દેશભરમાં પરીક્ષાના પેપર લીકના વધતા બનાવો સામે હવે ન્યાયતંત્ર પણ વધુ સક્રિય બન્યું છે. દિલ્હી હાઈકોર્ટે પબ્લિક પરીક્ષાઓમાં પેપર લીક અને ગેરરીતિઓ સંબંધિત ફોજદારી કેસોની ઝડપી સુનાવણી માટે ખાસ ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટની રચના કરી છે. આ કોર્ટનું નેતૃત્વ જસ્ટિસ અનુ ગ્રોવર બાલિગા કરશે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં આવી વિશેષ કોર્ટો બનાવવાની જાહેરાત કર્યા બાદ દિલ્હી હાઈકોર્ટનું આ પહેલું મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
તાત્કાલિક અસરથી શરૂ થશે કામગીરી
દિલ્હી હાઈકોર્ટના વહીવટી વિભાગે 23 જુલાઈ, 2026ની મોડી સાંજે જાહેર કરેલી સૂચના મુજબ આ વિશેષ કોર્ટ રાઉઝ એવન્યૂ કોર્ટ કોમ્પ્લેક્સમાં કાર્યરત રહેશે. કોર્ટ પબ્લિક એક્ઝામિનેશન્સ (પ્રિવેન્શન ઑફ અનફેર મીન્સ) એક્ટ, 2024 હેઠળ નોંધાયેલા કેસોની સુનાવણી કરશે. સાથે જ પેપર લીક સાથે જોડાયેલા અન્ય ફોજદારી ગુનાઓની પણ ઝડપી સુનાવણી કરવામાં આવશે. આ કોર્ટ તાત્કાલિક અસરથી કાર્ય શરૂ કરશે.
શું રહેશે વિશેષ કોર્ટની જવાબદારી?
- પેપર લીક સંબંધિત ફોજદારી કેસોની ઝડપી સુનાવણી.
- પબ્લિક એક્ઝામિનેશન્સ (પ્રિવેન્શન ઑફ અનફેર મીન્સ) એક્ટ, 2024 હેઠળના કેસોનો નિકાલ.
- પરીક્ષામાં ગેરરીતિ અને છેતરપિંડી સાથે જોડાયેલા ગુનાઓની સુનાવણી.
- રાઉઝ એવન્યૂ કોર્ટ કોમ્પ્લેક્સમાંથી તાત્કાલિક કામગીરી.
- દેશભરમાં આવી કોર્ટોની રચના માટે માર્ગદર્શક મોડેલ બનવાની શક્યતા.
મોદી સરકારનો કડક સંદેશ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર જણાવ્યું હતું કે, “યુવાનોનું ભવિષ્ય અને કલ્યાણ કરતાં વધુ મહત્વનું કંઈ હોઈ શકે નહીં.” તેમણે કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે ચેડાં કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને જરૂરી તમામ પગલાં લેવામાં આવશે.
વડાપ્રધાને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટ અંગે નીતિ બનાવવી, નાણાકીય સહાય આપવી અને રાજ્યોને પ્રોત્સાહિત કરવું કેન્દ્ર સરકારની જવાબદારી છે. જોકે આવી કોર્ટોની સ્થાપના અને સંચાલનની જવાબદારી સંબંધિત રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની રહેશે, જે પોતાના હાઈકોર્ટ સાથે પરામર્શ કરીને નિર્ણય લેશે.
દેશભરમાં બની શકે નવું ન્યાયિક મોડેલ
કાયદાકીય નિષ્ણાતોના મતે દિલ્હી હાઈકોર્ટનું આ પગલું અન્ય હાઈકોર્ટો અને રાજ્ય સરકારો માટે પણ માર્ગદર્શક બની શકે છે. જો અન્ય રાજ્યોમાં પણ આવી ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટ શરૂ થશે તો પેપર લીક અને પરીક્ષાની ગેરરીતિઓના કેસોમાં ઝડપી ચુકાદા આવવાની શક્યતા વધશે.
તાજેતરના વર્ષોમાં જાહેર ભરતી પરીક્ષાઓ અને પ્રવેશ પરીક્ષાઓમાં પેપર લીકની અનેક ઘટનાઓ સામે આવી છે, જેના કારણે લાખો ઉમેદવારોનું ભવિષ્ય પ્રભાવિત થયું છે. આવી સ્થિતિમાં વિશેષ ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટોની રચનાથી ગુનેગારો સામે ઝડપથી કાર્યવાહી થશે અને જાહેર પરીક્ષા પ્રણાલી પ્રત્યે વિદ્યાર્થીઓ તથા સમાજનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત બનશે.
