એક તરફ જંતર-મંતર પર CJPનું ઉગ્ર પ્રદર્શન, બીજી તરફ ભારત-અમેરિકા વેપાર કરારના વિરોધમાં હજારો ખેડૂતો દિલ્હીની દિશામાં રવાના; અનેક સરહદો સીલ, પોલીસનો ચુસ્ત બંદોબસ્ત
દેશની રાજધાની દિલ્હી આજે એકસાથે બે મોટા આંદોલનોને કારણે રાજકીય અને વહીવટી રીતે કેન્દ્રબિંદુ બની ગઈ છે. એક તરફ કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ના કાર્યકરો જંતર-મંતર ખાતે પોતાનું આંદોલન ચાલુ રાખી રહ્યા છે, જ્યારે બીજી તરફ પંજાબ અને હરિયાણાના ખેડૂતો ભારત-અમેરિકા પ્રસ્તાવિત મુક્ત વેપાર કરાર (India-US Trade Deal) સામે વિરોધ નોંધાવવા માટે દિલ્હી તરફ કૂચ કરી રહ્યા છે. બંને આંદોલનોને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હી પોલીસ, અર્ધલશ્કરી દળો અને સુરક્ષા એજન્સીઓને હાઈ એલર્ટ પર રાખવામાં આવી છે.
સરકારે રાજધાનીના અનેક પ્રવેશદ્વારો પર ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવ્યો છે. શંભુ અને ખનૌરી બોર્ડર સહિતના મુખ્ય માર્ગો પર બેરિકેડિંગ કરવામાં આવ્યું છે અને વાહનવ્યવહાર પર પણ અસર જોવા મળી રહી છે. હજારો ખેડૂતોને દિલ્હીમાં પ્રવેશતા રોકવા માટે સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ કડક બનાવવામાં આવી છે.
જંતર-મંતર પર CJPનો સતત વિરોધ
CJPના સ્થાપક અભિજીત દીપકે જંતર-મંતર પર પોતાનું ધરણું ચાલુ રાખ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ચાલી રહેલા આંદોલન દરમિયાન સંસદ તરફ કૂચ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, જે દરમિયાન પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી. આ ઘટનાને લઈને બંને પક્ષોએ એકબીજા સામે ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે.CJPનો આરોપ છે કે પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓ પર બળપ્રયોગ કર્યો હતો, જ્યારે દિલ્હી પોલીસનું કહેવું છે કે કેટલાક તોફાની તત્વોએ પથ્થરમારો અને તોડફોડ કરી હતી. સમગ્ર મામલે FIR નોંધવામાં આવી છે અને તપાસ ચાલુ છે.CJPના નેતાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી તેમની મુખ્ય માંગણીઓ સ્વીકારવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી આંદોલન પાછું ખેંચવામાં આવશે નહીં. જંતર-મંતર પર હજુ પણ મોટી સંખ્યામાં કાર્યકરો હાજર છે.
સોનમ વાંગચુકનું અનશન યથાવત
પ્રખ્યાત શિક્ષણ સુધારક અને સામાજિક કાર્યકર સોનમ વાંગચુકનું ઉપવાસ પણ યથાવત છે. તબીબોના જણાવ્યા અનુસાર તેમના જીવનરક્ષક પરિમાણો હાલમાં સ્થિર છે, પરંતુ લાંબા સમયથી ઉપવાસને કારણે ડિહાઇડ્રેશનના લક્ષણો દેખાઈ રહ્યા છે. તેમ છતાં તેમણે અનશન સમાપ્ત કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને પોતાના આંદોલનને ચાલુ રાખ્યું છે.
ખેડૂતોનું દિલ્હી કૂચ
બીજી તરફ પંજાબના વિવિધ ખેડૂત સંગઠનોના હજારો ખેડૂતો દિલ્હી તરફ કૂચ કરી રહ્યા છે. તેઓ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે પ્રસ્તાવિત વેપાર કરારનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.ખેડૂતોનું કહેવું છે કે જો આ કરાર અમલમાં આવશે તો ભારતીય કૃષિ, ડેરી ઉદ્યોગ, નાના વેપારીઓ અને ગ્રામિણ અર્થતંત્રને ભારે નુકસાન થઈ શકે છે. તેમના મતે અમેરિકાના કૃષિ ઉત્પાદનો ભારતના બજારમાં મોટા પાયે પ્રવેશ કરશે જેના કારણે સ્થાનિક ખેડૂતોને યોગ્ય ભાવ નહીં મળે.
દેશ બચાવો મોરચાની મહાપંચાયત
ખેડૂતોના આંદોલનનું આયોજન “દેશ બચાવો મોરચા” દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. દિલ્હીના કિસાન ઘાટ ખાતે મહાપંચાયત યોજવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.આયોજકોના જણાવ્યા મુજબ દેશભરના અંદાજે 550 જેટલા ખેડૂત સંગઠનો અને સામાજિક સંસ્થાઓ આ મહાપંચાયતમાં જોડાઈ શકે છે. મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો પંજાબમાંથી બસો, ટ્રેક્ટરો અને અન્ય વાહનો મારફતે દિલ્હી તરફ રવાના થયા છે.
ખેડૂત નેતાઓએ શું કહ્યું?
ખેડૂત નેતાઓએ દાવો કર્યો છે કે ભારત-અમેરિકા વેપાર કરારનો સૌથી વધુ ફાયદો અમેરિકન કંપનીઓ અને મોટા કૃષિ ઉદ્યોગોને મળશે, જ્યારે ભારતના નાના અને સીમાંત ખેડૂતોને નુકસાન થશે.તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે કેન્દ્ર સરકાર ખેડૂતો સાથે યોગ્ય ચર્ચા કર્યા વગર વેપાર કરારને આગળ ધપાવી રહી છે. જો સરકાર આ કરાર પાછો નહીં ખેંચે તો દેશવ્યાપી આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનાવવાની ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે.
શંભુ અને ખનૌરી બોર્ડર સીલ
ખેડૂતોના દિલ્હી કૂચને ધ્યાનમાં રાખીને હરિયાણા અને દિલ્હીની સરહદો પર ભારે સુરક્ષા ગોઠવાઈ છે.
શંભુ બોર્ડર, ખનૌરી બોર્ડર સહિત અનેક સ્થળોએ કોંક્રીટના બેરિકેડ્સ, લોખંડની વાડ અને વધારાના પોલીસ દળોની તૈનાતી કરવામાં આવી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં વાહનોની ચકાસણી પણ શરૂ કરવામાં આવી છે.
દિલ્હીમાં ટ્રાફિક પર અસર
દિલ્હીમાં અનેક માર્ગો પર ટ્રાફિક ડાયવર્ટ કરવામાં આવ્યો છે. પોલીસે લોકોને અનાવશ્યક મુસાફરી ટાળવા તેમજ ટ્રાફિક એડવાઇઝરીનું પાલન કરવા અપીલ કરી છે.વિશેષ કરીને જંતર-મંતર, કનોટ પ્લેસ, સંસદ માર્ગ અને દિલ્હીની સરહદો તરફ જતાં માર્ગો પર ભારે ટ્રાફિક જામની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
ગઈકાલની અથડામણ બાદ સુરક્ષા વધુ કડક
સોમવારે સંસદ કૂચ દરમિયાન થયેલી અથડામણ બાદ આજે સુરક્ષા વધુ કડક કરવામાં આવી છે.
દિલ્હી પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર ગઈકાલની હિંસામાં અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા અને સરકારી સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડવાના આરોપ હેઠળ તપાસ ચાલી રહી છે. બીજી તરફ CJPએ પોલીસ પર અતિશય બળપ્રયોગ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.
સરકાર અને આંદોલનકારીઓ વચ્ચે ચર્ચા
સરકાર તરફથી કેટલાક પ્રતિનિધિઓ અને CJP વચ્ચે ચર્ચાના પ્રયાસો થયા હતા, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ સમાધાન સામે આવ્યું નથી.ખેડૂત સંગઠનો પણ સરકાર સાથે વાતચીત માટે તૈયાર હોવાનું જણાવી રહ્યા છે, પરંતુ વેપાર કરાર સંબંધિત સ્પષ્ટ ખાતરી વગર આંદોલન પાછું ખેંચવાનો પ્રશ્ન જ ઊભો થતો નથી તેવી તેમની સ્પષ્ટ ભૂમિકા છે.
આગામી દિવસોમાં વધી શકે છે દબાણ
દિલ્હીમાં એકસાથે ચાલી રહેલા બંને આંદોલનોને કારણે કેન્દ્ર સરકાર પર રાજકીય અને વહીવટી દબાણ વધી રહ્યું છે. જો સરકાર અને આંદોલનકારીઓ વચ્ચે જલદી કોઈ સહમતિ નહીં બને તો આગામી દિવસોમાં પ્રદર્શન વધુ ઉગ્ર બની શકે છે.
હાલ માટે સમગ્ર દેશની નજર દિલ્હીની પરિસ્થિતિ પર છે. એક તરફ CJP પોતાનું આંદોલન ચાલુ રાખવા પ્રતિબદ્ધ છે તો બીજી તરફ ખેડૂતો ભારત-અમેરિકા વેપાર કરારને રદ કરવાની માંગ સાથે પોતાના સંઘર્ષને વધુ તેજ બનાવવાના સંકેતો આપી રહ્યા છે.
