નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી એટલે કે NTA ફરી એક વખત પરીક્ષાની વ્યવસ્થાને લઈને સવાલોના ઘેરામાં આવી છે. UGC-NET જૂન 2026ની પરીક્ષામાં ત્રણ વિષયોના પ્રશ્નપત્રોમાં ગંભીર ખામીઓ સામે આવ્યા બાદ હવે આ ત્રણેય વિષયોની પરીક્ષા ફરીથી યોજવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણય અંગ્રેજી, કોમર્સ અને સમાજશાસ્ત્ર (Sociology) વિષયના ઉમેદવારો માટે લેવામાં આવ્યો છે. NTAની વિશેષ સમિતિની તપાસમાં પ્રશ્નપત્રોમાં તથ્યાત્મક ભૂલો, ટાઇપિંગની ભૂલો, અનુવાદ અને વ્યાકરણ સંબંધિત ગંભીર ખામીઓ મળી હતી. એટલું જ નહીં, કેટલાક જૂના પ્રશ્નો પણ ફરીથી પૂછવામાં આવ્યા હોવાની ફરિયાદો સામે આવી હતી. આ ખામીઓને માત્ર Answer Key Challenge પ્રક્રિયા દ્વારા સુધારી શકાય તેમ ન હોવાથી આખી પરીક્ષા ફરી લેવાનો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે.
87 વિષયોની પરીક્ષા યોજાઈ હતી
UGC-NET જૂન 2026ની પરીક્ષા NTA દ્વારા 22 જૂનથી 30 જૂન 2026 દરમિયાન કુલ 87 વિષયો માટે લેવામાં આવી હતી. પરીક્ષા પૂરી થયા બાદ અંગ્રેજી, કોમર્સ અને સમાજશાસ્ત્રના પ્રશ્નપત્રોને લઈને ઉમેદવારો તરફથી અનેક ફરિયાદો મળી હતી. ઉમેદવારો અને શિક્ષણ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા લોકો દ્વારા પ્રશ્નપત્રની ગુણવત્તા અને તેમાં રહેલી ભૂલો અંગે સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. ફરિયાદોની ગંભીરતા ધ્યાનમાં લઈને NTAએ આ મામલાની તપાસ માટે નિષ્ણાતોની એક વિશેષ સમિતિ બનાવી હતી.સમિતિની તપાસ બાદ સામે આવ્યું કે ત્રણેય વિષયોના પ્રશ્નપત્રોમાં અલગ-અલગ પ્રકારની ગંભીર ખામીઓ હતી. તેમાં તથ્યાત્મક ભૂલો ઉપરાંત ટાઇપિંગ, અનુવાદ અને વ્યાકરણની ભૂલો પણ સામેલ હતી. કેટલાક જાણીતા વિદ્વાનોના નામ ખોટી રીતે લખવામાં આવ્યા હતા. કેટલાક પ્રશ્નોમાં પુસ્તકોના વિષયો અથવા સંદર્ભોને યોગ્ય રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યા નહોતા. આ ઉપરાંત અગાઉની UGC-NET પરીક્ષાઓમાં પૂછાયેલા કેટલાક પ્રશ્નો ફરીથી પૂછવામાં આવ્યા હોવાની બાબત પણ તપાસમાં સામે આવી હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
માત્ર Answer Keyમાં સુધારો શક્ય નહોતો
સામાન્ય રીતે પરીક્ષા બાદ જો કોઈ પ્રશ્નમાં ભૂલ હોય અથવા જવાબને લઈને વિવાદ હોય તો ઉમેદવારોને Answer Key સામે વાંધો નોંધાવવાની તક આપવામાં આવે છે. ત્યારબાદ નિષ્ણાતો ઉમેદવારોની આપત્તિઓની તપાસ કરે છે અને જરૂર પડે તો ખોટા પ્રશ્નો રદ કરીને અંતિમ Answer Key તૈયાર કરવામાં આવે છે.પરંતુ આ વખતે સમસ્યા માત્ર એકાદ પ્રશ્ન પૂરતી મર્યાદિત નહોતી. અંગ્રેજી, કોમર્સ અને સમાજશાસ્ત્રના પ્રશ્નપત્રોમાં અનેક પ્રકારની ખામીઓ મળી હતી. તેથી નિષ્ણાત સમિતિએ માન્યું કે માત્ર પ્રશ્નોને રદ કરીને અથવા Answer Keyમાં ફેરફાર કરીને સમસ્યાનો યોગ્ય ઉકેલ આવી શકે નહીં. ઉમેદવારો સાથે સંપૂર્ણ ન્યાય કરવા માટે આ ત્રણેય વિષયોની પરીક્ષા ફરીથી લેવી વધુ યોગ્ય રહેશે.
હવે ક્યારે થશે ફરી પરીક્ષા?
NTAએ ત્રણેય વિષયોની નવી પરીક્ષાનું શેડ્યૂલ પણ જાહેર કરી દીધું છે. સત્તાવાર માહિતી મુજબ અંગ્રેજી અને કોમર્સની પરીક્ષા 9 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ, જ્યારે સમાજશાસ્ત્રની પરીક્ષા 10 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ યોજાશે.અંગ્રેજી વિષયની પરીક્ષા 9 સપ્ટેમ્બરે સવારે 9 વાગ્યાથી બપોરે 12 વાગ્યા સુધીની પ્રથમ શિફ્ટમાં લેવામાં આવશે. એ જ દિવસે કોમર્સની પરીક્ષા બપોરે 3 વાગ્યાથી સાંજે 6 વાગ્યા સુધીની બીજી શિફ્ટમાં યોજાશે. જ્યારે સમાજશાસ્ત્રની પરીક્ષા 10 સપ્ટેમ્બરે સવારે 9 વાગ્યાથી બપોરે 12 વાગ્યા સુધીની પ્રથમ શિફ્ટમાં લેવામાં આવશે.
ઉમેદવારોએ ફરીથી કોઈ ફી ભરવાની નહીં
આ નિર્ણયથી સૌથી મોટી રાહત એ છે કે જે ઉમેદવારોએ પહેલેથી જ આ ત્રણ વિષયની UGC-NET જૂન 2026ની પરીક્ષા આપી હતી, તેમની પાસેથી ફરી પરીક્ષા આપવા માટે કોઈ વધારાની પરીક્ષા ફી લેવામાં આવશે નહીં. એટલે કે NTAની ભૂલના કારણે ઉમેદવારો પર વધારાનો આર્થિક બોજ નાખવામાં આવ્યો નથી.પરીક્ષાનું નવું સિટી ઇન્ટિમેશન, પરીક્ષા કેન્દ્ર અને Admit Card સંબંધિત માહિતી NTA દ્વારા સત્તાવાર વેબસાઇટ પર આગામી સમયમાં જાહેર કરવામાં આવશે. ઉમેદવારોએ NTAની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર નજર રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
બાકીના 84 વિષયોના પરિણામમાં કોઈ અસર નહીં
આ નિર્ણયનો અર્થ એ નથી કે સમગ્ર UGC-NET જૂન 2026 પરીક્ષા ફરીથી લેવામાં આવશે. માત્ર અંગ્રેજી, કોમર્સ અને સમાજશાસ્ત્ર આ ત્રણ વિષયોની જ પરીક્ષા ફરી યોજાશે. બાકીના 84 વિષયોના પરિણામો અગાઉ નક્કી કરાયેલા શેડ્યૂલ મુજબ જાહેર કરવામાં આવશે.NTAએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ત્રણ વિષયની રિ-એક્ઝામને કારણે JRF ફાળવણી, Assistant Professor માટેની Eligibility અને PhD પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં કોઈ અનાવશ્યક વિલંબ નહીં થાય. એટલે બાકીના વિષયોના ઉમેદવારોની પ્રક્રિયા પર આ નિર્ણયની સીધી અસર નહીં પડે.
Assistant Professorની Eligibility માટે પણ મહત્વનો નિર્ણય
NTAએ ઉમેદવારોના હિતમાં એક મહત્વપૂર્ણ બાબત પણ સ્પષ્ટ કરી છે. Assistant Professor માટેની Eligibility નક્કી કરતી વખતે ઉમેદવારોની સંખ્યા જૂનમાં યોજાયેલી મૂળ પરીક્ષા અથવા રિ-ટેસ્ટમાં હાજર રહેલા ઉમેદવારોની સંખ્યાના 6 ટકા—બન્નેમાંથી જે સંખ્યા વધારે હોય તેના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે. એટલે રિ-એક્ઝામના કારણે અગાઉ નક્કી થયેલી સીટોની સંખ્યા ઘટાડવામાં આવશે નહીં.આ નિર્ણય ખાસ કરીને તે ઉમેદવારો માટે મહત્વપૂર્ણ છે જેઓ પહેલેથી જ જૂનની પરીક્ષા આપી ચૂક્યા છે અને હવે સપ્ટેમ્બરમાં ફરી પરીક્ષા આપવાની સ્થિતિમાં છે. NTAનો પ્રયાસ એ છે કે પ્રશ્નપત્રની ભૂલનો બોજ ઉમેદવારોના પરિણામ અને તેમની Eligibility પર ન પડે.
પ્રશ્નપત્રમાં કઈ-કઈ ભૂલો હતી?
આ સમગ્ર વિવાદમાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે NTAને આખી પરીક્ષા ફરીથી કેમ લેવી પડી? તપાસમાં અનેક પ્રકારની ખામીઓ સામે આવી હતી. પ્રશ્નપત્રમાં તથ્યાત્મક ભૂલો, ખોટી જોડણી અને ટાઇપિંગની ભૂલો, અનુવાદમાં ખામીઓ તથા વ્યાકરણ સંબંધિત ભૂલો મળી હતી.કેટલાક જાણીતા વિદ્વાનોના નામ પણ ખોટી રીતે લખવામાં આવ્યા હતા. કેટલાક પ્રશ્નોમાં પુસ્તકો અને તેમના વિષયો અંગેની માહિતી સ્પષ્ટ નહોતી. ઉમેદવારો અને કોચિંગ નિષ્ણાતોએ એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે અગાઉની UGC-NET પરીક્ષાઓમાં પૂછાયેલા કેટલાક પ્રશ્નો ફરીથી પૂછવામાં આવ્યા હતા. ખાસ કરીને અંગ્રેજી વિષયમાં અગાઉના સત્રોના પ્રશ્નો સાથે સામ્યતા અંગે ફરિયાદો થઈ હતી.
NTA ફરી સવાલોના ઘેરામાં
NTA છેલ્લા કેટલાક સમયથી દેશની મહત્વપૂર્ણ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓને લઈને સતત ચર્ચામાં રહ્યું છે. પરીક્ષામાં ખામી, પ્રશ્નપત્રને લઈને વિવાદ, Answer Keyમાં ભૂલો અને પરીક્ષાની પ્રક્રિયા અંગે ઉમેદવારોની ફરિયાદો જેવી બાબતોને કારણે એજન્સીની વિશ્વસનીયતા અંગે વારંવાર સવાલો ઉઠતા રહ્યા છે.UGC-NET જેવી રાષ્ટ્રીય સ્તરની પરીક્ષા લાખો ઉમેદવારોના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલી હોય છે. આ પરીક્ષા માત્ર એક સામાન્ય ભરતી પરીક્ષા નથી. UGC-NET દ્વારા ઉમેદવારોની Junior Research Fellowship (JRF), Assistant Professorની Eligibility અને કેટલીક કેટેગરીમાં PhD પ્રવેશ માટેની યોગ્યતા નક્કી કરવામાં આવે છે. સત્તાવાર UGC-NET પોર્ટલ મુજબ પરીક્ષા NTA દ્વારા UGCના વતી લેવામાં આવે છે.આથી પ્રશ્નપત્ર તૈયાર કરતી વખતે નાની ભૂલ પણ ઉમેદવારોના ભવિષ્ય પર મોટી અસર કરી શકે છે. આ જ કારણસર નિષ્ણાત સમિતિની ભલામણ બાદ NTAએ ત્રણેય વિષયોની પરીક્ષા ફરી લેવાનો નિર્ણય કર્યો છે.
હવે ઉમેદવારો સામે ફરી તૈયારીનો પડકાર
જૂનમાં પરીક્ષા આપી ચૂકેલા અંગ્રેજી, કોમર્સ અને સમાજશાસ્ત્રના ઉમેદવારો માટે હવે ફરીથી પરીક્ષાની તૈયારી કરવી પડશે. ઘણા ઉમેદવારોએ જૂનની પરીક્ષા બાદ પરિણામ અને Answer Keyની રાહ જોવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. પરંતુ હવે સપ્ટેમ્બરમાં ફરી પરીક્ષા આપવાની ફરજ પડશે.જોકે NTAએ વધારાની ફી નહીં લેવાનો નિર્ણય કરીને ઉમેદવારોને રાહત આપી છે, પરંતુ પરીક્ષાની તૈયારીમાં લાગેલો સમય અને માનસિક દબાણ ચોક્કસપણે એક મોટો મુદ્દો છે. ઉમેદવારો માટે હવે સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે તેઓ સત્તાવાર શેડ્યૂલ મુજબ ફરી તૈયારી કરે અને Admit Card તથા પરીક્ષા કેન્દ્ર અંગેની માહિતી સમયસર તપાસે.
NTAએ પોતાના નિર્ણયમાં સ્પષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે પ્રશ્નપત્રની ખામીના કારણે ઉમેદવારોના અધિકારો પર અસર ન થાય. ત્રણેય વિષયોની પરીક્ષા ફરી લેવામાં આવી રહી છે અને કોઈ વધારાની ફી લેવામાં આવશે નહીં. સાથે જ Assistant Professor Eligibility માટે 6 ટકાની મર્યાદા નક્કી કરતી વખતે મૂળ પરીક્ષા અને રિ-ટેસ્ટમાંથી વધુ ઉમેદવારોની સંખ્યા ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે.હવે નજર એ વાત પર રહેશે કે સપ્ટેમ્બરમાં યોજાનારી રિ-એક્ઝામ કેટલી સરળ અને પારદર્શક રીતે પૂર્ણ થાય છે. ઉમેદવારોની અપેક્ષા માત્ર એટલી છે કે આ વખતે પ્રશ્નપત્રમાં કોઈ પ્રકારની તથ્યાત્મક, ભાષાકીય કે ટેકનિકલ ભૂલ ન રહે અને લાંબી પરીક્ષા પ્રક્રિયા બાદ તેમને યોગ્ય પરિણામ મળી શકે. UGC-NET જૂન 2026ની 87 વિષયોની પરીક્ષામાંથી અંગ્રેજી, કોમર્સ અને સમાજશાસ્ત્રના પ્રશ્નપત્રોમાં ગંભીર ખામીઓ મળી આવતા NTAએ આ ત્રણેય પરીક્ષા ફરી લેવાનો નિર્ણય કર્યો છે. અંગ્રેજી અને કોમર્સની રિ-એક્ઝામ 9 સપ્ટેમ્બર 2026, જ્યારે સમાજશાસ્ત્રની પરીક્ષા 10 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ થશે. ઉમેદવારો પાસેથી કોઈ વધારાની ફી લેવામાં આવશે નહીં અને બાકીના 84 વિષયોના પરિણામ પર આ નિર્ણયની અસર નહીં પડે.