ઉત્તર પ્રદેશમાં ચોમાસાની ભારે વરસાદી સ્થિતિ હવે મુશ્કેલીનું કારણ બની રહી છે. છેલ્લા કેટલાક કલાકોથી થઈ રહેલા ભારે વરસાદના કારણે ગંગા, યમુના સહિત અનેક નદીઓના જળસ્તરમાં ઝડપથી વધારો થયો છે. ખાસ કરીને પ્રયાગરાજ, વારાણસી, ગાઝીપુર અને ચિત્રકૂટ સહિતના વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ ગંભીર બની રહી છે. હવામાન વિભાગે રાજ્યના 18 જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદને લઈને રેડ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. આગામી 24 કલાક ઉત્તર પ્રદેશ માટે હવામાનની દૃષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવી રહ્યા છે.
ગંગા-યમુનાના વધતા જળસ્તરે વધારી ચિંતા: ભારે વરસાદની અસર ઉત્તર પ્રદેશની નદીઓ પર સ્પષ્ટ જોવા મળી રહી છે. ગંગા અને યમુનાના જળસ્તરમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. નદી કિનારાના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી પ્રવેશવાનું શરૂ થતાં સ્થાનિક તંત્રને સતર્ક કરવામાં આવ્યું છે. પ્રયાગરાજ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં ખાસ નજર રાખવામાં આવી રહી છે.પ્રયાગરાજમાં ગંગાનું પાણી ચેતવણી બિંદુને પાર કરીને જોખમના નિશાન તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. સંગમ વિસ્તાર અને અનેક ઘાટ પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયા છે. નદીકાંઠાના મંદિરો અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ પાણી પહોંચ્યું. પ્રસિદ્ધ મોટા હનુમાન મંદિર સુધી ગંગાનું પાણી પહોંચ્યું હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.
સંગમ અને ઘાટો જળમગ્ન :પ્રયાગરાજના સંગમ વિસ્તારમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. ગંગા અને યમુનાના વધતા પ્રવાહને કારણે અનેક ઘાટો પાણીમાં ડૂબી ગયા છે. નદીના કિનારે આવેલા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પણ પાણી ભરાવાની સમસ્યા ઊભી થઈ છે.તંત્ર દ્વારા લોકોને નદીકાંઠાથી દૂર રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રાહત અને બચાવ વ્યવસ્થાઓ પર પણ નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
ચિત્રકૂટમાં મંદાકિની નદીનો રેકોર્ડ : ચિત્રકૂટમાં ભારે વરસાદના કારણે મંદાકિની નદી પણ ઉફાન પર છે. અહીં નદીનું જળસ્તર 135.2 મીટર સુધી પહોંચ્યું હોવાનું સામે આવ્યું છે, જેના કારણે 23 વર્ષ જૂનો પૂરનો રેકોર્ડ તૂટી ગયો છે.જો કે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાતા લોકોની મુશ્કેલીઓ વધી છે.:ચિત્રકૂટમાં અગાઉ પણ પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી અને હાલ ફરીથી નદીના વધતા જળસ્તરે ચિંતા વધારી છે. વહીવટી તંત્ર દ્વારા પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
વારાણસીમાં ગંગાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ : વારાણસીમાં પણ ગંગાના જળસ્તરમાં ઝડપથી વધારો થઈ રહ્યો છે. રાજઘાટ ખાતે ગંગાનું જળસ્તર 69.52 મીટર નોંધાયું હતું અને પાણી લગભગ 4 સેન્ટિમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે વધી રહ્યું હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. ગંગાનું ચેતવણી બિંદુ 70.26 મીટર અને જોખમનું નિશાન 71.26 મીટર છે. એટલે પાણી ચેતવણી બિંદુથી માત્ર 74 સેન્ટિમીટર દૂર હતું.ગંગાના વધતા પાણીના કારણે કાશીના અનેક ઘાટો પર પણ અસર જોવા મળી રહી છે. નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં લોકોને સાવચેતી રાખવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે.
18 જિલ્લાઓમાં રેડ એલર્ટ : હવામાન વિભાગે ઉત્તર પ્રદેશના 18 જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદને લઈને રેડ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. આ દરમિયાન ભારે વરસાદને કારણે નદીના જળસ્તરમાં વધુ વધારો થવાની સંભાવના છે. તેથી નદીકાંઠાના અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ આગામી 24 કલાક વરસાદની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં આ સપ્તાહ દરમિયાન પણ સારો વરસાદ થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
કેટલીક જગ્યાએ શાળાઓ બંધ : વરસાદ અને જળભરાવને ધ્યાનમાં રાખીને સુલતાનપુર અને અમેઠી સહિત કેટલાક વિસ્તારોમાં શાળાઓમાં રજા જાહેર કરવામાં આવી છે. વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
તંત્ર એલર્ટ મોડ પર : નદીઓના વધતા જળસ્તર અને સતત વરસાદને પગલે વહીવટી તંત્ર એલર્ટ મોડ પર છે. સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં પાણીની સ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. પ્રયાગરાજમાં NDRF, SDRF અને જળ પોલીસને પણ સાવચેત રાખવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલો છે.હાલ સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે જો આગામી કલાકોમાં ફરી ભારે વરસાદ થાય અથવા નદીઓમાં પાણીનો પ્રવાહ વધે તો નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. તેથી સ્થાનિક લોકોને વહીવટી તંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવા અને નદી તથા પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોની નજીક ન જવા અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.
કુલ મળીને, ઉત્તર પ્રદેશમાં ચોમાસું હાલ મુશ્કેલીનું સ્વરૂપ ધારણ કરી રહ્યું છે. ગંગા-યમુના સહિતની નદીઓના વધતા જળસ્તર, ચિત્રકૂટમાં મંદાકિનીનો રેકોર્ડ અને પ્રયાગરાજ-વારાણસી-ગાઝીપુરમાં જળભરાવને કારણે તંત્ર સામે મોટો પડકાર ઊભો થયો છે. આગામી 24 કલાક રાજ્ય માટે ખાસ મહત્વપૂર્ણ રહેવાના છે.
