ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ફરી એકવાર પોતાની કડક ઇમિગ્રેશન નીતિને લઈને એક્શન મોડમાં આવી ગયા છે. અમેરિકામાં ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા પ્રવાસીઓ સામે મોટા પાયે ડિપોર્ટેશન અભિયાન શરૂ કરવાની તૈયારીઓ તેજ થઈ ગઈ છે. આ અભિયાનમાં સૌથી વધુ અસર ભારત સહિતના અનેક દેશોના અનડૉક્યુમેન્ટેડ (દસ્તાવેજ વિનાના) પ્રવાસીઓ પર પડી શકે છે. અંદાજે 18 હજાર ભારતીયો હાલમાં અમેરિકન ઇમિગ્રેશન એજન્સીઓના રડાર પર હોવાનું સામે આવ્યું છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસન ફરી એકવાર સૈન્ય વિમાનોનો ઉપયોગ કરીને ડિપોર્ટેશન પ્રક્રિયા હાથ ધરવાની તૈયારીમાં છે, જેના કારણે અમેરિકામાં રહેતા દસ્તાવેજ વિનાના ભારતીયોમાં ભયનું વાતાવરણ ફેલાયું છે.
અમેરિકન ઇમિગ્રેશન એન્ડ કસ્ટમ્સ એન્ફોર્સમેન્ટ (ICE) દ્વારા દેશભરમાં સતત દરોડા પાડવામાં આવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ન્યૂયોર્ક, ટેક્સાસ, કેલિફોર્નિયા અને ન્યૂજર્સી જેવા રાજ્યોમાં કાર્યવાહી વધુ તેજ કરવામાં આવી છે. અહેવાલો મુજબ, આ વખતે ડિપોર્ટેશનની પ્રક્રિયા પહેલા કરતાં વધુ કડક રહેશે. ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા લોકોને અપીલ કરવાની, પોતાની દલીલ રજૂ કરવાની અથવા વકીલની મદદ મેળવવાની તક પણ નહીં મળે અને સીધા જ ડિટેન્શન સેન્ટરમાં મોકલી દેવાશે.
ટ્રમ્પ સરકાર દ્વારા આ કાર્યવાહી માટે વિશેષ તૈયારીઓ પણ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. ડિપોર્ટ થનારા પ્રવાસીઓને રાખવા માટે ટેક્સાસના એલ પાસો અને કેલિફોર્નિયામાં નવા ડિટેન્શન સેન્ટરો તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. આ માટે મોટા વેરહાઉસ ખરીદીને તેને ડિટેન્શન સેન્ટરમાં ફેરવવામાં આવ્યા છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, આ સમગ્ર વ્યવસ્થા પાછળ અંદાજે 16,500 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે. હાલમાં આ કેન્દ્રોમાં લગભગ 12 હજાર લોકોને રાખવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
અમેરિકાના ઇમિગ્રેશન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો પણ ટ્રમ્પ સરકારની આ કાર્યવાહી પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે. ન્યૂયોર્કના જાણીતા ઇમિગ્રેશન એટર્ની ગ્રેગ સિસ્કિન્ડે જણાવ્યું કે છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી તેઓ ઇમિગ્રેશન કેસ લડી રહ્યા છે, પરંતુ અત્યાર સુધી કોઈપણ દસ્તાવેજ વિનાના પ્રવાસીને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની તક મળતી હતી. હવે ICEની કાર્યવાહી બાદ લોકોને સીધા ડિટેન્શન સેન્ટરમાં મોકલી દેવામાં આવી રહ્યા છે, જેના કારણે કાયદાકીય અધિકારો અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે અમેરિકા સંઘીય વ્યવસ્થા ધરાવતો દેશ હોવાથી દરેક રાજ્યમાં માનવાધિકારો અને ઇમિગ્રેશન સંબંધિત નિયમોમાં થોડો ફરક હોય છે. છતાં પણ ICE હવે કોઈપણ રાજ્યમાં જઈને સીધી કાર્યવાહી કરી રહી છે, જેના કારણે સ્થાનિક કાયદાઓ અને માનવાધિકાર સંસ્થાઓ વચ્ચે પણ ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
ટ્રમ્પ સરકારની કડક નીતિ અગાઉ પણ વિવાદમાં રહી ચૂકી છે. 5 ફેબ્રુઆરી 2025ના રોજ અમેરિકાએ પ્રથમ વખત સૈન્ય વિમાન દ્વારા 104 ભારતીય નાગરિકોને અમૃતસર મોકલ્યા હતા. તે સમયે સામે આવેલી તસવીરો અને વીડિયોમાં ઘણા ભારતીયોના હાથમાં હાથકડી અને પગમાં બેડીઓ બાંધેલી જોવા મળી હતી. આ દૃશ્યો સામે આવતા ભારત સહિત વિશ્વભરમાં ભારે વિરોધ થયો હતો. ભારતમાં સંસદમાં પણ આ મુદ્દે હોબાળો મચ્યો હતો અને કેન્દ્ર સરકાર પાસે જવાબ માંગવામાં આવ્યો હતો.
ભારતના વિદેશ મંત્રાલયના આંકડા મુજબ વર્ષ 2025 દરમિયાન અમેરિકાએ કુલ 3,567 ભારતીયોને ડિપોર્ટ કર્યા હતા. ત્યારબાદ જૂન 2026 સુધીમાં વધુ 1,076 ભારતીયોને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા હોવાનું વિદેશ મંત્રાલયે જાહેર કર્યું હતું. હવે 18 હજારથી વધુ અનડૉક્યુમેન્ટેડ ભારતીયો સામે કાર્યવાહી થવાની શક્યતાએ ભારતીય સમુદાયમાં ચિંતા વધારી છે.
અમેરિકામાં ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા ઘણા ભારતીયો વર્ષોથી વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કામ કરી રહ્યા છે. કેટલાક લોકો વિઝાની સમયમર્યાદા પૂર્ણ થયા બાદ પણ ત્યાં રોકાયા છે, જ્યારે કેટલાક લોકો સરહદ પાર કરીને અથવા અન્ય માર્ગોથી અમેરિકા પહોંચ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે. હવે ટ્રમ્પ સરકારની નવી કાર્યવાહીથી આવા તમામ લોકો પર દેશનિકાલનો ખતરો મંડરાઈ રહ્યો છે.
ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ડિટેન્શન સેન્ટરમાં રહેલા ઘણા લોકો સાથે દુર્વ્યવહાર થતો હોવાના આક્ષેપો પણ સામે આવી રહ્યા છે. કેટલાક લોકો લાંબા સમય સુધી પરિવારથી દૂર રહેવા મજબૂર બન્યા છે, જ્યારે કાયદાકીય મદદ મેળવવામાં પણ મુશ્કેલી પડી રહી છે. માનવાધિકાર સંગઠનો આ મુદ્દે ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે અને ડિટેન્શન પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા લાવવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
ટ્રમ્પ પ્રશાસનનું કહેવું છે કે આ સમગ્ર અભિયાનનો હેતુ અમેરિકાની સરહદોને સુરક્ષિત બનાવવાનો અને ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રેશન પર નિયંત્રણ મેળવવાનો છે. બીજી તરફ, ઇમિગ્રેશન વકીલો અને માનવાધિકાર કાર્યકરોનું માનવું છે કે કાયદાકીય પ્રક્રિયા વિના લોકોને ડિટેન્શન સેન્ટરમાં મોકલવા અને ઝડપથી ડિપોર્ટ કરવાની નીતિ ન્યાયિક સિદ્ધાંતો સામે જાય છે. હાલ ટ્રમ્પ સરકારની નવી કાર્યવાહી પર સમગ્ર વિશ્વની નજર છે. જો આ અભિયાન પૂર્ણ ગતિએ શરૂ થશે તો હજારો ભારતીય પરિવારો પર તેની સીધી અસર પડશે. સાથે જ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ઇમિગ્રેશન મુદ્દે રાજદ્વારી સ્તરે પણ ચર્ચા તેજ બનવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
