ભારતના ચાર પ્રતિભાશાળી યુવા વૈજ્ઞાનિકોએ વૈશ્વિક મંચ પર દેશનો ડંકો વગાડ્યો છે. ઉઝબેકિસ્તાનની રાજધાની તાશ્કંદ ખાતે 10 થી 19 જુલાઈ દરમિયાન યોજાયેલા 58માં ઇન્ટરનેશનલ કેમિસ્ટ્રી ઓલિમ્પિયાડ (IChO) 2026 માં ભારતીય ટીમે પોતાનું સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું છે. આ પ્રતિષ્ઠિત સ્પર્ધામાં ભાગ લેનારા ભારતના ચારેય વિદ્યાર્થીઓએ ગોલ્ડ મેડલ મેળવીને નવો કીર્તિમાન સ્થાપિત કર્યો છે. આ ઐતિહાસિક સફળતા સાથે ભારત આ વર્ષે ચીન, વિયેતનામ અને રશિયાના એક વ્યક્તિગત સ્પર્ધક સાથે સંયુક્ત રીતે વૈશ્વિક રેન્કિંગમાં પ્રથમ સ્થાને પહોંચી ગયું છે.
આ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધામાં વિશ્વના 93 દેશોમાંથી 363 જેટલા તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો હતો. વર્ષ 1999 થી આ સ્પર્ધામાં ભાગ લઈ રહેલા ભારત માટે તેના 27 વર્ષના ઇતિહાસનું આ સૌથી યાદગાર અને ગૌરવશાળી પ્રદર્શન છે.
ભારતને ટોચનું સ્થાન અપાવનારા ચાર યુવા
- દેબદત્ત પ્રિયદર્શી: ભુવનેશ્વર, ઓડિશા
- હર્ષિત સિંઘલ: મંડી ગોબિંદગઢ, પંજાબ
- કબીર છીલ્લર: દિલ્હી
- સંદીપ કુચી: હૈદરાબાદ, તેલંગાણા
માર્ગદર્શન અને ટીમ લીડરશિપની મહત્વની ભૂમિકા
વિદ્યાર્થીઓની આ અસાધારણ સફળતા પાછળ દેશની અગ્રણી સંસ્થાઓના પ્રોફેસરો અને મેન્ટર્સનું સખત પરિશ્રમ અને યોગ્ય માર્ગદર્શન જવાબદાર રહ્યું છે:
- મુખ્ય માર્ગદર્શક: IISER કોલકાતાના પ્રોફેસર સુભજીત બંદોપાધ્યાયે ટીમનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.
- મેન્ટર: હોમી ભાભા સેન્ટર ફોર સાયન્સ એજ્યુકેશનના ડો. ઇન્દ્રાણી દાસ સેને વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ આપી હતી.
- સાયન્ટિફિક ઓબ્ઝર્વર્સ: IIT ખડગપુરના ડો. અનુબેન્દુ અધિકારી અને મુંબઈની એનઈએસ રત્નમ કોલેજના ડો. જયશ્રી ગોપાલક્રિષ્નન પણ વિદ્યાર્થીઓના સપોર્ટ માટે ટીમ સાથે જોડાયા હતા.
ઓલિમ્પિયાડનો ઇતિહાસ અને ભારતની ગૌરવયાત્રા
ઇન્ટરનેશનલ કેમિસ્ટ્રી ઓલિમ્પિયાડ એ માધ્યમિક શાળાના વિદ્યાર્થીઓ માટે રસાયણશાસ્ત્ર ક્ષેત્રે વિશ્વની સૌથી મોટી અને પ્રતિષ્ઠિત સ્પર્ધા માનવામાં આવે છે, જેની શરૂઆત વર્ષ 1968થી થઈ હતી.
ટાટા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ફંડામેન્ટલ રિસર્ચ (TIFR) અંતર્ગત કાર્યરત હોમી ભાભા સેન્ટર ફોર સાયન્સ એજ્યુકેશન ભારતમાં આ સ્પર્ધા માટે રાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રતિભાઓની પસંદગી અને તાલીમ આપવાનું કાર્ય કરે છે. આ વર્ષની ભવ્ય સફળતા પહેલા સુધી ભારતે આ ઓલિમ્પિયાડમાં કુલ 31 ગોલ્ડ, 55 સિલ્વર અને 18 બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યા હતા. ગત વર્ષે 2025 માં ભારતીય ટીમે 2 ગોલ્ડ અને 2 સિલ્વર મેડલ મેળવ્યા હતા, જ્યારે આ વર્ષે ચારેય ગોલ્ડ મેડલ મેળવીને દેશે એક નવો ઈતિહાસ રચી દીધો છે. આ રાષ્ટ્રીય મિશનને પરમાણુ ઊર્જા વિભાગ, વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ, તેમજ કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા આર્થિક સહયોગ પૂરો પાડવામાં આવ્યો છે.
