સરકારે બુધવારે સુપ્રીમ કોર્ટને જાણ કરી કે NEET પરીક્ષા સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને તેને તોડવું મુશ્કેલ છે. પ્રશ્નપત્ર તૈયાર કરવાથી લઈને પરીક્ષા કેન્દ્રો પર તેની ડિલિવરી સુધીની સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન કડક ગુપ્તતા જાળવવામાં આવે છે. દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) ને UPSC જેવી જ મજબૂત પરીક્ષા સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
કોર્ટે આધુનિક ટેકનોલોજીમાં સારી રીતે વાકેફ અધિકારીઓને સામેલ કરવાનું સૂચન કર્યું અને અનુભવી અધિકારીઓની વારંવાર બદલી ન કરવાની સલાહ આપી. જસ્ટિસ પી.એસ. નરસિંહા અને જસ્ટિસ આલોક આરાધેની બનેલી બેન્ચે યુનાઇટેડ ડોક્ટર્સ ફ્રન્ટ, FAIMA અને અન્યો દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓની સુનાવણી કરી. આ અરજીઓમાં NTA ના વિસર્જન અને પેપર લીક અટકાવવા માટે મજબૂત દેખરેખ પ્રણાલી લાગુ કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટે NTA દ્વારા લેવામાં આવતી NEET-UG અને અન્ય રાષ્ટ્રીય સ્તરની પરીક્ષાઓમાં પારદર્શિતા અને સુરક્ષા વધારવા માટે જરૂરી સુધારા તાત્કાલિક અમલમાં મૂકવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. કોર્ટે વારંવાર થતી ગેરરીતિઓને રોકવા માટે એડ-હોક પગલાં પર આધાર રાખવાને બદલે એક મજબૂત અને કાયમી પદ્ધતિ સ્થાપિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. સરકારને નવું સોગંદનામું દાખલ કરવાનો નિર્દેશ આપતા કોર્ટે આગામી સુનાવણી ત્રણ અઠવાડિયા પછી નક્કી કરી.
જસ્ટિસ પી.એસ. નરસિંહા અને જસ્ટિસ આલોક આરાધેની બેન્ચે ટિપ્પણી કરી કે ફક્ત કાગળ પર નિયમો બનાવવા પૂરતા નથી; જમીન પર અસરકારક અમલીકરણ પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે અવલોકન કર્યું, “યુપીએસસી જુઓ તેમની પરીક્ષાઓ સમસ્યાઓ વિના લેવામાં આવે છે. એનટીએએ આનું અનુકરણ કરવું જોઈએ. વિકસિત થતી ટેકનોલોજીઓને સમજતા નિષ્ણાત અધિકારીઓની નિમણૂક કરવી જોઈએ.”
અરજદારોએ શું કહ્યું?
અરજદારોએ દલીલ કરી હતી કે પેપર લીક અને ટેકનિકલ ખામીઓ લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્યને જોખમમાં મૂકે છે તેથી પરીક્ષા પ્રણાલીને વધુ સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય બનાવવી જોઈએ. કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર ડૉ. કે. રાધાકૃષ્ણન સમિતિ અને નંદન નીલેકણી ટાસ્ક ફોર્સ દ્વારા કરવામાં આવેલી ભલામણોને અમલમાં મૂકવા માટે પગલાં લઈ રહી છે. પ્રશ્નપત્રો તૈયાર કરવાથી લઈને પરીક્ષા કેન્દ્રો પર પહોંચાડવા સુધીની પ્રક્રિયામાં GPS અને અન્ય આધુનિક સુરક્ષા ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે NEET પરીક્ષા માટે સ્થાપિત સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત (ફૂલપ્રૂફ) અને વર્ચ્યુઅલ રીતે અભેદ્ય છે.
સરકાર બે તબક્કામાં NEET યોજવાનું વિચારી રહી છે
સરકારે એ પણ સંકેત આપ્યો હતો કે પરીક્ષાને કમ્પ્યુટર-આધારિત ટેસ્ટ (CBT) ફોર્મેટમાં રૂપાંતરિત કરવા અને ડેટા સુરક્ષા વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. JEE ની જેમ જ બે તબક્કામાં NEET યોજવાનો વિકલ્પ વિચારણા હેઠળ છે. આ સંદર્ભમાં કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે CBT-આધારિત સિસ્ટમ માટે સાયબર સુરક્ષા, ડિજિટલ સુરક્ષા અને એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન મહત્વપૂર્ણ છે.
સુનાવણીના અંતે કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર અને NTA ને સુધારાઓ પર થયેલી પ્રગતિ અંગે વિગતવાર માહિતી પ્રદાન કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. કોર્ટે બંને પક્ષોને નવા સોગંદનામા દાખલ કરવા કહ્યું છે. તેણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભવિષ્યની પરીક્ષાઓમાં કોઈ પણ વિદ્યાર્થીને અન્યાયનો સામનો ન કરવો પડે તે માટે તે સમગ્ર પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ કરશે.
યુપીએસસી જેવી સિસ્ટમ સ્થાપિત કરો
સુપ્રીમ કોર્ટે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે એનટીએએ યુપીએસસી જેવી જ એક મજબૂત સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવી જોઈએ જેમાં અધિકારીઓની બદલી પછી પણ પરીક્ષાઓના સંચાલન અંગે સંસ્થાકીય કુશળતા અકબંધ રહે.
