વૈશ્વિક સુરક્ષા ક્ષેત્રે ભારત અને ફ્રાન્સે પોતાની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવા તરફ મહત્વનું કદમ ઉઠાવ્યું છે. સોમવાર, 20 જુલાઈના રોજ નવી દિલ્હી ખાતે બંને દેશો વચ્ચે યોજાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં દ્વિપક્ષીય સંરક્ષણ સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાનો સંકલ્પ દોહરાવવામાં આવ્યો હતો. આ નવી ભાગીદારીમાં હવે માત્ર હથિયારોની ખરીદી સુધી મર્યાદિત ન રહેતા, અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી અને સંરક્ષણ પ્લેટફોર્મ્સના સંયુક્ત ડિઝાઇનિંગ, ડેવલપમેન્ટ અને પ્રોડક્શન પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
નવી દિલ્હીમાં સંરક્ષણ ક્ષેત્રના અગ્રણી નેતાઓની મહત્વપૂર્ણ બેઠક
સંરક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા આપવામાં આવેલી સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, ફ્રાન્સના ચીફ ઓફ ડિફેન્સ ગ્રાન્ડ જનરલ (એર) ફેબિયન મેન્ડોને નવી દિલ્હી ખાતે ભારતના સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહ સાથે ખાસ મુલાકાત કરી હતી.
- આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારત-ફ્રાન્સ સંરક્ષણ ભાગીદારીની પ્રગતિની સમીક્ષા કરવાનો હતો.
- સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર મંત્રાલયે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, ભારત સરકારના ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ વિઝનને અનુરૂપ બંને દેશો સંરક્ષણ ઔદ્યોગિક સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા સંમત થયા છે.
- આ મંત્રણા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની તાજેતરની ફ્રાન્સ મુલાકાત દરમિયાન લેવાયેલા ઐતિહાસિક નિર્ણયો પર આધારિત હતી.
મોદી અને મેક્રોન વચ્ચેની વાટાઘાટોએ કંડાર્યો નવો માર્ગ
ગત જૂન મહિનામાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન વચ્ચે નાઇસ શહેરના વિલા કેરીલોસ ખાતે દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજાઈ હતી. ચાલુ વર્ષની શરૂઆતમાં બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને ‘સ્પેશિયલ ગ્લોબલ સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ’ માં અપગ્રેડ કર્યા બાદ બંને નેતાઓ વચ્ચેની આ પ્રથમ મુલાકાત હતી.
- સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં વિસ્તાર: વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, બંને નેતાઓએ જમીન, સમુદ્ર, આકાશ અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં વધી રહેલી સંરક્ષણ ભાગીદારી પ્રત્યે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો.
- અદ્યતન ટેકનોલોજી: સંરક્ષણ પ્લેટફોર્મ્સ અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનું સંયુક્ત ઉત્પાદન ઝડપી બનાવવા પર બંને નેતાઓ સહમત થયા હતા.
અંતરિક્ષ અને વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં પણ સહયોગનો વિસ્તાર
ભારત અને ફ્રાન્સ વચ્ચેનો આ સહયોગ માત્ર સંરક્ષણ ક્ષેત્ર પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેનો વિસ્તાર અંતરિક્ષ ક્ષેત્રે પણ થઈ રહ્યો છે:
- સ્પેસ સેક્ટર: જૂનની બેઠક દરમિયાન બંને દેશોએ પોતાના લાંબા સમયના સ્પેસ પાર્ટનરશિપની સમીક્ષા કરી હતી, જેમાં માનવ અંતરિક્ષ ઉડાન (Human Spaceflight) અને સ્પેસ સિચ્યુએશનલ અવેરનેસ જેવા ક્ષેત્રોમાં સહકાર વધારવા ચર્ચા થઈ હતી.
- નિયમિત સમીક્ષા: મંત્રી સ્તરના ‘એન્યુઅલ ડિફેન્સ ડાયલોગ’ અને સચિવ સ્તરની ‘હાઈ કમિટી ઓન ડિફેન્સ કોઓપરેશન’ દ્વારા આ તમામ સંબંધોનું નિયમિતપણે મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે.
