નવી દિલ્હીમાં કોંગ્રેસ મુખ્યાલય ખાતે 15 ઓગસ્ટે યોજાયેલા સ્વાતંત્ર્ય દિવસના ધ્વજારોહણ કાર્યક્રમ દરમિયાન વંદે માતરમ્ ગાનને લઈને શરૂ થયેલો રાજકીય વિવાદ હવે વધુ ઉગ્ર બન્યો છે. ભાજપે કોંગ્રેસ પર રાષ્ટ્રીય ગીતના અપમાનનો આરોપ લગાવી પોલીસ ફરિયાદો નોંધાવ્યા બાદ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ ભાજપ પર આકરો પ્રહાર કર્યો છે. ખડગેએ ભાજપને પડકાર આપતા કહ્યું છે કે જો કોંગ્રેસે વંદે માતરમ્ ગાવામાં કોઈ ગુનો કર્યો હોય તો મહાત્મા ગાંધી, પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ અને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સામે પણ FIR નોંધાવવી જોઈએ. ખડગેએ ભાજપના આરોપોનો જવાબ આપતાં કહ્યું કે કોંગ્રેસે એવું કંઈ કર્યું નથી જેને ગુનો કહી શકાય. તેમના જણાવ્યા મુજબ કોંગ્રેસના કાર્યક્રમમાં એ જ વંદે માતરમ્ ગાવામાં આવ્યું હતું જે અગાઉ મહાત્મા ગાંધી, નેહરુ અને સરદાર પટેલ સહિતના નેતાઓના સમયથી ગવાતું આવ્યું છે. તેમણે સવાલ કર્યો કે જો આ રીતે વંદે માતરમ્ ગાવું અપરાધ છે તો શું અગાઉની સરકારો અને નેતાઓ પણ વર્ષો સુધી આ જ અપરાધ કરતા રહ્યા હતા?
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષે ભાજપને સીધો સવાલ કરતાં કહ્યું કે જો પાર્ટી પોતાના આક્ષેપોને યોગ્ય માને છે તો પછી ગાંધીજી, નેહરુ અને સરદાર પટેલ સામે પણ કેસ કરવો જોઈએ. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો કે અટલ બિહારી વાજપેયીની સરકારના સમય દરમિયાન પણ વંદે માતરમ્ ગાવાની પરંપરા અલગ નહોતી અને ત્યારથી લઈને અત્યાર સુધી આ જ રીતે ગીત ગવાતું આવ્યું છે. ખડગેએ ભાજપના આક્ષેપોને રાજકીય રીતે પ્રેરિત ગણાવીને કહ્યું કે માત્ર ભાજપ કહે એટલે કોઈ વાત કાયદો બની જતી નથી. ખડગેએ વધુમાં ભાજપ પર ઇતિહાસની જાણકારી ન હોવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે કોંગ્રેસના સમયથી વંદે માતરમ્ સાથે જોડાયેલી પરંપરા અને નિર્ણયોને સમજ્યા વગર ભાજપ આ મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યું છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, કોંગ્રેસ ઘણા દાયકાઓથી વંદે માતરમ્ ગાતી આવી છે અને પાર્ટી માટે આ ગીતનું ઐતિહાસિક મહત્વ છે. તેમણે ભાજપને આ મુદ્દે કોંગ્રેસને જ્ઞાન ન આપવાની સલાહ પણ આપી.
આ સમગ્ર વિવાદમાં કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા જયરામ રમેશે પણ ભાજપના આરોપોને ફગાવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે ભાજપ દ્વારા કરવામાં આવેલા આક્ષેપો સંપૂર્ણપણે પાયાવિહોણા અને ખોટા છે. જયરામ રમેશે ખાસ કરીને સોનિયા ગાંધી અંગે સ્પષ્ટતા કરતાં કહ્યું કે તેમણે વંદે માતરમ્ રોકવાનો કોઈ પ્રયાસ કર્યો નહોતો. તેમના જણાવ્યા મુજબ, સોનિયા ગાંધી લાંબા સમયથી ઊભેલા કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ માટે ખુરશી લાવવા અંગે માત્ર ઈશારો કરી રહ્યા હતા. જયરામ રમેશે દાવો કર્યો કે કોંગ્રેસના કાર્યક્રમમાં વંદે માતરમ્ નવી માર્ગદર્શિકા અને નક્કી કરાયેલા પ્રોટોકોલ મુજબ જ ગાવામાં આવ્યું હતું. તેમણે ભાજપ પર આ મુદ્દાને રાજકીય રીતે ઉછાળવાનો આરોપ લગાવ્યો. કોંગ્રેસ નેતાએ કહ્યું કે દેશના યુવાનોમાં વિવિધ મુદ્દાઓને લઈને જે અસંતોષ અને આક્રોશ છે તેનાથી લોકોનું ધ્યાન હટાવવા માટે ભાજપ આ પ્રકારનો વિવાદ ઊભો કરી રહ્યું છે.
આ વિવાદની શરૂઆત 15 ઓગસ્ટના રોજ કોંગ્રેસ મુખ્યાલયમાં યોજાયેલા ધ્વજારોહણ કાર્યક્રમના એક વીડિયોથી થઈ હતી. કાર્યક્રમ દરમિયાન વંદે માતરમ્ ગાનનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો. વીડિયોમાં ગીતના કેટલાક અંતરા બાદ ગાન આગળ ચાલુ રાખવામાં આવતું હોવા અંગે સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધી તરફથી ઈશારો કરવામાં આવ્યો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. ભાજપે આ ઘટનાને રાષ્ટ્રીય ગીતના અપમાન સાથે જોડીને કોંગ્રેસ સામે આક્ષેપો કર્યા હતા. ભાજપના નેતાઓએ આ મુદ્દે પોલીસ ફરિયાદ પણ નોંધાવી છે. કર્ણાટકના મેંગલુરુમાં ઉર્વા પોલીસ સ્ટેશન ખાતે ભાજપ સાથે જોડાયેલા વિકાસ કે અને રાજગોપાલ દ્વારા ફરિયાદ કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. ફરિયાદમાં કોંગ્રેસના કાર્યક્રમ દરમિયાન વંદે માતરમ્ સાથે થયેલા કથિત વ્યવહાર અંગે તપાસ અને કાર્યવાહી કરવાની માગ કરવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત દિલ્હીમાં પણ આ મામલે ફરિયાદ કરવામાં આવી છે. 16 ઓગસ્ટે દિલ્હીના આઈપી એસ્ટેટ પોલીસ સ્ટેશનમાં એક વકીલ દ્વારા ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી હતી. ફરિયાદમાં રાહુલ ગાંધીએ કથિત રીતે ‘અમે વંદે માતરમ્ નહીં ગાઈએ’ એવું કહ્યું હોવાનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે અને સમગ્ર મામલે તપાસ કરવાની માગ કરવામાં આવી છે. જોકે કોંગ્રેસે આ પ્રકારના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. ભાજપ અને કોંગ્રેસ વચ્ચેનો આ વિવાદ હવે માત્ર એક કાર્યક્રમ સુધી સીમિત રહ્યો નથી. બંને પક્ષો વંદે માતરમ્ સાથે જોડાયેલા ઇતિહાસ, પરંપરા અને કાર્યક્રમના નિયમોને લઈને એકબીજા પર આક્ષેપ કરી રહ્યા છે. ભાજપનું કહેવું છે કે રાષ્ટ્રીય ગીતનું સન્માન અને તેના યોગ્ય ગાન સાથે કોઈ બાંધછોડ થઈ શકે નહીં, જ્યારે કોંગ્રેસનો દાવો છે કે પાર્ટીએ કોઈ નિયમનો ભંગ કર્યો નથી અને ભાજપ રાજકીય લાભ માટે મુદ્દાને મોટો બનાવી રહ્યું છે.
ખડગેના નિવેદનથી આ મુદ્દે કોંગ્રેસનું વલણ પણ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે. તેમણે ભાજપના આરોપોનો સીધો જવાબ આપીને કહ્યું કે કોંગ્રેસે જે કર્યું તે વર્ષોથી ચાલતી પરંપરા મુજબ જ હતું. સાથે જ તેમણે ભાજપને પડકાર આપ્યો કે જો આ પ્રક્રિયા ગુનો છે તો અગાઉના નેતાઓ અને સરકારો સામે પણ કાર્યવાહી થવી જોઈએ. આ ઘટનાને કારણે સ્વાતંત્ર્ય દિવસના રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમમાં ગવાતા વંદે માતરમ્ જેવા ઐતિહાસિક ગીતને લઈને ફરી એકવાર રાજકીય ચર્ચા શરૂ થઈ છે. એક તરફ ભાજપ પોલીસ ફરિયાદ દ્વારા તપાસની માગ કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ કોંગ્રેસ આક્ષેપોને રાજકીય રીતે પ્રેરિત ગણાવી રહી છે. હવે પોલીસ ફરિયાદો પર શું કાર્યવાહી થાય છે અને તપાસમાં શું સામે આવે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.