ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે આર્થિક, વ્યાપારિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોને નવી ઊંચાઈ આપવા માટે શનિવારે બંને દેશોના વડાપ્રધાનોએ મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજી હતી. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ન્યૂઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સન વચ્ચે થયેલી ચર્ચા બાદ બંને દેશોએ વર્ષ 2030 સુધી દ્વિપક્ષીય વેપારને બમણો કરીને અંદાજે રૂ. 35,000 કરોડ સુધી પહોંચાડવાનું મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે. સાથે જ ન્યૂઝીલેન્ડે ભારતમાં અંદાજે રૂ. 20,000 કરોડનું રોકાણ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. બેઠક દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે વેપાર, રોકાણ, કૃષિ, શિક્ષણ, ટેક્નોલોજી અને સમુદ્રી સહયોગ સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોને આવરી લેતા કુલ 10 મહત્વપૂર્ણ કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.
બંને વડાપ્રધાનોએ સંયુક્ત રીતે ‘વિઝન 2030’ રોડમેપ રજૂ કર્યો, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ આગામી વર્ષોમાં ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે આર્થિક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે. આ રોડમેપ હેઠળ વેપાર વધારવા, રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા, બંને દેશોના ઉદ્યોગોને વધુ સારી તકો ઉપલબ્ધ કરાવવા અને બજારોમાં સરળ પ્રવેશ સુનિશ્ચિત કરવા માટે અનેક પગલાં લેવામાં આવશે. બંને દેશોએ પરસ્પર વિશ્વાસના આધારે લાંબા ગાળાના આર્થિક સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો. ન્યૂઝીલેન્ડ સરકારે આગામી વર્ષોમાં ભારતમાં આશરે રૂ. 20,000 કરોડનું રોકાણ કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે. આ રોકાણ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, કૃષિ, ફૂડ પ્રોસેસિંગ, શિક્ષણ, ટેક્નોલોજી અને નવીનતા જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં થઈ શકે છે. ભારત વિશ્વનું સૌથી ઝડપથી વિકસતું અર્થતંત્ર હોવાથી ન્યૂઝીલેન્ડ માટે આ એક મોટું રોકાણનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે.
બીજી તરફ ભારત માટે પણ ન્યૂઝીલેન્ડ મહત્વપૂર્ણ વેપાર ભાગીદાર બની શકે છે. ન્યૂઝીલેન્ડના કૃષિ ઉત્પાદનો, ડેરી ઉદ્યોગ, ફૂડ પ્રોસેસિંગ અને આધુનિક કૃષિ ટેક્નોલોજીનો લાભ ભારતીય બજારને મળશે. જ્યારે ભારત પોતાના ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, આઈટી સેવાઓ, મેન્યુફેક્ચરિંગ, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને સર્વિસ સેક્ટરના ઉત્પાદનો માટે ન્યૂઝીલેન્ડમાં વધુ તકો ઊભી કરી શકશે. બેઠક દરમિયાન બંને દેશોએ ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA)ને આગળ વધારવા અંગે પણ ચર્ચા કરી હતી. ન્યૂઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને જણાવ્યું કે, જો બંને દેશો વચ્ચે FTA અમલમાં આવશે તો પ્રથમ દિવસથી જ ન્યૂઝીલેન્ડની આશરે 57 ટકા નિકાસ ભારતના બજારમાં ટેરિફ વિના પ્રવેશ મેળવી શકશે. તેનાથી ન્યૂઝીલેન્ડના ડેરી ઉત્પાદનો, કૃષિ માલ અને ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ માટે ભારતીય બજાર વધુ સરળ બનશે. સાથે જ ભારતીય ઉદ્યોગોને પણ ન્યૂઝીલેન્ડના બજારમાં સ્પર્ધાત્મક તકો મળશે. આર્થિક સહયોગ ઉપરાંત બંને દેશોએ હિન્દ-પ્રશાંત (Indo-Pacific) ક્ષેત્રમાં સમુદ્રી સુરક્ષા અને સહયોગ વધારવા પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. બંને નેતાઓએ સમુદ્રી વેપાર માર્ગોની સુરક્ષા, નિયમ આધારિત વ્યવસ્થા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા જાળવવા માટે સાથે મળીને કાર્ય કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી. આ સહયોગ બંને દેશોના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવશે.
ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ બિઝનેસ ફોરમને સંબોધતા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતના ઝડપી વિકાસ, ડિજિટલ ક્રાંતિ, આધુનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રમાં થઈ રહેલી પ્રગતિને વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે સુવર્ણ તક ગણાવી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે આજે ભારત માત્ર એક મોટું બજાર નથી, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે વિકાસનું લોન્ચ પેડ બની રહ્યું છે. તેમણે વૈશ્વિક કંપનીઓને ભારતમાં રોકાણ કરવા અને ભાગીદારી વધારવા આમંત્રણ પણ આપ્યું હતું. નરેન્દ્ર મોદી હાલમાં ઇન્ડોનેશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂઝીલેન્ડના પ્રવાસના અંતિમ તબક્કામાં છે. નોંધનીય છે કે લગભગ 40 વર્ષ બાદ કોઈ ભારતીય વડાપ્રધાન ન્યૂઝીલેન્ડની મુલાકાતે પહોંચ્યા છે. આ ઐતિહાસિક મુલાકાતને બંને દેશોના સંબંધોમાં નવા અધ્યાય તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. રાજકીય અને આર્થિક ક્ષેત્રે વધતી ભાગીદારી ઉપરાંત શિક્ષણ, ટેક્નોલોજી, કૃષિ, ઊર્જા અને લોકો વચ્ચેના સંપર્કોને પણ વધુ મજબૂત બનાવવા માટે બંને દેશોએ સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો છે. ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે થયેલા આ 10 કરારો અને ‘વિઝન 2030’ રોડમેપ આગામી વર્ષોમાં વેપાર, રોકાણ અને વ્યૂહાત્મક સહયોગને નવી દિશા આપશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
