ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વધેલા સૈન્ય તણાવ વચ્ચે અમેરિકી નૌકાદળની તૈનાતીને લઈને મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, ઈરાનની કાસિમ બસીર બેલેસ્ટિક મિસાઇલની આશરે 1,200 કિલોમીટરની જાહેર કરાયેલી રેન્જને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકી યુદ્ધજહાજોને ઈરાનના નજીકના સમુદ્રી વિસ્તારમાંથી વધુ દૂર ખસેડવામાં આવ્યા છે. સેટેલાઇટ તસવીરો અને ઓપન-સોર્સ વિશ્લેષણમાં અગાઉ જોવા મળતા કેટલાક અમેરિકી યુદ્ધજહાજો હવે તે વિસ્તારમાં દેખાતા નથી.
કાસિમ બસીર મિસાઇલને ઈરાને લાંબા અંતરની બેલેસ્ટિક મિસાઇલ તરીકે રજૂ કરી છે. તેની રેન્જ લગભગ 1,200 કિલોમીટર હોવાનું જણાવાયું છે. અહેવાલો અનુસાર, મિસાઇલમાં ચોકસાઈ વધારવા માટે ઇલેક્ટ્રો-ઓપ્ટિકલ જેવી ટેક્નોલોજી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. કેટલીક વિશ્લેષણાત્મક સંસ્થાઓએ પણ તેની 1,200 કિમીની રેન્જ અને મેન્યુવરેબલ રિ-એન્ટ્રી વ્હીકલ અંગે માહિતી આપી છે. જોકે, તાજેતરના હુમલામાં ખરેખર આ જ મિસાઇલનો ઉપયોગ થયો હતો કે નહીં તે અંગે હજુ સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર પુષ્ટિ નથી.
સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં અમેરિકી યુદ્ધજહાજોને નિશાન બનાવી મિસાઇલ હુમલાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. ઈરાન તરફથી કાસિમ બસીર સહિત નવી મિસાઇલ ક્ષમતાના ઉપયોગના દાવા કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે અમેરિકી પક્ષે મિસાઇલ હુમલાઓને અટકાવ્યા હોવાનું જણાવ્યું હતું. આ ઘટનાના પગલે અમેરિકી નૌકાદળે પોતાના મોટા યુદ્ધજહાજોની સ્થિતિ અંગે વધુ સાવચેતી રાખી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. અહેવાલમાં યુએસએસ જ્યોર્જ વોશિંગ્ટન, યુએસએસ જ્યોર્જ એચ.ડબલ્યુ. બુશ, યુએસએસ ટ્રિપોલી અને કેટલાક આર્લી બર્ક ક્લાસ ડેસ્ટ્રોયર્સની અગાઉની તૈનાતીનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
આ ઉપરાંત, યુએસએસ ગેરાલ્ડ આર. ફોર્ડ મધ્યપૂર્વમાંથી બહાર નીકળી ગયું હોવાની પણ માહિતી આપવામાં આવી છે. જોકે, કોઈ ચોક્કસ જહાજ ક્યાં અને શા માટે ખસેડાયું તેની સંપૂર્ણ માહિતી જાહેરમાં ઉપલબ્ધ નથી.સૈન્ય વિશ્લેષણ પ્રમાણે, મોટા એરક્રાફ્ટ કેરિયર અને યુદ્ધજહાજોની સુરક્ષા માટે તેમની સ્થિતિ અને ગતિશીલતા મહત્વપૂર્ણ હોય છે. જો કોઈ વિરોધી દેશ પાસે લાંબા અંતરની એન્ટી-શિપ મિસાઇલ હોય, તો યુદ્ધજહાજોને તેની જાહેર કરાયેલી રેન્જથી બહાર રાખવાથી જોખમ ઘટાડવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે. જોકે, માત્ર સેટેલાઇટ તસવીરોમાં જહાજો ન દેખાવાથી તેઓ સમગ્ર વિસ્તારમાંથી પાછા ખેંચાઈ ગયા છે એવું નિશ્ચિત કહી શકાય નહીં.
કાસિમ બસીરની ચર્ચા માત્ર મિસાઇલની રેન્જને કારણે નથી થઈ રહી. આધુનિક નૌસેનાના યુદ્ધમાં મિસાઇલની રેન્જ સાથે લક્ષ્યને શોધવાની ક્ષમતા, ચોક્કસ ટાર્ગેટિંગ માહિતી અને હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીને પાર કરવાની ક્ષમતા પણ મહત્વની બને છે. નિષ્ણાતોના મતે, કોઈ યુદ્ધજહાજને નિશાન બનાવવા માટે મિસાઇલ પાસે લાંબી રેન્જ હોવા ઉપરાંત જહાજની સ્થિતિ અંગે પૂરતી અને સમયસર માહિતી પણ જરૂરી છે.આ સમગ્ર ઘટનાથી ઓમાનની ખાડી અને અરબી સમુદ્રમાં અમેરિકી નૌકાદળની કામગીરી અંગે ચર્ચા તેજ થઈ છે. કેટલાક અહેવાલોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકી જહાજો અગાઉની સ્થિતિ કરતાં દૂર ગયા છે, જ્યારે અન્ય વિશ્લેષણો સૂચવે છે કે તેનો અર્થ અમેરિકી નૌકાદળનું સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાંથી પાછું હટી જવું નથી. સમુદ્રમાં અમેરિકી કામગીરી હજુ પણ ચાલુ હોવાના અહેવાલો છે.
આથી હાલની સ્થિતિને ઈરાનની મિસાઇલ ક્ષમતાના દાવા અને અમેરિકી નૌકાદળની બદલાયેલી તૈનાતી બંને દૃષ્ટિકોણથી જોવામાં આવી રહી છે. કાસિમ બસીરની વાસ્તવિક ક્ષમતા અને તાજેતરના હુમલામાં તેના ઉપયોગ અંગે વધુ સત્તાવાર તથા સ્વતંત્ર માહિતી સામે આવ્યા બાદ જ તેની અસર અંગે સ્પષ્ટ ચિત્ર મળશે.
