે છે. તેથી અમે ટેકનોલોજી અપનાવવામાં સમાવેશકતા પર ભાર મૂક્યો છે. ભારતે BRICS મંચ દ્વારા મિત્રતા, ભાગીદારી અને સહયોગને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. અમારો પ્રયાસ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો રહ્યો છે કે BRICSનો સહયોગ માત્ર સરકારો પૂરતો સીમિત ન રહે; અમે ઈચ્છીએ છીએ કે અમારા ઉદ્યોગસાહસિકો, ખેડૂતો, સંશોધકો, મહિલાઓ, યુવાનો અને સામાન્ય નાગરિકો પણ તેમાં સક્રિયપણે સહભાગી બને.
‘BRICS Connect’ ક્ષમતા નિર્માણને વેગ આપે છે
વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, “‘BRICS Connect’ દ્વારા અમે કૌશલ્ય, રોજગાર ક્ષમતા, કાર્યબળમાં મહિલાઓની ભાગીદારી, સામાજિક સુરક્ષા અને ક્ષમતા નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. નાના ઉદ્યોગોને જ્ઞાન, નાણાં અને નવા બજારો સાથે જોડવા માટે ‘BRICS MSME Cooperation Portal’ (સહયોગ પોર્ટલ) પહેલ શરૂ કરવામાં આવી છે. અમારા શહેરો વચ્ચે શ્રેષ્ઠ કાર્યપદ્ધતિઓ (best practices)ની આપ-લે કરવા માટે ‘BRICS Urban Mobility Hub’ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે.”
વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, “ભારતીય સંસ્કૃતિમાં પ્રકૃતિને માતા તરીકે પૂજવામાં આવે છે. સદીઓથી અમે માનતા આવ્યા છીએ કે વિકાસ અને પર્યાવરણ એકબીજાના વિકલ્પ નથી, પરંતુ એકબીજાના પૂરક છે. BRICSમાં પણ અમે માનવ વિકાસ અને પર્યાવરણ વચ્ચેના સંતુલન પર ભાર મૂક્યો છે. આ ટકાઉપણાનો પાયો છે અને ભાવિ પેઢીઓ પ્રત્યેની આપણી જવાબદારી પણ છે. અમે આ દિશામાં અનેક મોરચે પ્રગતિ કરી છે. અમે સ્માર્ટ ગ્રીડ અને ઊર્જા સંગ્રહ (energy storage) માટે ‘BRICS Digital Centre of Excellence’ની સ્થાપના કરી છે. આ અમારી સ્વચ્છ ઊર્જા પ્રણાલીઓને વધુ વિશ્વસનીય, કાર્યક્ષમ અને સુલભ બનાવવામાં મદદ કરશે.” કૃષિ-પરિસ્થિતિવિજ્ઞાન (agro-ecology) અને પુનર્જીવિત કૃષિ (regenerative agriculture) માટેના ‘Centres of Excellence’ પરંપરાગત જ્ઞાનને આધુનિક વિજ્ઞાન સાથે જોડશે. સમુદાય-આધારિત આબોહવા અનુકૂલન માટે ઘડવામાં આવેલા સિદ્ધાંતો સ્થાનિક જ્ઞાનને આબોહવા સંબંધિત પગલાં માટે એક મહત્વપૂર્ણ આધાર તરીકે સ્થાપિત કરશે.
BRICSમાં ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ના દેશોનો વધતો વિશ્વાસ
વડાપ્રધાન મોદીએ નોંધ્યું હતું કે તેમના વ્યક્તિગત અનુભવના આધારે, BRICSમાં ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ના દેશોનો વિશ્વાસ વધ્યો છે કારણ કે આ જૂથમાં તેમના અવાજને સાંભળવામાં આવે છે. તેમના અનુભવોનું સન્માન કરવામાં આવે છે અને ઉકેલો માત્ર તેમના માટે જ નહીં, પરંતુ તેમની સાથે મળીને તૈયાર કરવામાં આવે છે. BRICSની તાકાત અમારી વિવિધતા અને સહયોગમાં રહેલી છે.
આપણી વિવિધતા જ આપણી ઓળખ બને – વડાપ્રધાન મોદી
પોતાના સમાપન સંબોધનમાં વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, “આપણે ભલે અલગ-અલગ વાસ્તવિકતાઓ સાથે જોડાયેલા હોઈએ, પરંતુ સહયોગ દ્વારા આપણે સાથે મળીને આગળ વધીએ છીએ અને માનવતા માટે ખીલીએ છીએ. આપણી વિવિધતા જ આપણી ઓળખ બને; આપણો સહયોગ આપણી પ્રેરણા બને; અને આપણી પ્રગતિ સમગ્ર માનવતાના કલ્યાણ માટે હોય.” અગાઉ, બ્રિક્સ (BRICS) સમિટ દરમિયાન વડાપ્રધાન મોદીએ દસ પ્રસ્તાવો રજૂ કર્યા હતા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારાની આવશ્યકતા પર ભાર મૂક્યો હતો.
