ભારતમાં યુવાનોમાં બેરોજગારી અને નોકરીની તકોને લઈને વધી રહેલી ચિંતા હવે રાજકીય ચર્ચામાં પણ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. સી-વોટરના તાજેતરના સર્વેમાં કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ને લઈને લોકોનો મિશ્ર પ્રતિસાદ સામે આવ્યો છે. જો CJP ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતરે તો 43% લોકોએ તેને મત નહીં આપવાની વાત કરી છે, જ્યારે 33% લોકોએ તેને મત આપવાની તૈયારી દર્શાવી છે. CJPની શરૂઆત સોશિયલ મીડિયા પર વ્યંગાત્મક અભિયાન તરીકે થઈ હતી, પરંતુ શિક્ષણ, પરીક્ષામાં ગેરરીતિ અને યુવાનોની નોકરી જેવા મુદ્દાઓને કારણે તે ઝડપથી ચર્ચામાં આવી. તેના સ્થાપક અને સંયોજક અભિજીત દિપકે યુવાનોના પ્રશ્નોને કેન્દ્રમાં રાખીને અનેક અભિયાનો ચલાવ્યા છે. મે 2026માં આ જૂથના સોશિયલ મીડિયા અનુયાયીઓની સંખ્યા થોડા જ દિવસોમાં કરોડોમાં પહોંચી ગઈ હતી.
સીજેપી ચૂંટણી લડે તો શું થશે?
સી-વોટર સર્વેમાં લોકોને સીધો સવાલ કરવામાં આવ્યો હતો કે જો CJP ચૂંટણી લડે તો તેઓ તેને મત આપશે કે નહીં. જવાબોમાં સ્પષ્ટ વિભાજન જોવા મળ્યું.
- 43% લોકોએ કહ્યું કે તેઓ CJPને મત નહીં આપે.
- 33% લોકોએ CJPને મત આપવાની તૈયારી દર્શાવી.
- 39% લોકોનું માનવું છે કે CJPએ રાજકીય પક્ષ બનવાને બદલે દબાણ જૂથ તરીકે જ રહેવું જોઈએ.
- 26% લોકો ઈચ્છે છે કે CJP ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતરે.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે CJPને લઈને લોકોમાં રસ તો છે, પરંતુ તેને સીધી ચૂંટણીની રાજનીતિમાં જોવાની બાબતે હજુ એકમત નથી.
અભિજીત દિપકે શું વલણ રાખ્યું છે?
CJPના સ્થાપક અભિજીત દિપકે અગાઉ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સંગઠનનો હેતુ પરંપરાગત રાજકીય પક્ષ તરીકે ચૂંટણી લડવાનો નથી. તેમનું કહેવું છે કે CJP દબાણ જૂથ તરીકે રહીને લોકો અને ખાસ કરીને યુવાનોના મુદ્દા ઉઠાવવા માગે છે. તાજેતરના અભિયાનમાં CJPએ શિક્ષણ, બેરોજગારી, સરકારી શાળાઓની સ્થિતિ અને પરીક્ષા વ્યવસ્થા જેવા મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. દિપકેએ રાજ્યોના શિક્ષણ મંત્રીઓને પણ સરકારી શાળાઓમાં શિક્ષકોની ખાલી જગ્યાઓ, માળખાકીય સુવિધાઓ અને ભંડોળ અંગે સવાલો કર્યા છે.
યુવાનો માટે સૌથી મોટો મુદ્દો નોકરી
સર્વેનો સૌથી મહત્વનો ભાગ યુવાનોની ચિંતા સાથે જોડાયેલો છે. જનરેશન ઝેડના લોકો માટે નોકરી સૌથી મોટો મુદ્દો હોવાનું સામે આવ્યું છે. સર્વેમાં 53% Gen-Z પ્રતિસાદકારોએ રોજગારને પોતાની સૌથી મોટી ચિંતા ગણાવી હતી. ત્યારબાદ 22% લોકોએ શિક્ષણને મહત્વનો મુદ્દો ગણાવ્યો હતો. 12% લોકોએ જીવનનિર્વાહના વધતા ખર્ચને અને 4% લોકોએ માનસિક સ્વાસ્થ્યને મહત્વ આપ્યું હતું. આ આંકડા દર્શાવે છે કે યુવાનો માટે માત્ર શિક્ષણ મેળવવું પૂરતું નથી. અભ્યાસ પૂરો થયા બાદ યોગ્ય નોકરી અને સ્થિર આવક મેળવવાની ચિંતા વધુ મોટી બની રહી છે.
દેશની સૌથી મોટી સમસ્યા પણ બેરોજગારી
સર્વેમાં તમામ પ્રતિસાદકારોને ભારતની સૌથી મોટી સમસ્યા અંગે પણ સવાલ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં બેરોજગારી સૌથી આગળ રહી.
- 22.7% લોકોએ બેરોજગારીને દેશની સૌથી મોટી સમસ્યા ગણાવી.
- 18.1% લોકોએ મોંઘવારીને સૌથી મોટો મુદ્દો ગણાવ્યો.
- 7.3% લોકોએ ખેડૂતોની સમસ્યાને મહત્વનો મુદ્દો ગણાવ્યો.
એટલે રોજગારનો મુદ્દો માત્ર Gen-Z પૂરતો સીમિત નથી. સમગ્ર મતદારોમાં પણ બેરોજગારીને લઈને નોંધપાત્ર ચિંતા જોવા મળી રહી છે.
યુવાનોને રોજગાર માટે જવાબદારી કોની?
સર્વેમાં યુવાનોને રોજગાર માટે તૈયાર કરવાની જવાબદારી કોની હોવી જોઈએ તે અંગે પણ સવાલ કરવામાં આવ્યો હતો. મોટાભાગના લોકોની નજર સરકાર તરફ રહી.
- 63% લોકોએ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોને જવાબદાર ગણાવી.
- 14% લોકોએ શાળા અને કોલેજોને જવાબદાર ગણાવ્યાં.
- 9% લોકોએ ખાનગી નોકરીદાતાઓને જવાબદાર ગણાવ્યા.
- 5% લોકોએ સામાન્ય નાગરિકોની જવાબદારી ગણાવી.
આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે યુવાનો માટે રોજગારની તકો ઊભી કરવાનું સૌથી મોટું કામ સરકારો પાસેથી અપેક્ષિત છે.
નોકરીની સૌથી મોટી મુશ્કેલી શું છે?
સર્વેમાં યુવાનોને નોકરી મેળવવામાં આવતી સૌથી મોટી મુશ્કેલી વિશે પણ પૂછવામાં આવ્યું હતું. અહીં પણ રોજગારની અછત સૌથી મોટો જવાબ રહ્યો.
- 32% લોકોએ પૂરતી નોકરીઓ ન હોવાને મુખ્ય સમસ્યા ગણાવી.
- 18% લોકોએ ઓછા પગારને સમસ્યા ગણાવી.
- 17% લોકોએ પોતાની લાયકાત મુજબની નોકરી ન મળતી હોવાની વાત કરી.
- 17% લોકોએ સરકારી ભરતી પ્રક્રિયા ધીમી હોવાને જવાબદાર ગણાવી.
અર્થાત, યુવાનોની સમસ્યા માત્ર નોકરી મળવાની નથી. યોગ્ય લાયકાત મુજબની નોકરી, યોગ્ય પગાર અને સમયસર ભરતી પણ મહત્વના મુદ્દા બની રહ્યા છે.
હવે આગળ શું થશે?
CJPએ 5 સપ્ટેમ્બરે દિલ્હીમાં વધુ એક શાંતિપૂર્ણ વિરોધ માર્ચ યોજવાની તૈયારી કરી છે. આવી સ્થિતિમાં સી-વોટરના સર્વેના આંકડા સંગઠન માટે મહત્વના છે, કારણ કે તે બતાવે છે કે લોકોમાં તેની ચર્ચા તો વધી છે, પરંતુ ચૂંટણીમાં સીધો મત મેળવવાની બાબતમાં હજુ મોટું અંતર છે. હાલ CJP ચૂંટણી લડવા કરતાં દબાણ જૂથ તરીકે કામ કરવાની વાત કરી રહ્યું છે. બીજી તરફ, યુવાનોમાં રોજગારનો મુદ્દો સતત ઉપર આવી રહ્યો છે. તેથી આગામી સમયમાં CJPનો પ્રભાવ કેટલો રાજકીય બને છે અને તે યુવાનોના મુદ્દાઓને કેટલું સંગઠિત કરી શકે છે તેના પર નજર રહેશે.
આ સર્વેનો સૌથી મોટો સંદેશ એ છે કે CJP કરતાં પણ મોટો મુદ્દો યુવાનોનો રોજગાર છે. CJPને લઈને મતદારો બે ભાગમાં વહેંચાયેલા છે, પરંતુ નોકરીની ચિંતા અંગે યુવાનોનો અવાજ વધુ સ્પષ્ટ છે. હવે આ ચિંતા આગામી રાજકીય ચર્ચાને કેટલી અસર કરે છે તે મહત્વનું રહેશે.
