રાજસ્થાન સ્થાનિક ચૂંટણી 2026ના પરિણામોમાં સત્તાધારી ભારતીય જનતા પાર્ટીને પૂર્વ મુખ્યમંત્રી વસુંધરા રાજેના ગઢ ગણાતા ઝાલાવાડમાં મોટો રાજકીય ઝટકો લાગ્યો છે. દાયકાઓથી રાજે પરિવારનો મજબૂત કિલ્લો ગણાતા ઝાલાવાડ નગર પરિષદમાં કોંગ્રેસે શાનદાર પ્રદર્શન કરીને ભાજપના બોર્ડને સત્તામાંથી બહાર કરી દીધું છે. 45 વોર્ડ ધરાવતી ઝાલાવાડ નગર પરિષદમાં કોંગ્રેસે 29 બેઠકો જીતીને સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવી છે. નગર પરિષદમાં બહુમતી માટે 23 બેઠકોની જરૂર હતી, પરંતુ કોંગ્રેસે આ આંકડો મોટા અંતરથી પાર કરી લીધો છે. પરિણામ બાદ હવે ઝાલાવાડ નગર પરિષદમાં કોંગ્રેસનું બોર્ડ બનવાનો રસ્તો સ્પષ્ટ થઈ ગયો છે. પ્રમુખ અને ઉપપ્રમુખ પદ પર પણ કોંગ્રેસના ઉમેદવારોની પસંદગી લગભગ નિશ્ચિત માનવામાં આવી રહી છે.
ચૂંટણી પરિણામમાં કોંગ્રેસને 29 બેઠકો મળી છે, જ્યારે ભાજપ માત્ર 13 વોર્ડમાં જ જીત મેળવી શક્યું છે. બે બેઠકો અપક્ષ ઉમેદવારોના ખાતામાં ગઈ છે, જ્યારે એક બેઠક આમ આદમી પાર્ટીએ જીતી છે. આ રીતે કુલ 45 વોર્ડમાં કોંગ્રેસે ભાજપ સામે સ્પષ્ટ સરસાઈ મેળવી છે. ઝાલાવાડનું પરિણામ એટલા માટે પણ મહત્વનું છે કારણ કે આ વિસ્તાર લાંબા સમયથી વસુંધરા રાજે પરિવારના રાજકીય પ્રભાવ માટે જાણીતો રહ્યો છે. ઝાલાવાડ અને ઝાલરાપાટન વિસ્તારને રાજસ્થાનની રાજનીતિમાં રાજે પરિવારનો મજબૂત ગઢ માનવામાં આવે છે. પૂર્વ મુખ્યમંત્રી વસુંધરા રાજે અહીંથી લાંબા સમય સુધી રાજકીય રીતે પ્રભાવી રહ્યાં છે, જ્યારે તેમના પુત્ર અને વર્તમાન સાંસદ દુષ્યંત સિંહ પણ ઝાલાવાડ-બારા લોકસભા બેઠકનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
વસુંધરા રાજે ખુદ ઝાલાવાડ-બારા લોકસભા બેઠક પરથી પાંચ વખત સાંસદ રહી ચૂક્યાં છે. ત્યારબાદ તેમના પુત્ર દુષ્યંત સિંહ પણ આ બેઠક પરથી સતત ચૂંટાતા આવ્યા છે. આવી રાજકીય પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા વિસ્તારમાં ઝાલાવાડ નગર પરિષદમાં ભાજપની હારને પાર્ટી માટે મહત્વપૂર્ણ ઝટકા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. સ્થાનિક રાજકીય વર્તુળોમાં ભાજપના નબળા પ્રદર્શન પાછળ ઉમેદવારોની પસંદગી, આંતરિક અસંતોષ અને જૂથબંધી જેવા કારણોની ચર્ચા થઈ રહી છે. જોકે, આ પરિબળોની વાસ્તવિક અસર કેટલી રહી તે આગામી દિવસોમાં પક્ષની અંદરની સમીક્ષા બાદ વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.
ઝાલાવાડ નગર પરિષદ ઉપરાંત સમગ્ર જિલ્લામાં પણ કોંગ્રેસ અને ભાજપ વચ્ચે રસપ્રદ મુકાબલો જોવા મળ્યો છે. જિલ્લામાં કુલ આઠ નગરપાલિકા અને નગર પરિષદોના પરિણામોમાં ચાર નિકાયમાં કોંગ્રેસે બહુમતી મેળવી છે, જ્યારે ત્રણ નિકાયમાં ભાજપને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી છે. એક નગરપાલિકામાં કોઈ પક્ષને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી નથી. ભવાની મંડીમાં કોંગ્રેસે 26 બેઠકો જીતીને બહુમતી મેળવી છે, જ્યારે ભાજપને 13 બેઠકો મળી છે. અહીં એક બેઠક અપક્ષ ઉમેદવારના ખાતામાં ગઈ છે. આ પરિણામ બાદ ભવાની મંડીમાં કોંગ્રેસનું બોર્ડ બનવાનું નક્કી થયું છે.
ખાનપુર નગરપાલિકામાં પણ કોંગ્રેસે ભાજપને પાછળ છોડી દીધું છે. અહીં કોંગ્રેસે 18 બેઠકો જીતી છે, જ્યારે ભાજપને સાત બેઠકો મળી છે. ડગ નગરપાલિકામાં કોંગ્રેસે 14 બેઠકો સાથે સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવી છે, જ્યારે ભાજપને છ બેઠકો મળી છે. આ બંને નગરપાલિકાઓમાં પણ કોંગ્રેસનું બોર્ડ બનશે. બીજી તરફ ઝાલરાપાટનમાં ભાજપે પોતાની પકડ જાળવી રાખી છે. વસુંધરા રાજેના પોતાના વિધાનસભા ક્ષેત્ર ગણાતા ઝાલરાપાટનમાં ભાજપે 22 બેઠકો જીતી છે, જ્યારે કોંગ્રેસને આઠ બેઠકો મળી છે. પાંચ બેઠકો અન્યના ખાતામાં ગઈ છે, જેમાં આમ આદમી પાર્ટીની પણ હાજરી છે. અહીં ભાજપનું બોર્ડ બનવાની સ્થિતિ છે.
અકલેરા નગરપાલિકામાં પણ ભાજપે મજબૂત પ્રદર્શન કર્યું છે. અહીં ભાજપે 25 બેઠકો જીતી છે, જ્યારે કોંગ્રેસને આઠ બેઠકો મળી છે અને બે બેઠકો અપક્ષ ઉમેદવારોના ખાતામાં ગઈ છે. તેથી અકલેરામાં ભાજપનું બોર્ડ બનશે. મનોહરથાનામાં ભાજપે 11 બેઠકો મેળવી છે, જ્યારે કોંગ્રેસને છ બેઠકો મળી છે. ત્રણ બેઠકો અપક્ષ ઉમેદવારોને મળી છે. કુલ 20 બેઠકો ધરાવતા આ નિકાયમાં ભાજપ બહુમતી મેળવીને બોર્ડ બનાવવાની સ્થિતિમાં છે. જોકે, પિડાવા નગરપાલિકાનું પરિણામ બંને મુખ્ય પક્ષો માટે અલગ છે. અહીં કોંગ્રેસને આઠ અને ભાજપને છ બેઠકો મળી છે. અન્ય છ બેઠકોમાંથી પાંચ આમ આદમી પાર્ટી અને એક અપક્ષ ઉમેદવારના ખાતામાં ગઈ છે. તેથી પિડાવામાં કોઈ પક્ષને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી નથી. હવે આમ આદમી પાર્ટી અહીં કિંગમેકરની ભૂમિકામાં આવી શકે છે અને બોર્ડની રચનામાં તેનો નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
આમ, ઝાલાવાડ જિલ્લામાં સ્થાનિક ચૂંટણીના પરિણામો મિશ્ર રહ્યા છે. એક તરફ ઝાલાવાડ નગર પરિષદમાં કોંગ્રેસે ભાજપને મોટો ઝટકો આપીને 29 બેઠકો સાથે સત્તા મેળવી છે, તો બીજી તરફ વસુંધરા રાજેના વિધાનસભા ક્ષેત્ર ઝાલરાપાટન સહિત અકલેરા અને મનોહરથાનામાં ભાજપે પોતાની સ્થિતિ મજબૂત રાખી છે. પિડાવામાં બંને મુખ્ય પક્ષો બહુમતીથી દૂર રહેતાં હવે આમ આદમી પાર્ટીની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ બની છે. જોકે, સૌથી વધુ ચર્ચા ઝાલાવાડ નગર પરિષદના પરિણામની થઈ રહી છે. રાજે પરિવારના લાંબા સમયથી મજબૂત ગણાતા વિસ્તારમાં કોંગ્રેસનું 29 બેઠકો સાથે સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવવું ભાજપ માટે માત્ર સ્થાનિક ચૂંટણીની હાર નથી, પરંતુ સંગઠન અને સ્થાનિક રાજકીય સમીકરણો અંગે પણ સવાલો ઊભા કરે છે. હવે ભાજપ આ પરિણામનું કારણ શું માને છે અને પક્ષની અંદર કયા સ્તરે ફેરફાર થાય છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.
