દિલ્હી હાઈકોર્ટે 20 જુલાઈના રોજ ‘સંસદ માર્ચ’ દરમિયાન પ્રદર્શનકારીઓ પર પોલીસ દ્વારા લાઠીચાર્જ અને 18 જુલાઈના રોજ જંતર-મંતર પરથી સોનમ વાંગચુકને બળજબરીથી દૂર કરવા અંગે જાહેર હિતની અરજીઓ (PILs) પર સુનાવણી શરૂ કરી. મુખ્ય ન્યાયાધીશ દેવેન્દ્ર ઉપાધ્યાય અને ન્યાયાધીશ તેજસ કારિયાની બનેલી બેન્ચે આ મામલાની સુનાવણી કરી.
દિલ્હી હાઈકોર્ટે દિલ્હી પોલીસને નોટિસ જારી કરીને ચાર અઠવાડિયામાં જવાબ માંગ્યો. અરજદારોએ આગામી ચાર અઠવાડિયામાં પોલીસના જવાબનો જવાબ દાખલ કરવાનો રહેશે. આગામી સુનાવણી 11 સપ્ટેમ્બરના રોજ નક્કી કરવામાં આવી છે. હાઈકોર્ટે દિલ્હી પોલીસને શરીર પર પહેરેલા કેમેરા ફૂટેજ અને CCTV ફૂટેજ સાચવવાનો આદેશ આપ્યો.
અરજદારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એડવોકેટ એન. હરિહરને કોર્ટને ઘટનાની જાણકારી આપી. હરિહરને જણાવ્યું કે વિરોધ શાંતિપૂર્ણ રીતે ચાલી રહ્યો હતો. કોઈપણ પૂર્વ ચેતવણી વિના લાઠીચાર્જ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે આવી કાર્યવાહી કોલોનિયલ સમય દરમિયાન પણ થઈ ન હતી. કોઈપણ રાજ્ય કાર્યવાહી કલમ ૧૪ હેઠળ મનસ્વીતાની કસોટીને આધીન છે. તેમણે પરિસ્થિતિને સર્વોચ્ચ ક્રમની ક્રૂરતા સાથે સંકળાયેલી ગણાવી. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે તેઓ આંદોલનનું નિયમન કરવા અથવા વિરોધનું સંચાલન કરવાના રાજ્યના અધિકારનો વિરોધ કરી રહ્યા નથી. તેમણે વધુમાં આરોપ લગાવ્યો કે મહિલા વિદ્યાર્થીઓનું શોષણ કરવામાં આવ્યું હતું અને જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી.
એડવોકેટ વિકાસ સિંહે નોંધ્યું કે પ્રદર્શનકારીઓ લગભગ 20 દિવસથી ત્યાં એકઠા થયા હતા. સોનમ વાંગચુકે અગાઉ 20મી તારીખે સંસદ તરફ કૂચ કરવાની યોજનાની જાહેરાત કરી હતી જે હકીકત બધા જાણે છે. 20મી તારીખ પહેલા કોઈ હિંસા થઈ ન હતી. સિંહે જણાવ્યું હતું કે મેળાવડામાં જ હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. વિવિધ પરિવારોના યુવાનો અને સ્ત્રીઓ હાજર હતા. એડવોકેટ સંજય હેગડેનો પુત્ર પણ તેમાં હતો. વિવિધ પૃષ્ઠભૂમિના યુવાનો, તેમજ ડોકટરો અને પેરામેડિકલ સ્ટાફ પણ હતા.
વિકાસ સિંહે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આજ સુધી એવો કોઈ આરોપ નથી કે ત્યાં ભેગા થયેલા લોકો કોઈ હિંસામાં સામેલ થયા હોય. એવા વીડિયો છે જેમાં સાદા વસ્ત્રોમાં વ્યક્તિઓ લાકડીઓ લઈને પ્રદર્શનકારીઓ પર હુમલો કરવા માટે પોલીસ સાથે જોડાતા જોવા મળે છે. પોલીસ પરિસ્થિતિને નિયંત્રણમાં લાવવામાં ભાગ્યે જ સફળ થઈ રહી છે.
હરિહરને જણાવ્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓને મારવા માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલા દંડા અને કેટલાક ખીલાથી જડેલા દંડાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી થવી જોઈએ. ઓછામાં ઓછું ઓળખી શકાય તેવા પોલીસ કર્મચારીઓ સામે FIR નોંધવી જોઈએ. આ બધું વીડિયોમાં દસ્તાવેજીકૃત છે. સમગ્ર ઘટનાની સંપૂર્ણ તપાસ જરૂરી છે. 90 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ ઘાયલ થયા છે અને ઘાયલોની સંખ્યા વધી રહી છે. આવી પરિસ્થિતિઓમાં કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓએ જે આચારસંહિતાનું પાલન કરવું જોઈએ તે અંગે નિર્દેશો જારી કરવાની જરૂર છે. અમે ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસની માંગણી કરીએ છીએ, જેમાં CCTV ફૂટેજ, વીડિયો, બળપ્રયોગ, ટીયર ગેસ, દંડા અને અન્ય સામગ્રીનો સમાવેશ થાય છે તે સહિત તમામ પુરાવા જાળવવાની પણ માંગ કરી રહ્યા છીએ.
