લદાખના જાણીતા પર્યાવરણવાદી અને એન્જિનિયર સોનમ વાંગચુક જંતર-મંતર ખાતે અનિશ્ચિત મુદતની ભૂખ હડતાલ પર બેઠા છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા આ ઉપવાસના કારણે હવે તેમના સ્વાસ્થ્યને લઈને દિલ્હી હાઈકોર્ટે ભારે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. આ મામલે દાખલ કરવામાં આવેલી એક જાહેર હિતની અરજી પર સુનાવણી કરતી વખતે દિલ્હી હાઈકોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર અને મેડિકલ તંત્ર માટે કડક અને મહત્વપૂર્ણ દિશા-નિર્દેશો જારી કર્યા છે.
હાઈકોર્ટના કડક આદેશો અને મહત્વની ટિપ્પણી
દિલ્હી હાઈકોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ ડી. કે. ઉપાધ્યાયની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે આ મામલાની ગંભીરતાને જોતા નીચે મુજબના આદેશો આપ્યા છે:
- સરકારી ડોક્ટરો દ્વારા નિયમિત તપાસ: અદાલતે કેન્દ્ર સરકારને સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યો છે કે સરકારી ડોક્ટરોની એક વિશેષ ટીમ દ્વારા સોનમ વાંગચુકનું નિયમિત મેડિકલ ચેકઅપ કરવામાં આવે.
- તાત્કાલિક સારવારની સુવિધા: જો તપાસ દરમિયાન સોનમ વાંગચુકના સ્વાસ્થ્યમાં કોઈ પણ પ્રકારનો બગાડ જોવા મળે અથવા જરૂર જણાય, તો તેમને કોઈપણ વિલંબ વગર તાત્કાલિક યોગ્ય તબીબી સારવાર પૂરી પાડવામાં આવે.
- જીવનની કિંમત સર્વોપરી: સુનાવણી દરમિયાન ચીફ જસ્ટિસ ડી. કે. ઉપાધ્યાયની બેન્ચે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે, “દરેક જીવન અનમોલ છે અને દેશના દરેક નાગરિકની જાન કિંમતી છે.” અદાલતે સરકાર પાસે સોનમ વાંગચુકની વર્તમાન શારીરિક સ્થિતિનો સંપૂર્ણ અહેવાલ પણ માગ્યો છે.
કેન્દ્ર સરકારનું વલણ અને અદાલતી સંતુલન
આ કાનૂની કાર્યવાહી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે પણ કોર્ટ સમક્ષ પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું:
- તબીબી સલાહ મુજબ પગલાં: કેન્દ્ર સરકારે કોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે તે સોનમ વાંગચુકની સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે અને ડોક્ટરોની સલાહના આધારે જે પણ જરૂરી પગલાં હશે તે લેવા માટે સંપૂર્ણ તૈયાર છે. આ નિવેદન 16 જુલાઈ 2026 ના રોજ કોર્ટના રેકોર્ડ પર લેવામાં આવ્યું હતું.
- અધિકાર અને સ્વાસ્થ્ય વચ્ચે સંતુલન: કાનૂની નિષ્ણાતો માને છે કે હાઈકોર્ટનો આ અભિગમ લોકશાહીની મર્યાદાઓને મજબૂત કરે છે. અદાલત એક તરફ નાગરિકના શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન કરવાના અધિકારને માન્ય રાખે છે, તો બીજી તરફ જાહેર સ્વાસ્થ્ય અને માનવ અધિકારો અંતર્ગત તેમના જીવનની સુરક્ષા કરવાની જવાબદારી સરકાર પર નક્કી કરે છે.
