જમ્મુ-કાશ્મીરની હાઈ-સિક્યુરિટી શ્રીનગર સેન્ટ્રલ જેલમાંથી બે કેદીઓ ફરાર થઈ જતા સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. રવિવારે સવારે POCSO એક્ટ હેઠળ અલગ-અલગ કેસમાં બંધ બે કેદીઓ જેલ પરિસરની સામેની દીવાલ કૂદીને ફરાર થઈ ગયા હતા. ઘટનાની જાણ થતાં જ જેલ પ્રશાસન, પોલીસ અને અન્ય સુરક્ષા એજન્સીઓ હરકતમાં આવી ગઈ હતી અને બંનેને ઝડપી પાડવા માટે મોટા પાયે સર્ચ ઓપરેશન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. પોલીસે બંને ફરાર કેદીઓની ઓળખ જાહેર કરીને તેમની તસવીરો સાથે વોન્ટેડ નોટિસ પણ બહાર પાડી છે.
બે કેદીઓની ઓળખ જાહેર
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર ફરાર થયેલા બંને કેદીઓની ઓળખ ફરમાન ખાન અને મુખ્તાર અહમદ ગુર્જર તરીકે થઈ છે. ફરમાન ખાન મૂળ રાજસ્થાનના સદનપોરાનો રહેવાસી હોવાનું જણાવાયું છે, જ્યારે મુખ્તાર અહમદ ગુર્જર દક્ષિણ કાશ્મીરના અનંતનાગ જિલ્લાના સાંગલન ચિત્તરગુલ વિસ્તારનો રહેવાસી છે. બંને સામે અલગ-અલગ પોલીસ સ્ટેશનમાં કેસ નોંધાયેલા છે અને તેઓ શ્રીનગરની સેન્ટ્રલ જેલમાં ન્યાયિક કસ્ટડીમાં હતા.પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, રવિવારે સવારે બંને કેદીઓએ જેલ પરિસરની સામેની દીવાલ પાર કરી અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાને પડકાર આપીને ફરાર થઈ ગયા. તેઓ જેલમાંથી કઈ રીતે બહાર નીકળ્યા, દીવાલ પાર કરવા માટે કઈ રીત અપનાવી અને જેલની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં કયા સ્તરે ચૂક થઈ તે અંગે હાલમાં તપાસ ચાલી રહી છે. અધિકારીઓએ કહ્યું છે કે ફરાર થવાની ચોક્કસ પરિસ્થિતિ અંગે માહિતી એકત્ર કરવામાં આવી રહી છે.
બંને સામે POCSO એક્ટ હેઠળ કેસ
ફરમાન ખાનને 23 જૂને શ્રીનગર સેન્ટ્રલ જેલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. તેની સામે ગાંધીબલ જિલ્લાના લાર પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR નોંધાયેલી છે. આ કેસમાં BNSની વિવિધ કલમો ઉપરાંત POCSO એક્ટની કલમ 3 અને 4 હેઠળ પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. આ કલમો પેનિટ્રેટિવ સેક્સ્યુઅલ અસોલ્ટ સાથે સંબંધિત છે.બીજી તરફ, મુખ્તાર અહમદ ગુર્જરને 13 એપ્રિલે સેન્ટ્રલ જેલમાં રાખવામાં આવ્યો હતો. તેની સામે શ્રીનગરના સૌરા પોલીસ સ્ટેશનમાં અલગ FIR નોંધાયેલી છે. તેના કેસમાં પણ BNSની વિવિધ કલમો સાથે POCSO એક્ટની કલમ 3 અને 4 લગાવવામાં આવી છે. એટલે બંને કેદીઓ ગંભીર આરોપોનો સામનો કરી રહ્યા હતા અને કોર્ટની પ્રક્રિયા દરમિયાન જેલમાં બંધ હતા.
હાઈ-સિક્યુરિટી જેલમાંથી ફરાર થવાથી સવાલ
શ્રીનગર સેન્ટ્રલ જેલને હાઈ-સિક્યુરિટી જેલ માનવામાં આવે છે. આવી સુરક્ષિત જગ્યામાંથી બે કેદીઓ એકસાથે દીવાલ કૂદીને ફરાર થઈ જાય તે ઘટના સુરક્ષા વ્યવસ્થાની ગંભીર સમીક્ષા કરવાની જરૂરિયાત ઊભી કરે છે.સુરક્ષા એજન્સીઓ હવે એ તપાસી રહી છે કે બંને કેદીઓને જેલની કઈ જગ્યાએ અને ક્યારે સુરક્ષાનો ઓછો વિરોધ મળ્યો. જેલની ડ્યુટી પર રહેલા કર્મચારીઓની કામગીરી, CCTV ફૂટેજ, કેદીઓની હિલચાલ અને જેલ પરિસરની સુરક્ષા વ્યવસ્થાની પણ તપાસ થઈ શકે છે. જોકે, અધિકારીઓએ હજુ સુધી સુરક્ષા ચૂક અંગે કોઈ ચોક્કસ કારણ જાહેર કર્યું નથી.આ ઘટનાથી એ પણ તપાસનો મુદ્દો બન્યો છે કે બંને કેદીઓએ ફરાર થવાની યોજના અગાઉથી બનાવી હતી કે ઘટના અચાનક બની હતી. પોલીસ હવે તેમના જેલમાં રહેલા સમય દરમિયાનના સંપર્કો અને અન્ય વિગતો પણ તપાસી શકે છે.
પોલીસનું મોટું મેનહન્ટ
બંને કેદીઓના ફરાર થયા બાદ પોલીસ અને સુરક્ષા એજન્સીઓએ તરત જ મોટાપાયે મેનહન્ટ શરૂ કર્યો છે. સંભવિત સ્થળો પર સર્ચ કરવામાં આવી રહ્યું છે અને બંનેની તસવીરો તથા ઓળખ સંબંધિત વિગતોના આધારે તેમની શોધખોળ ચાલી રહી છે.પોલીસે બંને માટે વોન્ટેડ નોટિસ પણ જાહેર કરી છે. અધિકારીઓએ સામાન્ય લોકોને અપીલ કરી છે કે જો ફરાર કેદીઓમાંથી કોઈની જાણકારી મળે અથવા તેમની હિલચાલ અંગે કોઈ માહિતી પ્રાપ્ત થાય તો તરત પોલીસને જાણ કરવામાં આવે.પોલીસે માહિતી આપનાર વ્યક્તિ માટે ઇનામની જાહેરાત પણ કરી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, બંનેને પકડવામાં મદદરૂપ બને તેવી કોઈ પણ વિશ્વસનીય માહિતી નજીકના પોલીસ સ્ટેશન સુધી પહોંચાડી શકાય છે. પોલીસની ઇમરજન્સી હેલ્પલાઇન 112 પર પણ સંપર્ક કરવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.
કઈ દિશામાં ભાગ્યા તેની તપાસ
બંને કેદીઓ જેલમાંથી બહાર નીકળ્યા બાદ કઈ દિશામાં ગયા તે અંગે પણ પોલીસ તપાસ કરી રહી છે. આસપાસના વિસ્તારોમાં સર્ચ ઓપરેશન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. સંભવિત આશ્રયસ્થાનો, સંબંધીઓ અથવા પરિચિતો સાથે સંપર્ક થયો છે કે નહીં તે પણ તપાસનો ભાગ બની શકે છે.પોલીસ માટે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે એક આરોપી રાજસ્થાનનો છે અને બીજો અનંતનાગનો સ્થાનિક રહેવાસી છે. બંનેના અલગ-અલગ સંપર્કો અને સંભવિત ઠેકાણાઓને ધ્યાનમાં રાખીને તપાસનું ક્ષેત્ર મોટું થઈ શકે છે.સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે એ પણ મહત્વનું છે કે ફરાર કેદીઓ શહેર અથવા કાશ્મીરના અન્ય વિસ્તારોમાંથી બહાર નીકળે તે પહેલાં તેમને શોધી કાઢવામાં આવે. તેથી જેલ આસપાસના વિસ્તારો ઉપરાંત અન્ય સંભવિત માર્ગો પર પણ નજર રાખવામાં આવી રહી હોવાની શક્યતા છે.
ઘટનાથી જેલ સુરક્ષા પર ચર્ચા
આ ઘટના બાદ શ્રીનગર સેન્ટ્રલ જેલની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને ચર્ચા શરૂ થઈ છે. હાઈ-સિક્યુરિટી જેલમાં દીવાલની સુરક્ષા, પેટ્રોલિંગ, CCTV કેમેરા, ગાર્ડની તૈનાતી અને કેદીઓની હિલચાલ પર નજર જેવી વ્યવસ્થાઓની અસરકારકતા અંગે પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.હાલમાં અધિકારીઓએ સુરક્ષામાં ચોક્કસ ક્યાં ખામી રહી તે અંગે વિગતવાર માહિતી જાહેર કરી નથી. તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ આ ઘટનાની જવાબદારી અને સુરક્ષા ચૂક અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થઈ શકે છે.
હવે આગળ શું?
હાલ પોલીસનું મુખ્ય લક્ષ્ય બંને ફરાર કેદીઓને ઝડપવાનું છે. સાથે જ તેઓ કઈ રીતે જેલમાંથી બહાર નીકળ્યા તેની તપાસ પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જો તપાસમાં કોઈ કર્મચારીની બેદરકારી અથવા સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં ગંભીર ખામી સામે આવે તો તેના આધારે આગળની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.શ્રીનગર સેન્ટ્રલ જેલ જેવી હાઈ-સિક્યુરિટી જેલમાંથી બે કેદીઓનું ફરાર થવું માત્ર કેદીઓની શોધ સુધી સીમિત મુદ્દો નથી. આ ઘટનાએ જેલ સુરક્ષા વ્યવસ્થાની અસરકારકતા પર પણ સવાલો ઊભા કર્યા છે. પોલીસ અને સુરક્ષા એજન્સીઓ હાલ બંનેને શોધવા માટે વ્યાપક અભિયાન ચલાવી રહી છે.
હાલમાં ફરાર બંને કેદીઓ ફરમાન ખાન અને મુખ્તાર અહમદ ગુર્જર વિશે કોઈ પણ માહિતી મળે તો તરત પોલીસને જાણ કરવાની અપીલ કરવામાં આવી છે. બંને POCSO સહિતની ગંભીર કલમો હેઠળના અલગ-અલગ કેસોમાં જેલમાં બંધ હતા અને રવિવારે સવારે જેલની દીવાલ કૂદીને ફરાર થયા હતા. તેમની ધરપકડ બાદ જ આ સમગ્ર ઘટનામાં તેઓ કેવી રીતે ફરાર થયા અને જેલની સુરક્ષામાં ક્યાં ચૂક રહી તે અંગે વધુ વિગતો સામે આવવાની શક્યતા છે.
