નેપાળ પહેલેથી જ વિનાશક પૂર અને ફ્લેશ ફ્લડની ભયાનક પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે, ત્યારે હવે ભોટેકોશી નદીના પાણીના પ્રવાહમાં અચાનક વધારો થતાં ફરી એકવાર ચિંતા વધી ગઈ છે. રસુવા જિલ્લામાં મોડી રાત્રે નદીમાં પાણીનો પ્રવાહ ઝડપથી વધ્યાની માહિતી સામે આવતા સ્થાનિક પ્રશાસન અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન તંત્ર એલર્ટ થઈ ગયું છે. જોકે હાલના તબક્કે નદી કિનારાના વિસ્તારોમાં મોટા પાયે પૂરની તાત્કાલિક શક્યતા હોવાનું સામે આવ્યું નથી અને પાણીનો પ્રવાહ ધીમે ધીમે ઘટી રહ્યો હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે. તેમ છતાં રસુવા, નુવાકોટ અને ધાદિંગ જિલ્લાના નીચાણવાળા તથા નદી કિનારાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સાવચેત રહેવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.
ભોટેકોશી નદીમાંથી અચાનક વધેલા પાણીના પ્રવાહના અવાજને લઈને સ્થાનિક પ્રશાસનને પ્રથમ જાણ થઈ હતી. રસુવાના મુખ્ય જિલ્લા અધિકારી નરેન્દ્ર પરિયારના જણાવ્યા મુજબ, રાત્રે લગભગ ત્રણ વાગ્યા બાદ નદીમાં પાણીનો પ્રવાહ અચાનક વધી ગયો હતો. આ ઘટનાએ તાજેતરની વિનાશક પૂર પરિસ્થિતિ બાદ પહેલેથી જ ભયભીત બનેલા સ્થાનિક લોકોમાં ફરી ચિંતા ફેલાવી હતી. જોકે ત્યારબાદ પાણીનો પ્રવાહ ધીમે ધીમે ઓછો થવા લાગ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. તેમ છતાં કોઈપણ અચાનક પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રશાસન દ્વારા સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે.
નેપાળની રાષ્ટ્રીય આપત્તિ જોખમ ઘટાડા અને વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ દ્વારા નદી કિનારે વસવાટ કરતા લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે. પૂરના પૂર્વાનુમાન વિભાગે પણ હાલની પરિસ્થિતિનું સતત નિરીક્ષણ શરૂ કર્યું છે. સત્તાવાર રીતે જણાવવામાં આવ્યું છે કે હાલમાં મોટા પાયે પૂરનો સીધો ખતરો દેખાતો નથી, પરંતુ ભૌગોલિક અને હવામાનની સ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ શકે છે. તેથી લોકોને નદી કિનારે અનાવશ્યક અવરજવર ટાળવા અને સ્થાનિક પ્રશાસનની સૂચનાઓનું પાલન કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
ભોટેકોશી નદી એવા વિસ્તારોમાંથી પસાર થાય છે, જ્યાં તાજેતરના દિવસોમાં પૂર અને ફ્લેશ ફ્લડને કારણે ભારે નુકસાન થયું છે. રસ્તાઓ, પુલો, વસાહતો અને મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય સુવિધાઓને પહેલેથી જ નુકસાન પહોંચી ચૂક્યું છે. આવી સ્થિતિમાં નદીના પાણીના પ્રવાહમાં ફરી વધારો થવાની ઘટનાએ બચાવ કામગીરી અને સ્થાનિક લોકોની મુશ્કેલીઓ વધુ ગંભીર બનાવી દીધી છે. પ્રશાસનનું માનવું છે કે લોકો પહેલેથી જ સાવચેત રહે તો કોઈપણ નવી કટોકટી સર્જાય ત્યારે જાનહાનિનું જોખમ ઓછું કરી શકાય.
સુરંગમાં લગભગ 600 લોકો ફસાયેલા, બચાવ કામગીરી સૌથી મોટો પડકાર
નેપાળના રસુવા વિસ્તારમાં પૂર પછી સર્જાયેલી સૌથી ગંભીર પરિસ્થિતિઓમાંની એક ઘટના સુરંગમાં ફસાયેલા લગભગ 600 લોકોની છે. આ લોકોને બહાર કાઢવા માટે જરૂરી સ્તરે મોટા પાયે રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન હજુ સુધી સંપૂર્ણ રીતે શરૂ થઈ શક્યું નથી. સંબંધિત પ્રોજેક્ટ અને સ્થાનિક તંત્ર સામે જરૂરી સંખ્યામાં કર્મચારીઓ, નિષ્ણાતો અને આધુનિક સાધનોની અછત હોવાનું સામે આવ્યું છે.
સુરંગમાં ફસાયેલા લોકો સુધી પહોંચવું અને તેમને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવું અત્યંત મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. સરકારી સ્તરે પૂરતી તૈયારી અને સંસાધનોના અભાવને કારણે પણ બચાવ કામગીરીમાં વિલંબ થયો હોવાનું જણાવાયું છે. સુરંગની અંદર ફસાયેલા લોકોની સ્થિતિને લઈને સતત ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. બચાવ દળો માટે આ સમયે સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા આ લોકોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવાની બની છે.
26 ઓગસ્ટની વિનાશક ફ્લેશ ફ્લડમાં ભયંકર તબાહી
નેપાળ-તિબેટ સરહદ નજીક 26 ઓગસ્ટે આવેલી ભયાનક ફ્લેશ ફ્લડે વિશાળ વિસ્તારમાં ભારે વિનાશ સર્જ્યો હતો. અચાનક આવેલા પૂરના પ્રચંડ પાણીના પ્રવાહે અનેક વિસ્તારોને અસરગ્રસ્ત કર્યા હતા. નેપાળ પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, આ આપત્તિમાં અત્યાર સુધીમાં 675 લોકોના મોત થયા હોવાનું સામે આવ્યું છે, જ્યારે 2,400થી વધુ લોકો હજુ પણ લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે.આ આંકડાઓ નેપાળ સામે ઊભી થયેલી આપત્તિની ગંભીરતાને દર્શાવે છે. અનેક પરિવારો પોતાના સ્વજનોની શોધમાં છે અને ઘણા વિસ્તારોમાં બચાવ તથા શોધ કામગીરી સતત ચાલુ છે. જોકે ખરાબ હવામાન બચાવ દળો માટે સૌથી મોટો પડકાર બની રહ્યું છે. વરસાદ અને મુશ્કેલ ભૌગોલિક પરિસ્થિતિને કારણે અનેક સ્થળોએ પહોંચવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.
પૂરના પાણીના કારણે અનેક રસ્તાઓ અને પુલોને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે. અનેક વસાહતો પ્રભાવિત થઈ છે અને હાઇડ્રોપાવર સાથે જોડાયેલા અનેક પ્રોજેક્ટને પણ નુકસાન થયું હોવાનું સામે આવ્યું છે. નેપાળના પર્વતીય વિસ્તારોમાં માર્ગ વ્યવસ્થા ખોરવાઈ જતાં બચાવ સામગ્રી પહોંચાડવી પણ મુશ્કેલ બની છે. અનેક લોકો હજુ પણ પોતાના પરિવારજનો સાથે સંપર્ક સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
275થી વધુ ભારતીયો હજુ લાપતા, 108ને બચાવી લેવાયા
આ વિનાશક પૂર અને ફ્લેશ ફ્લડની અસર ભારતીય નાગરિકો પર પણ પડી છે. ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ, 275થી વધુ ભારતીય નાગરિકો હજુ લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે, જ્યારે 108 ભારતીયોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં સફળતા મળી છે. આ ઉપરાંત ભારતીય મૂળના 128 લોકો સાથે પણ સંપર્ક થઈ શક્યો નથી, જેના કારણે તેમના પરિવારજનોમાં ચિંતા વધી રહી છે.ભારત અને નેપાળની વિવિધ એજન્સીઓ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ફસાયેલા લોકોની માહિતી મેળવવા માટે પ્રયાસ કરી રહી છે. વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ છેલ્લા બે દિવસમાં 598 ભારતીય નાગરિકો ચીનના માર્ગે સુરક્ષિત રીતે નેપાળ પહોંચી ગયા છે. બીજી તરફ, લગભગ 900 ભારતીય નાગરિકો હાલમાં ચીન તરફ હોવા છતાં સુરક્ષિત હોવાનું જણાવાયું છે.
આ પરિસ્થિતિમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા અને તેમને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી બહાર કાઢવાની કામગીરીને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે. સ્થાનિક પ્રશાસન, ભારતીય દૂતાવાસ અને સંબંધિત સરકારી એજન્સીઓ સતત સંકલન સાથે કામ કરી રહી છે.
ભારતે નેપાળ માટે મોકલી રાહત સામગ્રીની ચોથી મોટી ખેપ
નેપાળમાં સર્જાયેલી આ ગંભીર માનવતાવાદી કટોકટી વચ્ચે ભારતે મદદનો હાથ લંબાવ્યો છે. ભારત દ્વારા નેપાળ માટે રાહત સામગ્રીની ચોથી ખેપ મોકલવામાં આવી છે. શનિવારે રાત્રે લગભગ 11 ટન રાહત સામગ્રી લઈને C-130 સૈન્ય વિમાન નેપાળ માટે રવાના કરવામાં આવ્યું હતું.આ રાહત મિશનમાં સુરંગમાં ફસાયેલા લોકોને શોધવા અને બચાવવા માટે જરૂરી ટેકનિકલ સાધનોથી સજ્જ વિશેષ ટીમને પણ મોકલવામાં આવી છે. બચાવ કામગીરી વધુ અસરકારક બને તે માટે નિષ્ણાતો અને ટેકનિકલ કર્મચારીઓને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. ઉપરાંત મૃતદેહોની ઓળખ અને ડીએનએ પરીક્ષણમાં મદદ મળી શકે તે માટે ફોરેન્સિક નિષ્ણાતોની ટીમ પણ મોકલવામાં આવી છે.
રાહત સામગ્રીમાં અસરગ્રસ્ત લોકો માટે જરૂરી કંબળ, સ્લીપિંગ બેગ, તાડપત્રી, પ્લાસ્ટિક શીટ અને હાઇજીન કિટ સહિતની આવશ્યક વસ્તુઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં હજારો લોકો પોતાના ઘરો છોડીને સુરક્ષિત સ્થળોએ રહેવા મજબૂર બન્યા હોવાથી આ સામગ્રી તેમના માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
ભોટેકોશીના વધતા પાણીથી ચિંતા, પરંતુ હાલ મોટા પૂરની શક્યતા નહીં
ભોટેકોશી નદીમાં પાણીનો પ્રવાહ અચાનક વધવાની ઘટનાએ નેપાળના પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ચિંતા જરૂર વધારી છે, પરંતુ હાલ સત્તાવાર રીતે મોટા પાયે પૂરના તાત્કાલિક ખતરાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો છે. પાણીનો પ્રવાહ ધીમે ધીમે ઘટી રહ્યો હોવાનું તંત્રએ જણાવ્યું છે. તેમ છતાં પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને નવી માહિતી મળતાં જ જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે.
નેપાળ માટે હાલનો સમય અત્યંત મુશ્કેલ છે. એક તરફ હજારો લોકો પૂર અને ફ્લેશ ફ્લડથી પ્રભાવિત થયા છે, બીજી તરફ મોટી સંખ્યામાં લોકો હજુ લાપતા છે અને સુરંગમાં ફસાયેલા સેંકડો લોકોના રેસ્ક્યૂની કામગીરી પડકારરૂપ બની છે. ખરાબ હવામાન અને ક્ષતિગ્રસ્ત માળખાકીય સુવિધાઓને કારણે રાહત કામગીરી પણ મુશ્કેલ બની રહી છે.આ સમગ્ર આપત્તિએ અનેક પરિવારોને પોતાના સ્વજનો ગુમાવવાનો દુઃખદ આઘાત આપ્યો છે. સેંકડો લોકો હજુ પણ અનિશ્ચિતતા અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં ફસાયેલા છે. હવે તમામની નજર ભોટેકોશી નદીના પાણીના સ્તર પર ટકેલી છે. પ્રશાસન દ્વારા લોકોને સાવચેત રહેવા અપીલ કરવામાં આવી છે અને બચાવ દળો સતત પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે. આગામી કલાકો નેપાળના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
